Περιγελά τη διεθνή τάξη κάθε αυταρχικός, κάθε τρομοκράτης, που εξελίχθηκε σε συνομιλητή του δημοκρατικού κόσμου, παρότι κατέλαβε με βία την εξουσία καταργώντας τις εκλογές, τροποποιώντας την εκλογική διαδικασία με βία και τρομοκρατία εις βάρος του λαού του. Με ευρύτητα δημοκρατικής ευαισθησίας η Ε.Ε. θεώρησε ότι οι αρχές μας μπορούσαν να αποτελέσουν βάση εκδημοκρατισμού για τους λαούς που υπέκυπταν στον αυταρχισμό είτε από φόβο είτε από πολιτισμική αντίληψη.

Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο οι κοινωνίες μεταλλάσσονταν ανάλογα με τις απαιτήσεις των λαών τους, που βίωσαν τον τρόμο του πολέμου και τα ολοκαυτώματα. Η ανάγκη για ειρήνη, ανάπτυξη, συμβίωση ακόμη και αυτών που προκάλεσαν την παγκόσμια σύρραξη οδήγησε στη δημιουργία διεθνών οργανισμών, περιφερειακών συμμαχιών και πρωτοβουλιών που έφεραν πολύ κοντά και τις χώρες της Ευρώπης προσβλέποντας σε ένα μέλλον χωρίς παγκόσμιες συγκρούσεις.

Μπήκαμε στον 21ο αιώνα με αλλαγές σε ευρωπαϊκές χώρες. Η μεγάλη Σοβιετική Ένωση, κατακερματισμένη σε πολλά κράτη, αναζήτησε τη θέση της στον νέο κόσμο της ανάπτυξης, της ελεύθερης αγοράς, των συνομιλιών με το ΝΑΤΟ νεότερης σύνθεσης, μετά την προσχώρηση πρώην σοβιετικών δορυφόρων στο διευρυμένο ευρωπαϊκό στρατόπεδο των συμμαχιών και της οικονομικής ανάπτυξης, όπως διαμορφωνόταν και από την Ε.Ε.

Τα Βαλκάνια άλλαξαν μορφή, η Γιουγκοσλαβία έγινε Σερβία, η Τσεχοσλοβακία έγινε Τσεχία και Σλοβακία και πριν από λίγα χρόνια η Ε.Ε. των 28 κρατών εγκαταλείφθηκε από το Ηνωμένο Βασίλειο. Η Γερμανία επέλεξε να επενδύει σε φθηνότερες αγορές συμβάλλοντας στην αποβιομηχανοποίηση της Ευρώπης, αναζήτησε ενεργειακή ασφάλεια δημιουργώντας μονοπωλιακή εταιρική σχέση με τη Ρωσία, πίεσε με απόλυτη αυθεντία για δημοσιονομική πειθαρχία.

Στην αμυντική πολιτική η Δύση ακολούθησε την άνεση της εναπόθεσης όλων των μεγάλων δαπανών και στρατηγικών επιλογών στις ΗΠΑ, οι οποίες μετά τη δεύτερη εκλογική νίκη του Προέδρου Τραμπ αποφάσισαν να επιβάλλουν τις δικές τους επιλογές με την ταχύτητα που ορίζει η νέα διοίκηση της υπερδύναμης.

Μούδιασμα και ανοχή

Πριν από έναν μήνα (27 Φεβρουαρίου 2026) Ισραήλ και ΗΠΑ, αξιοποιώντας πληροφορίες για αιφνιδιαστική επίθεση ιρανικών δυνάμεων σε Ισραήλ και κράτη της περιοχής, στις οποίες στρατοπέδευαν αμερικανικές ή συμμαχικές δυνάμεις, επέλεξαν να πραγματοποιήσουν το πρώτο πλήγμα αιφνιδιάζοντας την ιρανική ηγεσία. Σκοτώθηκαν ο ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης του Ιράν και πολλά μέλη της ιρανικής ηγεσίας. Η μηχανή του πολέμου ξεκίνησε αδιαφορώντας για τις εισηγήσεις της διπλωματίας. Ο Πρόεδρος Τραμπ και στην πρώτη θητεία του, αδιαφορώντας για τις εισηγήσεις του State Department, ακύρωσε μονομερώς τη συμφωνία για τα πυρηνικά και κάθε προοπτική ελέγχων στο Ιράν.

Έπειτα από έναν μήνα συγκρούσεων, συμμετοχή της Χεζμπολάχ και των Χούθι, η διεθνής κοινότητα αναλίσκεται σε εκτιμήσεις των δυνάμεων των εμπολέμων, περισπούδαστες αναλύσεις των επιθυμιών του Προέδρου Τραμπ, του πρωθυπουργού Νετανιάχου, των Φρουρών της Επανάστασης, της Χεζμπολάχ και των Χούθι.

