Tο τολμηρό και αιρετικό έργο Monsieur Vénus της Ρασίλντ, ένα από τα πιο προκλητικά και «κουήρ» (πριν ακόμη καθιερωθεί ο όρος) μυθιστορήματα της γαλλικής λογοτεχνίας, ζωντανεύει στην Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ ως «τραγουδιστό μονόδραμα» από τον διακεκριμένο Αργεντινό συνθέτη Μαρτίν Ματαλόν. Η νέα παραγωγή όπερας, σε σκηνοθεσία και χορογραφία της ελληνικής καταγωγής Αργεντινής χορογράφου Ντιάνας Θεοχαρίδη σε συνεργασία με τον περίφημο Γαλλοαργεντινό σκηνοθέτη Αλφρέδο Άριας, έρχεται σε πρώτη παρουσίαση στην Εναλλακτική Σκηνή στο ΚΠΙΣΝ για τρεις μοναδικές παραστάσεις στις 30 Απριλίου και στις 2 και 3 Μαΐου 2026. Το έργο Monsieur Vénus αποτελεί συμπαραγωγή με την εταιρεία παραγωγής Prima Donna.

Γραμμένο το 1884, το μυθιστόρημα Monsieur Vénus της Ρασίλντ, αφιερωμένο στη «σωματική ομορφιά», θεωρείται ένα από τα πιο σκανδαλώδη και προκλητικά έργα της εποχής του, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις ήδη από την πρώτη του κυκλοφορία. Με τη ριζοσπαστική του θεματική, την ανατροπή των έμφυλων ρόλων, τη ρευστότητα της ταυτότητας και την αποδόμηση των κοινωνικών και ηθικών κανόνων, το έργο κρίθηκε επικίνδυνο και ανήθικο. Δεν είναι τυχαίο ότι απαγορεύτηκε στο Βέλγιο, όπου εκδόθηκε αρχικά, ενώ η μόλις 24 ετών συγγραφέας βρέθηκε αντιμέτωπη ακόμη και με νομικές συνέπειες.

Το Monsieur Vénus αφηγείται την ιστορία της Ραούλ ντε Βενεράντ, αριστοκράτισσας και femme fatale, και του Ζακ Σιλβέρ, ενός νέου της εργατικής τάξης που βρίσκεται στα νύχια της Ραούλ. Οι δυο τους εμπλέκονται σε μια άνιση σχέση, όπου εκείνη επιβάλλει την αντιστροφή των φύλων και των σεξουαλικών τους ρόλων, οδηγώντας στην τελική σύγχυση των έμφυλων ταυτοτήτων τους. Σαδισμός, μαζοχισμός, παιδεραστία, νεκροφιλία, ζωοφιλία, νυμφομανία, ανατροπή των έμφυλων ρόλων – όλες οι «απαγορευμένες» μορφές σεξουαλικότητας συναντώνται στο έργο της Ρασίλντ. Η πρόκληση, ωστόσο, δεν προκύπτει από τη γραφική ή ωμή απεικόνιση αυτών των πρακτικών, αλλά από τη βαθιά, ανατρεπτική εγκεφαλική σύλληψή τους. Στο Monsieur Vénus παρακολουθούμε την αποσταθεροποίηση των κοινωνικά επιβεβλημένων έμφυλων κατασκευών – οι δύο πρωταγωνιστές ανταλλάσσουν ρόλους σαν χαρτιά σε μια παρτίδα.

Σύνοψη^*

Το έργοαφηγείται την ιστορία της Ραούλ ντε Βενεράντ, αριστοκράτισσας και μοιραίας γυναίκας (femme fatale), και του Ζακ Σιλβέρ, ενός νεαρού εργάτη που παγιδεύεται στα νύχια της Ραούλ. Οι δυο τους εμπλέκονται σε μια άνιση σχέση, στην οποία εκείνη θα επιβάλει την αντιστροφή του κοινωνικού και του βιολογικού τους φύλου, έως ότου θολώσουν ακόμη και οι προσωπικές αντωνυμίες τους.

