Για δεκαετίες το ΝΑΤΟ δεν ήταν απλώς μια συμμαχία. Ήταν η αρχιτεκτονική ελέγχου της Ευρώπης: οι ΗΠΑ μέσα, η Ρωσία έξω, η Γερμανία σε πειθαρχία. Ένα σύστημα σταθερότητας που εξυπηρετούσε πρώτα την Ουάσιγκτον.

Το εν λόγω σχήμα ουδέποτε είχε να κάνει με ιδεολογία, παρ’ όλο που χρησιμοποίησε τη «φιλελεύθερη» δυτική δημοκρατία ως ιδεολογικό περίβλημα…

Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν απορρίπτει αυτό το σχήμα. Το επαναδιαπραγματεύεται.

Το ΝΑΤΟ, στη δική του ανάγνωση, δεν είναι στρατηγικό εργαλείο αλλά «κακή συμφωνία». Αν οι σύμμαχοι δεν πληρώνουν και δεν ευθυγραμμίζονται, τότε η αμερικανική ομπρέλα παύει να είναι δεδομένη.

Εδώ βρίσκεται η ουσία της όψιμης αμερικανικής απειλής. Δεν πρόκειται για αποχώρηση των ΗΠΑ, είναι όρος της Ουάσιγκτον για συμμόρφωση / τυφλή υπακοή των συμμάχων. Ένα «ή συμμορφώνεστε ή αποσύρομαι».

Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να διατηρήσει τον έλεγχο μειώνοντας το κόστος. Να κρατήσει την Ευρώπη εντός της σφαίρας επιρροής της αλλά με όρους πιο σκληρούς και πιο άμεσους.

Το πρόβλημα, ωστόσο, είναι ότι τέτοιες απειλές δεν λειτουργούν γραμμικά. Η Ευρώπη αρχίζει να σκέφτεται εναλλακτικές.

Η στρατηγική αυτονομία, που ήταν θεωρία, αποκτά περιεχόμενο. Και η Γερμανία, αντί να μένει «κάτω», μπαίνει στον πειρασμό να δοκιμάσει τα όρια της δικής της ισχύος.

Την ίδια στιγμή, η Ρωσία δεν χρειάζεται να κερδίσει στρατιωτικά. Της αρκεί να διαβρώσει τη συνοχή, κι αυτό αποτελεί βασικό κέρδος από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις που πραγματοποιεί στην Ουκρανία.

Κάθε ρωγμή στη διατλαντική σχέση – σαν την πρόσφατη απροθυμία των Ευρωπαίων να συνδράμουν στην αμερικανική «πειρατεία» στα στενά του Ορμούζ – μειώνει την πίεση πάνω στη Μόσχα.

Το «έξω» η Ρωσία από την Ευρώπη γίνεται πιο σχετικό, πιο διάτρητο, πιο διαχειρίσιμο. Έτσι, το παράδοξο γίνεται εμφανές.

Στην προσπάθεια να ενισχύσει τον έλεγχο, η Αμερική ρισκάρει να τον αποδυναμώσει. Το εργαλείο πίεσης μπορεί να εξελιχθεί σε εργαλείο αποσύνθεσης. Και αυτό δεν είναι θεωρία, είναι ήδη προφανής και διακριτή τάση.

Το ερώτημα, τελικά, δεν είναι αν οι ΗΠΑ θα φύγουν από το ΝΑΤΟ. Είναι αν, παραμένοντας, θα αλλάξουν τόσο τους όρους, ώστε η συμμαχία να αποδεχτεί – χωρίς προσχήματα – ότι λειτουργεί υπό καθεστώς (αμερικανικής) ηγεμονίας.

Και εδώ βρίσκεται η πραγματική μετατόπιση που επιδιώκει ο Τραμπ: δεν θέλει την αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμμαχία. Θέλει το ΝΑΤΟ υπό τους δικούς του όρους, εργαλείο επιβολής των αμερικανικών γεωπολιτικών επιδιώξεων με τις ελάχιστες δυνατές δεσμεύσεις και με τον λογαριασμό πληρωμένο από τους Ευρωπαίους.

Διαβάστε επίσης:

Ποιο είναι το πραγματικό κυβερνητικό έργο

Κόμμα εξουσίας το ΠΑΣΟΚ ή σκληρό ιδεολογικό κλαμπ;

ΠΑΣΟΚ: Από κόμμα μαζών σε κλειστό σύστημα πολιτικών ομάδων

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.