Η παγκόσμια αεροπορική βιομηχανία εισέρχεται σε μια περίοδο έντονης αναταραχής, καθώς η εκτίναξη των τιμών των καυσίμων, αποτέλεσμα της γεωπολιτικής έντασης στη Μέση Ανατολή, αναγκάζει τις εταιρείες να περιορίσουν τα δρομολόγιά τους και να αυξήσουν το κόστος για τους επιβάτες. Η κρίση αυτή δεν είναι συγκυριακή, αλλά ενδέχεται να επηρεάσει δομικά τον τρόπο λειτουργίας των αερομεταφορών τα επόμενα χρόνια.

Το jet fuel, που αντιστοιχεί περίπου στο 20% έως 40% του λειτουργικού κόστους μιας αεροπορικής εταιρείας, έχει εκτοξευτεί σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Όπως αναφέρει το BBC, η τιμή του στην Ευρώπη έφτασε τα 1.838 δολάρια ανά τόνο (πριν ήταν στα 831 δολάρια), υπερδιπλάσια σε σχέση με τα επίπεδα πριν από την έναρξη της σύγκρουσης ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν.

Η εξέλιξη αυτή συνδέεται άμεσα με τη διατάραξη των ενεργειακών ροών από τον Περσικό Κόλπο και ειδικά από τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία αποτελούν κρίσιμο πέρασμα για το 50% περίπου των εισαγωγών καυσίμων της Ευρώπης.

100% πάνω το jet fuel στην Ευρώπη

Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές. Μεγάλες εταιρείες όπως η Air New Zealand, η Air India και η Delta Air Lines, έχουν ανακοινώσει περικοπές πτήσεων και αυξήσεις χρεώσεων. Εκπρόσωπος της Air New Zealand δήλωσε στο BBC ότι οι τιμές καυσίμων είναι «υπερδιπλάσιες» από τα συνήθη επίπεδα, γεγονός που καθιστά αναπόφευκτες τις προσαρμογές στο πρόγραμμα πτήσεων.

Την ίδια στιγμή η Delta, όπως ανέφερε στους επενδυτές της, είδε το κόστος καυσίμων να αυξάνεται κατά 14% σε ετήσια βάση, φτάνοντας τα 2,7 δισ. δολάρια. Ο διευθύνων σύμβουλος Εντ Μπαστιάν υπογράμμισε ότι υπάρχει «επείγουσα ανάγκη» για μείωση των μη κερδοφόρων πτήσεων, προαναγγέλλοντας περικοπές έως και 3,5% της συνολικής χωρητικότητας.

Η τάση αυτή δεν περιορίζεται εκτός Ευρώπης. Ο όμιλος Lufthansa Group ανακοίνωσε την ακύρωση 20.000 πτήσεων έως τον Οκτώβριο, επικεντρώνοντας τις περικοπές κυρίως σε σύντομα και λιγότερο κερδοφόρα δρομολόγια. Σύμφωνα με την εταιρεία, η απόφαση αυτή στοχεύει στην εξοικονόμηση άνω των 40.000 τόνων καυσίμου.

Παράλληλα, εταιρείες όπως η KLM και η Scandinavian Airlines έχουν ήδη προχωρήσει σε εκατοντάδες ακυρώσεις, ενώ η Norse Atlantic Airways διέκοψε υπερατλαντικές γραμμές λόγω «υψηλού ρίσκου καυσίμων», όπως δήλωσε εκπρόσωπός της στον «Independent».

Σύμφωνα με τη Διεθνή Ένωση Αερομεταφορών (ΙΑΤΑ), η μέση τιμή του jet fuel στην Ευρώπη είναι αυξημένη κατά περισσότερο από 100% σε σχέση με πέρυσι. Η εξέλιξη αυτή μετακυλίεται άμεσα στους επιβάτες. Έρευνα της Teneo δείχνει ότι τα αεροπορικά εισιτήρια έχουν αυξηθεί κατά 24% κατά μέσον όρο, ενώ σε ορισμένες αγορές – ιδίως στην Ασία – οι αυξήσεις φτάνουν ακόμη και το 40%.