Η Ραούλ ντε Βενεράντ καθοδηγείται από το ένστικτο και, όπως θα έλεγε ο Όσκαρ Ουάιλντ, γνωρίζει πολύ καλά ότι ο καλύτερος τρόπος να απαλλαγείς από τους πειρασμούς είναι να ενδώσεις. Αφιερωμένη στην αναζήτηση αισθητικών εμπειριών, υποκύπτει στο τραγικό της πεπρωμένο: την απώλεια της κοινωνικής της θέσης και την καταστροφή του ανδρόγυνου, τερατώδους και τέλειου όντος που συγκροτούσε μαζί με τον Ζακ.

Η Ραούλ ντε Βενεράντ είναι μοιραία γυναίκα: διακρίνεται από την ικανότητά της να κυριαρχεί και να υποκινεί το κακό καθώς και από την ψυχρότητά της, χωρίς όμως αυτή να αποκλείει μια έντονη, λάγνα, αιλουροειδή –δηλαδή ζωώδη– σεξουαλικότητα.

Σε αναζήτηση νέων συγκινήσεων, αυτή η παρακμιακή Μαντάμ Μποβαρύ –αυτός ο Χριστόφορος Κολόμβος του σύγχρονου έρωτα– απομυζά τον εραστή της, ο οποίος γίνεται παθητικό ον, έως ότου τελικά τον καταστρέψει. Ο Ζακ θα καταλήξει αιώνιο κτήμα της Ραούλ. Μετά τον θάνατό του, μεταμορφώνεται σε κέρινο ομοίωμα, αριστούργημα ανατομίας, από έναν δεξιοτέχνη κατασκευαστή αυτομάτων.

^* Βασισμένη στον πρόλογο του Ροδρίγο Γκιχάρρο Λασέρας [Rodrigo Guijarro Lasheras] από την ισπανική έκδοση, εκδόσεις KRK, Οβιέδο 2017.

Monsieur Vénus, ένα τραγουδιστό μονόδραμα

To έργο Monsieur Vénus, γραμμένο για υψίφωνο, ακορντεόν (και ακορντίνα), αφηγήτρια και ηλεκτρονικά μέσα, αποτελεί καρπό της δημιουργικής σύμπραξης τριών σπουδαίων καλλιτεχνών με αφετηρία την Αργεντινή: του συνθέτη Μαρτίν Ματαλόν, του πρωτοπόρου και πολυδιάστατου θεατρικού δημιουργού Αλφρέδο Άριας και της ελληνικής καταγωγής χορογράφου και σκηνοθέτριας Ντιάνας Θεοχαρίδη. Για το έργο οι τρεις δημιουργοί σημειώνουν:

«Άδεια σκηνή. Στο βάθος, ένα σώμα καλυμμένο με ένα λευκό σεντόνι βρίσκεται πάνω σε μια απλή σανίδα τοποθετημένη πάνω σε δύο καβαλέτα.

Η Ραούλ ντε Βενεράντ, αριστοκράτισσα και μοιραία γυναίκα με ανδρική εμφάνιση, όπως και η συγγραφέας της, η Ρασίλντ, ετοιμάζεται να διηγηθεί τη σκοτεινή συνάντησή της με τον ανθοκόμο και ζωγράφο Ζακ Σιλβέρ.

Η αφηγήτρια είναι ένας χαρακτήρας-φάντασμα που εντάσσεται στο μουσικό μέρος ως αφηγηματικό εργαλείο: συνοδεύει την ιστορία της Ραούλ ντε Βενεράντ συμπληρώνοντας τις μεταβάσεις και αποδίδοντας τους απαραίτητους απόηχους για την ενσάρκωση της μοιραίας ηρωίδας.

Το Monsieur Vénus είναι ένα τραγουδιστό μονόδραμα, ένα μουσικό έργο που εκθέτει με μινιμαλιστικό τρόπο την παράξενη επιθυμία της Ραούλ να ζήσει έναν έρωτα που θα μεταμορφώσει την ταυτότητά της όσο και εκείνη του υπηκόου της, της λείας και του θύματός της.