Μουδιασμένοι όλοι επιτρέπουμε στο Ιράν και τους πληρεξουσίους του να επιλέγουν στόχους όποτε θέλουν και όπου θέλουν και αδυνατούμε να αντιδράσουμε απέναντι σε όσους οδηγούν τον κόσμο στην καταστροφή. Ανεχόμαστε τους τρομοκράτες και τους τρομοκρατούντες ενώ η πλειοψηφία της διεθνούς κοινότητας αποζητά την εκτόνωση και την κατάπαυση των εχθροπραξιών. Αντί η διεθνής κοινότητα να συγκαλέσει έκτακτη Γενική Συνέλευση στον ΟΗΕ, προτιμά να εμφανίζει ως «ανάπηρο και ανυπόληπτο» τον διεθνή οργανισμό.

Και αν πραγματικά πρόκειται για έναν αδύναμο οργανισμό, τότε σίγουρα η Ε.Ε. μπορεί να αναλάβει πρωτοβουλίες.

Οι δυνατότητες της Ε.Ε. για επικοινωνία με όλες τις χώρες, που εμπλέκονται στην ένοπλη σύγκρουση, μάλλον είναι καλύτερες παρά τις δυσκολίες συντονισμού που διαπιστώνονται με τις ΗΠΑ. Όμως περισσότεροι γοητεύονται με τις εικασίες αν και πότε θα γίνει η στρατιωτική απόβαση, την οποία πριν από δύο εβδομάδες θεωρούσαν απίθανη, χωρίς να εξηγούν πώς καταλήγουν στα συμπεράσματά τους.

Κυρίως δυνάμεις που καταδικάζουν τον πόλεμο οφείλουν να εργάζονται για τον άμεσο τερματισμό του πολέμου, αντί να μιλούν αυτάρεσκα για τα βαλλιστικά ανεξάντλητα αποθέματα του Ιράν και των πληρεξουσίων τους, το δαιδαλώδες σύστημα καταφυγίων απόκρυψης των οπλικών συστημάτων του Ιράν, τον αποκλεισμό των Στενών και την παρεμπόδιση των θαλασσίων μετακινήσεων τώρα που μπήκαν στη σύγκρουση και οι Χούθι. Πραγματικά προκαλεί έκπληξη το ότι ανεχόμαστε παθητικά Χεζμπολάχ και Χούθι να βάλλουν κατά του Ισραήλ, να απειλούν όλο τον κόσμο και να αποσταθεροποιούν τη διεθνή οικονομία.

Με στόχο την κατάπαυση

Ο υπουργός Εξωτερικών Γ. Γεραπετρίτης επικοινώνησε με τον Ιρανό ομόλογό του προβάλλοντας τα συμφέροντα της ελεύθερης ναυτιλίας, όπως επιβάλλει η ηγετική θέση της Ελλάδας στις θαλάσσιες μεταφορές. Ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, μόλις παρουσιάστηκε ευκαιρία, επέλεξε να κινητοποιήσει ευρωπαϊκές και ΝΑΤΟϊκές δυνάμεις προκειμένου να καλυφθούν αμυντικά κράτη – μέλη της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ.

Η Ελλάδα συνομιλεί με όλες τις χώρες της περιοχής προκειμένου να βρεθεί τρόπος κατάπαυσης των εχθροπραξιών αναλαμβάνοντας το πιθανό κόστος που προκαλούν οι άμεσες, αλλά καλά επεξεργασμένες πρωτοβουλίες της.

Η αλαζονεία του παραλογισμού

Παρά τις πολιτικές κινήσεις για διακοπή των εχθροπραξιών ανταποκρίσεις και αναλύσεις επικεντρώνονται στις βαλλιστικές βολές, στις επιθέσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών και τηλεκατευθυνόμενων ναυτικών μέσων (είδος μπουρλότου), μάλλον επειδή το πεδίο του πολέμου είναι πιο καταστροφικό από το πεδίο της επίπονης διπλωματίας.

Ο τρόπος που διοικούνται οι λαοί αποτελεί εσωτερικό τους θέμα. Όμως μας απασχολεί επειδή πρέπει να γνωρίζουμε τις ηγεσίες τους, την αξιοπιστία τους και το επίπεδο των σχέσεων που μπορούμε να διατηρούμε μαζί τους.

Οι διεθνείς απειλές των αυταρχικών και τρομοκρατικών συστημάτων μας απασχολούν κατά προτεραιότητα, επειδή μας υποχρεώνουν να τις αντιμετωπίσουμε με κοινές και συνεκτικές αποφάσεις, ώστε να κατανοήσουν ότι κανένας δεν ανέχεται την αλαζονεία του παραλογισμού τους που θεωρούν ότι τους παρέχει το δικαίωμα να αποφασίζουν ποιοι μπορούν να ζουν με ασφάλεια και ειρήνη, ποιοι μπορούν να επικοινωνούν για την κοινωνική και πολιτική πρόοδο, ποιοι δικαιούνται να συνασπίζονται για πολιτιστικές επικοινωνίες, παρά τις κοινωνικές και πολιτισμικές τους διαφορές.

