Τίτλος ταινίας: «Μαγγελάνος»

Σύνοψη: Στον 16ο αιώνα, ο θρυλικός θαλασσοπόρος Μαγγελάνος ξεκινάει για ένα ταξίδι του, χρηματοδοτημένο από το ισπανικό στέμμα, όντας ο ίδιος Πορτογάλος. Στο φιλμ έχουμε τη σχεδόν παραληρηματική του κατάληξη, έχοντας μετατραπεί σε εμμονικό προσηλυτιστή του χριστιανισμού

Σκηνοθεσία: Λαβ Ντίαζ

Παίζουν: Γκαμπριέλ Γκαρσία Μπερνάλ, Αντζέλικα Ασεβέδο, Αρτζέι Μπαμπόν

Όπως ο τίτλος της κριτικής προσδιορίζει, το δίλημμα γύρω από τον Μαγγελάνο, ήρωας για κάποιους, εξολοθρευτής για τον Φιλιππινέζο σκηνοθέτη Λαβ Ντίαζ, έχουμε και το ανάλογο ερώτημα για το φιλμ: σινεμά υψηλών αξιώσεων ή αργή και κουραστική ανάπτυξη του θέματος; Η δική μας απάντηση συντάσσεται σίγουρα με την αφηγηματική δύναμη της ταινίας «Μαγγελάνος», να εκπηγάζει από την ένταση των στατικών πλάνων, που κρύβουν στο εσωτερικό τους συγκρούσεις ενός κόσμου ολόκληρου.

Η πορεία του Μαγγελάνου, του άνθρωπου ο οποίος πραγματοποίησε τον περίπλου της γης, διεγείρει ανάλογα ερωτήματα. Ήταν ο θαλασσοπόρος ένας ήρωας, όπως τον θέλει η ιστορία, πλασμένος από θάρρος και τόλμη ή απλά ένας ματαιόδοξος καταστροφέας πολιτισμών; Για να απαντήσει ο Ντίαζ,επιλέγει να προσεγγίσει, κατά κύριο λόγο, το πέρασμα του Μαγγελάνου από την πατρίδα του, στο νησί Σεμπού του Μαλαισιανού αρχιπελάγους. Σχεδόν ενοχλημένος από τον τρόπο που η δυτική ιστορία τον κατέγραψε  ως πρωτοπόρο και ήρωα, ο σκηνοθέτης αποφασίζει να αντιστρέψει τη γνώριμη οπτική και να δημιουργήσει μια δική του γωνία λήψης, ακριβώς από την απέναντι πλευρά. 

Με τον ίδιο τρόπο, ο Ντίαζ ανατρέπει και αντιστρέφει ολόκληρο το σινεμά, θέλοντας να είναι αυτός ο πραγματικός πρωτοπόρος. Χρόνια τώρα, οι μακρόσυρτες ταινίες του κυκλοφορούν στα φεστιβάλ, θαυμάζονται από τους κριτικούς και τους επαγγελματίες, αλλά η επαφή τους με το κοινό αποδεικνύεται ιδιαιτέρως δύστροπη. Όχι επειδή είναι δυσνόητες ή μπερδεμένες, κάθε άλλο. Απλώς, ο αργός τρόπος με τον οποίον ξεδιπλώνονται οι εικόνες, τα πλάνα του -την ίδια στιγμή ακίνητα και γεμάτα κίνηση- ενδεχομένως να προκαλούν τη δυσφορία του θεατή. Από την άλλη, ο Φιλιππινέζος δημιουργός μοιάζει να φτιάχνει ένα δικό του ιδίωμα «κινηματογραφικής ομιλίας». Αυτό ενθουσιάζει όσους κουράστηκαν με τα κλισέ και τετριμμένα, καθώς ανακαλύπτουν μια πηγή φρέσκου κινηματογράφου. Ήδη κάτοχος του «Χρυσού Λιονταριού», ο Ντίαζ σίγουρα θα ακουστεί βραβευμένος και σε άλλες, ανάλογες διοργανώσεις. Το συγκεκριμένο έργο συμμετείχε στις Κάννες, αποσπώντας πολύ καλές εντυπώσεις.