Κίνδυνος βαθιάς αναδιάρθρωσης

Πέρα από τα εισιτήρια, αυξάνονται και οι επιμέρους χρεώσεις. Όπως μεταδίδει το ABC News, εταιρείες όπως η United Airlines και η Delta έχουν ήδη αυξήσει τα τέλη αποσκευών, με τους επιβάτες να πληρώνουν έως και 60 δολάρια για δεύτερη βαλίτσα. Η ταξιδιωτική αναλύτρια Κέιτι Νάστρο εκτιμά ότι αυτές οι χρεώσεις «ήρθαν για να μείνουν», τουλάχιστον για τον επόμενο χρόνο.

Η κρίση έχει και έντονη γεωγραφική διάσταση. Χώρες όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα, που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές ενέργειας από τη Μέση Ανατολή, αντιμετωπίζουν αυξημένες πιέσεις.

Στην Ευρώπη ο κίνδυνος είναι διπλός: αφενός η αύξηση του κόστους και αφετέρου η πιθανή έλλειψη καυσίμων. Σύμφωνα με την «Daily Mail», ο Φατίχ Μπιρόλ, επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας προειδοποίησε ότι τα αποθέματα jet fuel ενδέχεται να επαρκούν μόλις για έξι εβδομάδες υπό τις παρούσες συνθήκες.

Αναλυτές εμφανίζονται επιφυλακτικοί για το μέλλον. Ο Μικ Στράουτμαν της Vortexa δήλωσε στο BBC ότι η μείωση των εξαγωγών καυσίμων από τη Μέση Ανατολή επιδεινώνει μια ήδη «σφιχτή» αγορά, οδηγώντας αναπόφευκτα σε υψηλότερες τιμές και λιγότερες πτήσεις. Από την άλλη, ο Τζορτζ Σω της Kpler εκτιμά ότι, αν και δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος εξάντλησης αποθεμάτων στην Ευρώπη, ενδέχεται να εμφανιστούν τοπικές ελλείψεις από τον Μάιο.

Το κρίσιμο ερώτημα αφορά τη διάρκεια της κρίσης. Αν η γεωπολιτική ένταση παραταθεί, η αεροπορική αγορά ενδέχεται να οδηγηθεί σε βαθύτερη αναδιάρθρωση. Λιγότερα δρομολόγια, υψηλότερες τιμές και αυστηρότερη διαχείριση κόστους φαίνεται να αποτελούν τη νέα κανονικότητα.

Για χώρες όπως η Ελλάδα, όπου ο τουρισμός αποτελεί βασικό πυλώνα της οικονομίας, οι εξελίξεις αυτές προκαλούν εύλογη ανησυχία. Η θερινή περίοδος, που παραδοσιακά συνοδεύεται από αυξημένη ζήτηση, φέτος ενδέχεται να χαρακτηριστεί από περιορισμένη προσφορά και ακριβότερα ταξίδια. Όπως σημειώνουν αναλυτές, το επόμενο τρίμηνο θα είναι καθοριστικό όχι μόνο για τις αεροπορικές εταιρείες, αλλά και για την παγκόσμια οικονομία συνολικά.

Σε κάθε περίπτωση οι φθηνές πτήσεις για την ώρα αποτελούν παρελθόν κάτω από το βάρος μιας νέας ενεργειακής πραγματικότητας.

Διαβάστε επίσης:

ΣΥΡΙΖΑ: Σε δύσκολο σταυροδρόμι ο Φάμελλος ενώ το κόμμα Τσίπρα «ζυγώνει»

Η επιστολή των «5» είναι μόνο η αρχή – Αναμένονται νέες παρεμβάσεις βουλευτών της Ν.Δ. για δημογραφικό και διαφάνεια

Η επόμενη μέρα για τις χώρες του Κόλπου

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.