Περίπου 150.000 με 200.000 άνθρωποι στην Ελλάδα -και πάνω από 30 εκατομμύρια παγκοσμίως- ζουν σήμερα με αυτοάνοση αρθρίτιδα: μια χρόνια νόσο στην οποία το ίδιο το ανοσοποιητικό μας σύστημα «μπερδεύεται» και επιτίθεται στις αρθρώσεις και σε άλλα όργανα του σώματος.

Στην Ελλάδα, μόνο τα τελευταία χρόνια, ο αριθμός των ανθρώπων με ρευματοειδή αρθρίτιδα έχει αυξηθεί κατά 20%, ωστόσο οι νέες θεραπείες -ορισμένες πραγματικά πρωτοποριακές- αλλάζουν δραστικά τη ζωή των ασθενών.

Αυτή είναι η εικόνα που αναδεικνύει η Ελληνική Εταιρεία Αντιρευματικού Αγώνα (ΕΛ.Ε.ΑΝ.Α.) με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Αυτοάνοσης & Αυτοφλεγμονώδους Αρθρίτιδας 2026, που τιμάται στις 20 Μαΐου.

Τι είναι η αυτοάνοση αρθρίτιδα

Η νόσος δεν είναι «απλά ένας πόνος στις αρθρώσεις». Είναι μια ασθένεια που μπορεί να χτυπήσει ολόκληρο το σώμα: αρθρώσεις, δέρμα, μάτια, καρδιά, πνεύμονες, έντερο, αγγεία. Όταν δεν αναγνωρίζεται έγκαιρα, οδηγεί σε καθυστερημένη διάγνωση, χειρότερη ποιότητα ζωής, εντάσεις στις σχέσεις και αυξημένο κόστος υγείας.

Στη χώρα μας, η εικόνα έχει ως εξής:

• 70.000 – 100.000 Έλληνες με ρευματοειδή αρθρίτιδα.
• Περίπου 35.000 με ψωριασική αρθρίτιδα.
• Περίπου 30.000 με αξονική σπονδυλοαρθρίτιδα.
• Περίπου 23.000 με Sjögren και 11.000 με συστηματικό ερυθηματώδη λύκο.
• +20% αύξηση στους ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα την τελευταία τετραετία.
• 3 φορές πιο συχνά στις γυναίκες από ό,τι στους άντρες.
• Καθυστέρηση στη διάγνωση: μήνες έως και χρόνια – όσο περνά ο χρόνος, οι αρθρώσεις παθαίνουν μη αναστρέψιμη ζημιά.

Οι νέες θεραπείες

Σήμερα στην Ελλάδα, η μεγάλη πλειοψηφία των ασθενών έχει ήδη πρόσβαση σε σύγχρονες θεραπείες με έγκριση από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA) και τον ΕΟΦ.

Διαθέσιμα και χορηγούμενα είναι: οι κλασικοί βιολογικοί παράγοντες (anti-TNF, anti-IL-6, anti-CD20, αναστολείς CTLA-4 κ.ά.) και τα βιο-ομοειδή τους, τα νεότερα από του στόματος χάπια (αναστολείς JAK – tofacitinib, baricitinib, upadacitinib, filgotinib), οι αναστολείς IL-17 και IL-23 (secukinumab, ixekizumab, guselkumab, risankizumab) και το νέο βιολογικό bimekizumab, το οποίο μπλοκάρει ταυτόχρονα δύο μέτωπα της φλεγμονής (IL-17A και IL-17F) και έχει έγκριση στην Ελλάδα για ψωριασική αρθρίτιδα και αξονική σπονδυλοαρθρίτιδα.

Διαθέσιμες είναι επίσης πιο φιλικές μορφές χορήγησης – υποδόριες αυτοενέσεις που γίνονται στο σπίτι και προσιτότερα βιο-ομοειδή – ενώ συγκεκριμένα φάρμακα έχουν πλέον έγκριση και για παιδιά με νεανική ιδιοπαθή αρθρίτιδα.

Εμφυτεύσιμη μικροσυσκευή για τους πόνους

Παράλληλα, μια εξέλιξη που τραβά τα φώτα διεθνώς αλλά δεν έχει φτάσει ακόμα στους Έλληνες ασθενείς είναι η πρώτη μικροσκοπική συσκευή νευροανοσορρύθμισης (γνωστή ως «νευροδιεγέρτης πνευμονογαστρικού»).

Τοποθετείται με μικρή επέμβαση και στέλνει ήπια ηλεκτρικά σήματα σε ένα νεύρο, ώστε να μειωθεί η φλεγμονή. Εγκρίθηκε στις ΗΠΑ τον Ιούλιο 2025 για ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα που δεν ανταποκρίνονται στα φάρμακα, αλλά στην Ευρώπη και την Ελλάδα δεν είναι ακόμη διαθέσιμη – αναμένεται έγκριση από τον EMA.

Στον ίδιο «ορίζοντα του εγγύς μέλλοντος» βρίσκονται και νέες μορφές υπαρχουσών θεραπειών (π.χ. ενδοφλέβια χορήγηση secukinumab) καθώς και νέες ενδείξεις για το deucravacitinib στην ψωριασική αρθρίτιδα.