Η πρόθεσή μας είναι να μετατρέψουμε αυτή την πυκνή και δαιδαλώδη διαδρομή σε ένα είδος ακτινογραφίας που αποκαλύπτει τον σκελετό της υπόθεσης από την αρχή ως το τέλος: από τη συνάντηση της Ραούλ ντε Βενεράντ με τον Ζακ Σιλβέρ μέχρι τον θάνατό του, οπότε και μετατρέπεται σε κέρινη φιγούρα που ζωντανεύει από έναν έμπειρο κατασκευαστή αυτομάτων».

Τα κοστούμια υπογράφει η Χλόη Ομπολένσκι, τον σχεδιασμό φωτισμών ο Τάσος Παλαιορούτας και τον σχεδιασμό ήχου ο Ρεμί Λε Ταγιαντιέ.

Τον ρόλο της Ραούλ ντε Βενεράντ ερμηνεύει η Γαλλίδα Κλαρά Μπαρμπιέ Σερρανό, μια από τις πλέον δυναμικές νέες υψιφώνους της ευρωπαϊκής σκηνής. Αφηγήτρια είναι η Ντιάνα Θεοχαρίδη, ενώ το «Σώμα» ερμηνεύει ο Οδυσσέας Πετράκης.

Επί σκηνής ο μουσικός Αντονύ Μιγιέ παίζει ηλεκτρονικά επεξεργασμένο ακορντεόν και ακορντίνα.

Μαρτίν Ματαλόν

Γεννημένος στο Μπουένος Άιρες το 1958, σπούδασε στη Σχολή Τζούλιαρντ της Νέας Υόρκης, όπου απέκτησε μεταπτυχιακό στη σύνθεση. Το 1989 ίδρυσε το σύνολο Music Mobile, με έδρα τη Νέα Υόρκη και αφιερωμένο στο σύγχρονο ρεπερτόριο, το οποίο διηύθυνε έως το 1996. Έχει λάβει πολλά βραβεία, μεταξύ των οποίων του Ιδρύματος Σιμόνε και Τσίνο ντελ Ντούκα – Ινστιτούτου της Γαλλίας (2024), του Ιδρύματος Γκούγκενχαϊμ της Νέας Υόρκης, το βραβείο Φλοράν Σμιτ της Ακαδημίας Καλών Τεχνών (Γαλλία), το Βραβείο της πόλης της Βαρκελώνης, υποτροφία από την Αμερικανική Ακαδημία και Ινστιτούτο των Γραμμάτων και το Μεγάλο Βραβείο Μαθητών Λυκείου. Το 1993, ενώ ήταν εγκατεστημένος πλέον μόνιμα στο Παρίσι, το IRCAM του ανέθεσε τη σύνθεση μουσικής για την αποκατεστημένη εκδοχή της ταινίας Μετρόπολις του Φριτς Λανγκ. Στη συνέχεια, εμβάθυνε στον κόσμο του Λουίς Μπουνιουέλ, γράφοντας διαδοχικά τρεις νέες μουσικές για τις σουρεαλιστικές ταινίες του Ισπανού σκηνοθέτη Ανδαλουσιανός σκύλος, Η χρυσή εποχή και Γη χωρίς ψωμί. Ο κατάλογός του περιλαμβάνει μεγάλο αριθμό έργων μουσικής δωματίου και συμφωνικής μουσικής και καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ειδών: μουσικό θέατρο, μεικτή μουσική, μουσικά παραμύθια, κινηματογραφικές συναυλίες, φωνητική μουσική, εγκαταστάσεις, μουσική και ποίηση, χορογραφικά έργα, όπερα, καθώς και μουσική για τις τέχνες του τσίρκου. Από το 2017 έως το 2023 διετέλεσε καθηγητής σύνθεσης στο Ανώτατο Κρατικό Κονσερβατόριο Μουσικής και Χορού της Λυόν. Η όπερά του Η σκιά του Βενσεσλάο, βασισμένη στο έργο του Κόπι, παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην Όπερα της Ρεν και ανέβηκε σε περίπου δέκα λυρικά θέατρα στη Γαλλία. Το 2021 το πολιτιστικό κέντρο Φιλαρμονί του Παρισιού, η Ορχήστρα του Παρισιού, η Ορχήστρα Γκούρτσενιχ και το Φεστιβάλ Ars Musica του ανέθεσαν να δημιουργήσει μια εκδοχή της μουσικής του Μετρόπολις για μεγάλη ορχήστρα. Το έργο αυτό, διάρκειας 140 λεπτών, παρουσιάστηκε σε περιοδεία, συμπεριλαμβανομένης μιας παρουσίασης στην αίθουσα Φιλαρμονί του Παρισιού τον Μάιο του 2023.