Τρόμο προκαλεί ο θαυμασμός στις αντοχές του Ιράν, στον τρόπο διαχείρισης του οπλοστασίου του για να δημιουργεί προβλήματα σε όλα τα γειτονικά κράτη, κάθε ανάλυση που προβάλλει τις δυσκολίες και την αναποτελεσματικότητα χερσαίων επιχειρήσεων, επειδή το Ιράν έχει γεωφυσικό πλεονέκτημα και προσήλωση στην καταπιεστική του ηγεσία.

Οι εικασίες για διαφορετικούς στόχους Ισραήλ – ΗΠΑ, η προβολή της αυθαίρετης δοξασίας, έστω και αν προέρχεται από στελέχη της αμερικανικής κυβέρνησης και της διοίκησης, σύμφωνα με την οποία ο πρωθυπουργός του Ισραήλ «πούλησε» στον Πρόεδρο των ΗΠΑ έναν εύκολο πόλεμο, ως οι ΗΠΑ να μην διαθέτουν εξειδικευμένες υπηρεσίες, αναλυτές που γνωρίζουν την περιοχή, σύστημα πληροφοριών στο πεδίο, αποδεικνύουν την αδυναμία των χωρών να αντιληφθούν τις δυνατότητες και την πραγματικότητα λαών που αντιμετωπίζουν την καθημερινότητά τους αποδεχόμενοι ακόμη και για τις ατομικές τους επιλογές την έννοια της εθνικής υπερηφάνειας, του εξωτερικού κινδύνου, της θρησκευτικής προσήλωσης, αξίες πολύ διαφορετικές από ό,τι παραδέχεται στην εποχή μας ο δυτικός μας πολιτισμός.

Η συνέπεια Αθηνών και Λευκωσίας

Ελλάδα, Κύπρος, Αίγυπτος, Τουρκία, Σαουδική Αραβία, χώρες του Κόλπου μάλλον αντιλαμβάνονται καλύτερα τις επιλογές του Ιράν και του Ισραήλ εκτιμώντας, παρά τις τεράστιες δυσκολίες του εγχειρήματος, ότι μπορούν να οικοδομήσουν προοπτικές κατάπαυσης της ένοπλης σύγκρουσης.

Δυστυχώς, σημαντικοί δρώντες στην περιοχή, με την προβολή του πολέμου που επιλέγουν τα ΜΜΕ, επιβραδύνουν, δυσχεραίνουν και συχνά ακυρώνουν το επίπονο έργο μικρότερων δρώντων, που διανοίγει προοπτικές προσεκτικών και ήπιων συνομιλιών. Πρωτοβουλίες όπως της Κύπρου στην Ε.Ε., της Ελλάδος στην Ε.Ε., το ΝΑΤΟ, το Συμβούλιο Ασφαλείας, των κρατών που συνέρχονται στο Πακιστάν στο πλαίσιο της Ισλαμικής Συνεργασίας προϋποθέτουν τη συμφωνία των εμπολέμων να καθίσουν στο τραπέζι της διπλωματίας αποδεχόμενοι θεμελιώδεις αρχές του Διεθνούς Δικαίου.

Η δημιουργία αρχών διαχείρισης των Στενών εμπεριέχεται στη συνολική συζήτηση, αλλά έπεται των προϋποθέσεων παραμερισμού των διεθνών απειλών. Εγκαίρως Ελλάδα και Κύπρος μεριμνούν για την ασφάλεια και τα δικαιώματα του Ισραήλ, αλλά και για την εφαρμογή των αποφάσεων του ΟΗΕ για το παλαιστινιακό κράτος. Η συνεπής συμπεριφορά Αθηνών και Λευκωσίας συμπεριλαμβάνει επίσης και προσαρμογή στις αποφάσεις που στρέφονται κατά της τρομοκρατικής και παρεμβατικής συμπεριφοράς του Ιράν, των πληρεξουσίων του, καθώς και των «μοναχικών λύκων» που συντηρεί η Τεχεράνη διεθνώς.

Τα δύσκολα θέματα για να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά απαιτούν υψηλό κόστος, πολιτικό και οικονομικό, βαθιά γνώση των συνθηκών στο πεδίο και της ιδιοσυγκρασίας των λαών. Αντ’ αυτών όμως, κάθε είδους αναλυτές επιλέγουν απλώς την ασφαλή προβολή της εικόνας που «πιάνει» ο πολεμικός ανταποκριτής με την κάμερά του.

Και τότε… ειρωνικά ρωτά ο κλόουν μήπως ο βασιλιάς έχασε το στέμμα του.

*Ο Θεόδωρος Ι. Θεοδώρου είναι πρέσβης ε.τ.

Διαβάστε επίσης:

«Πού είναι η έξοδος;» – Το εύστοχο εξώφυλλο του Time για τον πόλεμο του Τραμπ στον Ιράν

Guardian: Οι πόλεμοι σε Ιράν και Ουκρανία εφάπτονται επικίνδυνα, οι συνέπειες στην παγκόσμια γεωπολιτική σκηνή

«Καλημέρα Χιούστον, φαίνεστε υπέροχοι»: Οι πρώτες ώρες των αστροναυτών στο Orion

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.