Ελπίδες από νέες κλινικές μελέτες

Ελπίδα για το μέλλον δίνουν θεραπείες που βρίσκονται ακόμα σε ερευνητικό στάδιο – δηλαδή μέσα σε κλινικές μελέτες και όχι ακόμη εγκεκριμένες ως καθιερωμένη θεραπεία πουθενά στον κόσμο για τα αυτοάνοσα νοσήματα.

Σε αυτές περιλαμβάνονται οι κυτταρικές θεραπείες CAR-T (όπου οι επιστήμονες παίρνουν κύτταρα από τον ίδιο τον ασθενή, τα «εκπαιδεύουν» στο εργαστήριο και τα ξαναβάζουν στο σώμα του), με εντυπωσιακές υφέσεις σε σοβαρές μορφές λύκου στις πρώτες διεθνείς δοκιμές, καθώς και νέα μόρια σε προχωρημένες κλινικές δοκιμές και αναγεννητικές προσεγγίσεις με βλαστοκύτταρα. Ορισμένα από αυτά εκτιμάται ότι θα φτάσουν στην κλινική πράξη μέσα στα επόμενα 2–3 χρόνια.

Η σημασία της πρόληψης και το παράδειγμα της Ολλανδίας

Η αυτοάνοση αρθρίτιδα δεν είναι πια καταδίκη. Αν διαγνωστεί γρήγορα -ιδανικά μέσα στους 3 πρώτους μήνες- και αν ο ασθενής πάρει έγκαιρα τη σωστή θεραπεία, ο πόνος υποχωρεί, η φλεγμονή σταματά και οι αρθρώσεις σώζονται.

Σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, αυτή η «κούρσα με τον χρόνο» έχει ήδη οργανωθεί συστηματικά. Η EULAR – η ευρωπαϊκή ομοσπονδία ρευματολογίας, στην οποία η ΕΛ.Ε.ΑΝ.Α. εκπροσωπεί την Ελλάδα ως πλήρες μέλος του πυλώνα ασθενών (PARE) – συνιστά κάθε ασθενή με ύποπτη φλεγμονώδη αρθρίτιδα να εξετάζεται από ρευματολόγο μέσα σε 6 εβδομάδες από τα πρώτα συμπτώματα.

Παράδειγμα-«φάρος» αποτελεί η Ολλανδία, όπου το Early Arthritis Clinic του Πανεπιστημίου του Leiden λειτουργεί συνεχώς από το 1993 ως κέντρο ταχείας υποδοχής, διάγνωσης και έναρξης θεραπείας. Αντίστοιχα οργανωμένα δίκτυα έχουν αναπτυχθεί στη Γαλλία, στο Ηνωμένο Βασίλειο, στη Γερμανία, την Ισπανία και τη Σκανδιναβία.

Δυστυχώς στην Ελλάδα δεν υπάρχει αντίστοιχο εθνικά δομημένο δίκτυο.

Η ΕΛ.Ε.ΑΝ.Α. ζητά:

• Ίση και γρήγορη πρόσβαση όλων των ασθενών στις σύγχρονες θεραπείες, ανεξάρτητα από τόπο κατοικίας, ηλικία ή ασφάλιση.
• Ιατρεία ταχείας διάγνωσης για όσους εμφανίζουν τα πρώτα συμπτώματα αρθρίτιδας, σε όλη την Ελλάδα.
• Καλύτερη ενημέρωση των γιατρών πρωτοβάθμιας φροντίδας, ώστε ο ασθενής να φτάνει πιο γρήγορα στον ρευματολόγο.
• Ψυχολογική υποστήριξη για ασθενείς και οικογένειες – η αυτοάνοση αρθρίτιδα δεν επηρεάζει μόνο το σώμα.

«Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους: όλο και περισσότεροι συμπολίτες μας ζουν με αυτοάνοση αρθρίτιδα. Η καλή είδηση είναι ότι η επιστήμη προχωρά γρηγορότερα από ποτέ. Σήμερα υπάρχουν θεραπείες που πριν από δέκα χρόνια έμοιαζαν με επιστημονική φαντασία. Η μάχη μας τώρα είναι μία: αυτές οι θεραπείες να φτάνουν έγκαιρα και ισότιμα σε κάθε ασθενή στην Ελλάδα. Κανένας άνθρωπος δεν πρέπει να χάνει αρθρώσεις, εργασία ή χρόνια ζωής επειδή διαγνώστηκε αργά ή επειδή δεν είχε πρόσβαση», δηλώνει η κα Καίτη Αντωνοπούλου, Πρόεδρος της ΕΛΕΑΝΑ.

Διαβάστε επίσης:

Συναγερμός από τον ΠΟΥ για τον Έμπολα: «Μας ανησυχεί η ταχύτητα της επιδημίας»

Κραυγή αγωνίας από τους ασθενείς με Θαλασσαιμία και Δρεπανοκυτταρική αναιμία – Μένουν χωρίς θεραπεία – Η πρόεδρος του ΠΑΣΠΑΜΑ στο topontiki.gr

Πολλαπλούν Μυέλωμα: Οι νέες θεραπείες έχουν αλλάξει ριζικά την πρόγνωση της νόσου

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.