Αλφρέδο Άριας

Γεννήθηκε στο Μπουένος Άιρες. Ξεκίνησε την καριέρα του ως εικαστικός καλλιτέχνης στο Ινστιτούτο Ντι Τέγια στο Μπουένος Άιρες, όπου παρουσίασε την πρώτη του σκηνοθεσία, την παράσταση Δράκουλας. Στις αρχές της δεκαετίας του 1970 εγκαταστάθηκε στο Παρίσι και σκηνοθέτησε το Έβα Περόν του Κόπι. Δημιούργησε έναν ποιητικό κόσμο και παρουσίασε δικά του έργα, όπως Τα βάσανα της καρδιάς μιας Αγγλίδας γάτας, Μορταδέλα και Τατουάζ. Ασχολήθηκε επίσης με το κλασικό ρεπερτόριο, ανεβάζοντας το Θηρίο στη ζούγκλα του Χένρυ Τζέιμς σε διασκευή της Μαργκερίτ Ντυράς, την Τρικυμία του Σαίξπηρ στο Φεστιβάλ της Αβινιόν και τις Δούλες του Ζαν Ζενέ στο Θέατρο Ατενέ – Λουί Ζουβέ. Το έργο του εκτείνεται και στο μουσικό θέατρο, με δημιουργίες όπως το Οικογένεια καλλιτεχνών σε μουσική του Άστορ Πιασσόλα και το Όμορφη Κόντσα σε μουσική του Νικόλα Πιοβάνι. Οι σκηνοθεσίες του στην όπερα ξεκίνησαν με το Οι ευγενικές Ινδίες στο Φεστιβάλ του Αιξ αν Προβάνς υπό τη διεύθυνση του Ουίλλιαμ Κρίστι, ακολούθησε το Η ζωή ενός ακόλαστου στο ίδιο φεστιβάλ υπό τη μουσική διεύθυνση του Κεντ Ναγκάνο, η Κάρμεν στην Όπερα της Βαστίλλης, οι Mαστοί του Τειρεσία του Φρανσίς Πουλένκ στο Φεστιβάλ του Σπολέτου, το Όνειρο καλοκαιρινής νύχτας στο Βασιλικό Θέατρο του Τορίνου και τα Παραμύθια του Χόφμαν στη Σκάλα του Μιλάνου. Πρόσφατα, σκηνοθέτησε τη Ζωή ενός ακόλαστου του Στραβίνσκι στο Θέατρο Κολόν του Μπουένος Άιρες, καθώς και το Ερμαφρόδιτο, βασισμένο στα απομνημονεύματα της Ερκυλίν Μπαρμπέν, γνωστής ως Alexine B –κείμενο που δημοσιεύτηκε από τον Μισέλ Φουκώ– στο Μουσείο MALBA, στο πλαίσιο του Διεθνούς Φεστιβάλ του Μπουένος Άιρες.