Δεν είναι μόνον η κινηματογραφική γλώσσα που απασχολεί τον Ντίαζ, αλλά η γλώσσα γενικότερα. Ο μεταφραστής του Μαγγελάνου, Ενρίκε, προϊόν δουλεμπορίου προηγούμενου ταξιδιού, προσπαθεί να γεφυρώσει τις λέξεις του θαλασσοπόρου και των ιθαγενών, αλλά και τη γλώσσα των σωμάτων. Οι ντόπιες τελετουργίες να προσπαθούν να επικοινωνήσουν με τις χριστιανικές τελετές, το σύμβολο του σταυρού με τα μοάι ξοάνα της τοπικής λατρείας, ενώ είναι τα όπλα που καταλύουν την κάθε γέφυρα.

Κάπως σαν τον «Αγκίρε» του Βέρνερ  Χέρτζογκ, ο Μαγγελάνος, εκτός από τη γάγγραινα, έχει πληγεί από τη νόσο της μεγαλομανίας. Ξεκινώντας από τον συμβιβασμό του με το ισπανικό στέμμα και τον Πάπα προκειμένου να χρηματοδοτηθεί η αποστολή του, σχεδόν απαρνείται την πορτογαλική καταγωγή του. Πρόκειται για την πρώτη νίκη της ματαιοδοξίας. Στο δεύτερο σκαλί αφήνει πίσω την ετοιμόγεννη γυναίκα του, τέλος προδίδει την ίδια του την πίστη, χρησιμοποιώντας την εξομολόγηση ως μέσο εξόντωσης των αντιπάλων του. Ο θάνατος πυκνώνει συνεχώς την παρουσία του, στο τέλος γίνεται μακέλεμα. Ο ίδιος ο Μαγγελάνος θα βρεθεί ανάμεσα στα πτώματα, αυτών που εξόντωσε. Κυνηγημένος από τον «ανύπαρκτο» Λάπου Λάπου, ένα αόρατο πνεύμα, με μεταφυσικό τρόπο γίνεται θύμα του πολιτισμού που εξόντωσε. 

Το εντυπωσιακό με την κινηματογράφηση του Ντίαζ είναι η σταθερότητα της κάμερας, σε συνδυασμό με τα όσα θανατερά συμβαίνουν γύρω της. Αυτό που καταφέρνει είναι να δείξει πως ο «δολοφόνος ξένος» δεν είναι ένας απλός, σημερινός μετανάστης, μα ένας δυτικός κατακτητής-εξολοθρευτής. Οι έννοιες πλάθονται αναλόγως με την πλευρά από την οποία τις αντικρίζεις κι ο «θαρραλέος» Μαγγελάνος, δεν είναι άλλο από έναν καταστροφέα της ταυτότητας των ιθαγενών, ενός ολόκληρου πολιτισμού. Ο Ντίαζ ενδιαφέρεται με πάθος να αναδείξει τις παράλληλες γραμμές της ιστορίας, αυτές που περιγράφουν διαχρονικές καταστάσεις. Ο Φιλιππινέζος δημιουργός ξαναγράφει την ιστορία με μια ψύχραιμη -σχεδόν ψυχρή- κινηματογραφική πένα.

Αξιολόγηση: ****

Διαβάστε επίσης:

«The Invite»: Η A24 κυκλοφόρησε το πρώτο trailer της νέας δραματικής κομεντί με τους Olivia Wilde, Seth Rogen, Penélope Cruz και Edward Norton (photo/video)

«Ο Ιησούς Από τη Ναζαρέτ»: Για ποιον ρόλο προοριζόταν αρχικά ο Robert Powell

Σταύρος Ξαρχάκος: Σε συνεργασία με τον 9χρονο γιο του το νέο του τραγούδι (Video)

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.