Ο ναυτικός αποκλεισμός του Ιράν δεν είναι μια στρατιωτική κίνηση που έχει (βασικό) στόχο την Τεχεράνη. Είναι εργαλείο ελέγχου της παγκόσμιας ροής ενέργειας και, τελικά, ανάσχεσης της Κίνας.

Στο επίκεντρο όλων βρίσκεται ένα στενό πέρασμα: Τα Στενά του Ορμούζ — το θαλάσσιο πέρασμα που ενώνει τον Περσικό Κόλπο με τον Ινδικό Ωκεανό. Ένα σημείο στον χάρτη που δεν ξεπερνά σε πλάτος τα 40 χιλιόμετρα, αλλά από εκεί διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου, κυρίως με δεξαμενόπλοια προς Ασία και Ευρώπη.

Το «στενό» της παγκόσμιας οικονομίας

Όποιος ελέγχει αυτό το πέρασμα, δεν ελέγχει απλώς μια θαλάσσια οδό. Ελέγχει την ίδια τη ροή της ενέργειας.

Ο ναυτικός αποκλεισμός που επιχειρούν οι Ηνωμένες Πολιτείες στο Ιράν — δηλαδή ο έλεγχος και ο περιορισμός της ναυσιπλοΐας προς και από τα ιρανικά λιμάνια — παρουσιάζεται ως μέτρο πίεσης. Στην πράξη, όμως, σημαίνει κάτι πολύ πιο απλό και πολύ πιο σκληρό: Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, η Ουάσινγκτον επαναφέρει χωρίς περιστροφές ένα παλιό αλλά διαχρονικό δόγμα  της, ότι  η ενέργεια δεν είναι εμπόρευμα — είναι εργαλείο ισχύος.

Και εδώ αρχίζει να φαίνεται το πραγματικό μέτωπο του πολέμου. Γιατί η χώρα που εξαρτάται περισσότερο από αυτή τη ροή δεν είναι το Ιράν. Είναι η Κίνα.

Το όριο της ανοχής

Η Κίνα έχει οικοδομήσει την οικονομική της άνοδο πάνω σε μια κρίσιμη παραδοχή: Ότι η ενέργεια θα ρέει σταθερά, φθηνά και χωρίς γεωπολιτικά εμπόδια.

Περίπου το μισό πετρέλαιο που καταναλώνει προέρχεται από τον Περσικό Κόλπο. Ένα σημαντικό μέρος συνδέεται με το Ιράν — συχνά μέσω “σκιωδών” δικτύων, δηλαδή αγορών εκτός επίσημων καναλιών.

Ο ναυτικός αποκλεισμός δεν κόβει απαραίτητα αυτή τη ροή. Την αλλάζει: Την κάνει ακριβότερη, πιο αργή και απρόβλεπτη. Και εδώ βρίσκεται το κρίσιμο σημείο: Η Κίνα δεν αντιδρά — επειδή δεν μπορεί ακόμη να επιβάλει αντίδραση.

Η ναυτική παρουσία των Ηνωμένες Πολιτείες παραμένει κυρίαρχη. Το Πεκίνο γνωρίζει ότι δεν μπορεί, προς το παρόν, να εγγυηθεί στρατιωτικά την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών. Έτσι επιλέγει μια ψυχρή στρατηγική: απορροφά το κόστος, αγοράζει χρόνο, αποφεύγει τη σύγκρουση.

Αλλά αυτή η στάση έχει όρια.  Αν η κρίση γίνει μόνιμη — αν οι τιμές εκτοξευθούν ή η ροή περιοριστεί ουσιαστικά — τότε η Κίνα θα βρεθεί μπροστά σε ένα δίλημμα: Να αποδεχθεί την εξάρτηση ή να αναγκαστεί να αντιδράσει…

ΝΑΤΟ,  Ευρώπη και αμηχανία…

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η στάση των δυτικών (ευρωατλαντικών) συμμάχων αποκαλύπτει το πραγματικό βάθος της κρίσης. Το ΝΑΤΟ δεν λειτουργεί ως ενιαίο στρατηγικό σώμα. Οι ΗΠΑ κινούνται επιθετικά, επιχειρώντας να διεθνοποιήσουν την επιχείρηση. Το Ηνωμένο Βασίλειο (άλλοτε πειθήνιο όργανο των ΗΠΑ) διατηρεί ισχυρή ναυτική παρουσία στην περιοχή, αλλά η συμμετοχή του είναι κάθε φορά πολιτική επιλογή — όχι δεδομένη. Οι υπόλοιποι (ισχυροί) Ευρωπαίοι διστάζουν, δικαιολογημένα: Δεν θέλουν να πληρώσουν το κόστος ενός πολέμου που δεν ελέγχουν.

Όσο για την Ευρωπαϊκή Ένωση; Αυτή βρίσκεται σε μια γνώριμη αλλά επικίνδυνη θέση: Εκτός τραπεζιού αποφάσεων, με τον λογαριασμό για τα σπασμένα δικό της…

Η ΕΕ, ενεργειακά εξαρτημένη, στρατιωτικά περιορισμένη και πολιτικά κατακερματισμένη, αδυνατεί να διαμορφώσει στρατηγική. Και κάθε αύξηση στην τιμή του πετρελαίου για της κυβερνήσεις των χωρών της ΕΕ σημαίνει πληθωρισμό, πίεση στις κοινωνίες και πολιτικό κόστος.

 Και η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση. Αντιθέτως, λόγω θέσης και υποδομών και ανειλημμένων δεσμεύσεων στις ΗΠΑ, η χώρα κινδυνεύει να λειτουργήσει ως σημαντικός (στρατηγικός για τις ΗΠΑ) κόμβος, άρα και ως πιθανός στόχος με ελάχιστα πια περιθώρια κινήσεων/ διαφοροποιήσεων έναντι της Ουάσιγκτον

Αυτό που εξελίσσεται μπροστά στα μάτια μας, τελικά, είναι οι πρώτες αναγνωριστικές κινήσεις δυο γιγάντων. Οι αυτοκρατορίες δεν ξεκινούν να την σύγκρουση ευθέως, αλλά δεν αποφεύγουν το σκληρό «μπραντεφέρ» εκεί όπου χτυπά η ενεργειακή καρδιά του πλανήτη εξάρτηση. Σήμερα, αυτό το σημείο λέγεται Περσικός Κόλπος.

Όσοι, λοιπόν, νομίζουν ότι πρόκειται για μια ακόμη κρίση στη Μέση Ανατολή, απλώς δεν έχουν καταλάβει ποιος είναι ο πραγματικός πόλεμος.

Διαβάστε επίσης:

Ουγγαρία: Δέσμευση Μαγιάρ για δημοκρατική στροφή, με στόχο την αποδέσμευση των κονδυλίων της ΕΕ

Ο Τραμπ κατέβασε την εικόνα που τον απεικόνιζε ως «Ιησού» – Μαζικές αντιδράσεις

Μέση Ανατολή – Axios: Οι ΗΠΑ πρότειναν στο Ιράν 20ετές«πάγωμα» για τον εμπλουτισμό ουρανίου – Πώς αντέδρασε η Τεχεράνη

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.