Ντιάνα Θεοχαρίδη

Αργεντινή χορογράφος, γεννημένη στο Μπουένος Άιρες, με έργο που επικεντρώνεται στον χορό, το μουσικό θέατρο και άλλες σκηνικές μορφές σε σχέση με την πειραματική μουσική και την κίνηση. Έχει δημιουργήσει πολλά χορογραφικά έργα, μεταξύ των οποίων τα Κουαρτέτο για το τέλος του χρόνου (μουσική Ολιβιέ Μεσσιάν), Δαίδαλος (μουσική Μαρτίν Ματαλόν), Μεταγραφή (μουσική Κάιγια Σάαριαχο και Πάβλο Ορτίς) και Ένας ουρανός και ο άλλος (μουσική Πασκάλ Ντυσαπέν), τα οποία έχουν παρουσιαστεί σε Αργεντινή, Βραζιλία, Χιλή, Ουρουγουάη, Μεξικό, Ιταλία, Φινλανδία, Πολωνία, Ελλάδα και Γαλλία. Έχει επίσης σκηνοθετήσει τα έργα Βαριετέ του Μαουρίτσιο Κάγκελ, Το ρόδο και Μορφές στη σκόνη του Μαρτίν Ματαλόν, Κασσάνδρα του Πάβλο Ορτίς και Γραφείο 470 του Τομάς Μπορνταλέχο. Έχει εργαστεί ως χορογράφος και σκηνοθέτρια στην Αργεντινή (Θέατρο Κολόν, Θέατρο Σαν Μαρτίν, Εθνικό Θέατρο Θερβάντες, Θέατρο Αρχεντίνο), καθώς και σε σημαντικά διεθνή ιδρύματα όπως Εθνική Όπερα της Φινλανδίας, Εθνική Λυρική Σκηνή, Θέατρο Σαν Κάρλο της Νάπολης, Εθνικό Θέατρο της Κροατίας, Όπερα της Κρακοβίας, Παλάτι Εουσκαλντούνα στο Μπιλμπάο, Όπερα του Πόζναν, Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, Θέατρο Σοντρέ (Μοντεβιδέο) και, στη Γαλλία, στα Αρσενάλ της Μετς, TAP του Πουατιέ και Σανκάτρ του Παρισιού. Έχει διατελέσει Διευθύντρια Χορού στο Εθνικό Ίδρυμα Τεχνών του Μπουένος Άιρες, Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Θεάτρου ντε λα Ριβέρα και Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Κέντρου Πειραματισμού του Θεάτρου Κολόν. Έχει τιμηθεί με τον τίτλο του Ιππότη των Τεχνών και των Γραμμάτων από το Υπουργείο Πολιτισμού της Γαλλίας.

Όπερα • Νέα παραγωγή • Πρώτη παρουσίαση

Μαρτίν Ματαλόν / Αλφρέδο Άριας / Ντιάνα Θεοχαρίδη

Monsieur Vénus

Bασισμένο στο ομώνυμο μυθιστόρημα της Ρασίλντ

30 Απριλίου & 2, 3 Μαΐου 2026

Ώρα έναρξης: 20.30 (Κυριακή: 19.30)

Εναλλακτική Σκηνή Εθνικής Λυρικής Σκηνής – ΚΠΙΣΝ

Μουσική: Μαρτίν Ματαλόν

Λιμπρέτο: Αλφρέδο Άριας

Σκηνοθεσία, χορογραφία: Αλφρέδο Άριας, Ντιάνα Θεοχαρίδη

Κοστούμια: Χλόη Ομπολένσκι

Σχεδιασμός φωτισμών: Τάσος Παλαιορούτας

Σχεδιασμός ήχου: Ρεμί Λε Ταγιαντιέ

Ραούλ ντε Βενεράντ: Κλαρά Μπαρμπιέ Σερρανό

Η αφηγήτρια: Ντιάνα Θεοχαρίδη

Το σώμα: Οδυσσέας Πετράκης

Αντονί Μιγιέ ακορντεόν, ακορντίνα

Τιμές εισιτηρίων: €15, €20 • Φοιτητικό: €10

Προπώληση: Ταμεία ΕΛΣ (καθημερινά 9.00-21.00 | 2130885700) και www.ticketservices.gr

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.