Εάν σας ρωτήσουν ποιο είναι το πιο θανατηφόρο είδος για τον άνθρωπο σίγουρα δεν θα πάει ο νους στα κουνούπια! Και όμως αυτό είναι, σύμφωνα με τους επιστήμονες, το πιο επικίνδυνο ζωικό είδος για την ανθρωπότητα καθώς μπορούν να μεταφέρουν ελονοσία, δάγκειο πυρετό και άλλες μεταδοτικές παθήσεις υψηλή θνησιμότητα. Συγκεκριμένα είδη κουνουπιών μπορούν να μεταδώσουν συγκεκριμένα νοσήματα, εφόσον μολυνθούν.

Η παγκοσμιοποίηση, η αύξηση των διεθνών ταξιδιών και μετακινήσεων πληθυσμών και του διεθνούς εμπορίου διευκολύνουν την ταχεία μεταφορά παθογόνων και διαβιβαστών, από τη μία άκρη της γης στην άλλη. Την ίδια στιγμή, οι κλιματικές και περιβαλλοντικές αλλαγές επιδρούν άμεσα τόσο στους πληθυσμούς και στη δραστηριότητα των κουνουπιών όσο και στη δυναμική μετάδοσης νοσημάτων από αυτά, ενώ η κλιματική αλλαγή συνδράμει και στην εξάπλωση νέων ειδών κουνουπιών.

Τις τελευταίες δεκαετίες καταγράφεται αύξηση της συχνότητας και έντασης επιδημιών των νοσημάτων που μεταδίδονται με κουνούπια και της γεωγραφικής τους εξάπλωσης, όπως αναφέρει η κ. Δανάη Περβανίδου, ιατρός δημόσιας υγείας, Προϊσταμένη Τμήματος Νοσημάτων που Μεταδίδονται με Διαβιβαστές, ΕΟΔΥ.

Τα βασικά γένη κουνουπιών που μεταδίδουν νοσήματα περιλαμβάνουν:

– τα Ανωφελή κουνούπια, που μεταδίδουν την ελονοσία,

– τα κουνούπια Culex, που μεταδίδουν τον ιό του Δυτικού Νείλου,

– τα κουνούπια Aedes, που μεταδίδουν ιογενή νοσήματα όπως τον Δάγκειο πυρετό, τη νόσο Chikungunya και Zika, με βασικό διαβιβαστή το είδος Aedes aegypti και δευτερεύων διαβιβαστή το είδος Aedes albopictus (Ασιατικό κουνούπι «τίγρη», που έχει εγκατασταθεί και σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες).

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο

Στην Ευρώπη, τα τελευταία έτη καταγράφονται μακρύτερες και πιο έντονες περίοδοι μετάδοσης νοσημάτων που μεταδίδονται με κουνούπια. Η λοίμωξη από τον ιό του Δυτικού Νείλου θεωρείται πλέον ενδημική σε πολλές περιοχές της νότιας, κεντρικής και δυτικής Ευρώπης, με ετήσιες εποχικές επιδημίες, από Ιούνιο έως Νοέμβριο. 

Επιπρόσθετα, νοσήματα που μέχρι πρότινος χαρακτηρίζονταν «τροπικά» αποτελούν πλέον μία νέα πραγματικότητα και στην Ευρώπη: τα τελευταία έτη, έχουν καταγραφεί κατ’ επανάληψη συμβάντα εγχώριας μετάδοσης Δάγκειου πυρετού και νόσου Chikungunya σε χώρες της νότιας Ευρώπης (κυρίως σε Γαλλία και Ιταλία), μετά την εισαγωγή των ιών με μολυνθέντες ταξιδιώτες και την περαιτέρω μόλυνση των τοπικών πληθυσμών κουνουπιών Aedes albopictus από αυτούς.

Το γεγονός αυτό υποδεικνύει τον κίνδυνο «ανάδυσης» αυτών των ιογενών νοσημάτων και στην Ευρώπη.

Ο κίνδυνος μετάδοσης στην Ελλάδα

Στη χώρα μας, κρούσματα λοίμωξης από ιό Δυτικού Νείλου καταγράφονται κάθε χρόνο, από το 2010 και μετά, σε ετήσια σχεδόν βάση, σε κάθε περίοδο κυκλοφορίας των κουνουπιών, ενώ κρούσματα έχουν καταγραφεί σε όλες τις Περιφέρειες. Ως εκ τούτου, εκτιμάται ότι ο ιός του Δυτικού Νείλου έχει εγκατασταθεί και στη χώρα μας και θεωρείται αναμενόμενη η επανεμφάνιση περιστατικών σε κάθε περίοδο μετάδοσης. 

Κατά την περίοδο 2010-2025, έχουν καταγραφεί συνολικά στη χώρα μας 2.184 κρούσματα λοίμωξης από ιό Δυτικού Νείλου, με μέσο ετήσιο αριθμό 123 κρούσματα (εύρος: 0-317 κρούσματα/ έτος), εκ των οποίων:

– το 71% αφορούσε σε πιο σοβαρά περιστατικά, με προσβολή του κεντρικού νευρικού συστήματος (κυρίως εγκεφαλίτιδες και μηνιγγίτιδες),

– το 14% των διαγνωσμένων κρουσμάτων είχαν θανατηφόρο κατάληξη, κυρίως ηλικιωμένοι και με χρόνια προβλήματα υγείας.

Όσον αφορά στα ιογενή νοσήματα που μεταδίδονται με κουνούπια Aedes (Δάγκειο πυρετό, Chikungunya και Zika), τα τελευταία έτη έχουν καταγραφεί μόνο εισαγόμενα περιστατικά στη χώρα μας (λιγότερο από 11 κρούσματα κάθε έτος), δηλαδή κρούσματα που αφορούσαν σε ταξιδιώτες που μολύνθηκαν σε κάποια χώρα του εξωτερικού, κυρίως της Νότιας Αμερικής/ Καραϊβικής, της Νοτιοανατολικής Ασίας και της Ινδικής χερσονήσου.

Ωστόσο, δεδομένης της εγκατάστασης του κουνουπιού-διαβιβαστή Aedes albopictus στη χώρα μας, θεωρείται υπαρκτός ο κίνδυνος τοπικής μετάδοσης αυτών των ιών, μετά την εισαγωγή τους στη χώρα με μολυνθέντες ταξιδιώτες, όπως συνέβη σε άλλες χώρες της νότιας Ευρώπης.

Ένας πρόσθετος κίνδυνος είναι η πιθανή εισαγωγή και εγκατάσταση νέων «χωροκατακτητικών» ειδών κουνουπιών στη χώρα μας (όπως και σε άλλες χώρες της Ευρώπης), όπως του κουνουπιού Aedes aegypti (του βασικού διαβιβαστή αυτών των ιών). Η παρουσία αυτού του κουνουπιού στις ανατολικές παράκτιες περιοχές του Ευξείνου Πόντου/ Μαύρης Θάλασσας και η πρόσφατη εγκατάστασή του στην Κύπρο καταδεικνύει τον κίνδυνο εισαγωγής του και στη χώρα μας, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη ενισχυμένης επιτήρησης και εγρήγορσης. 

Επιπλέον κατά τα έτη 2009 έως 2021 και το 2025, καταγραφήκαν εγχώρια κρούσματα ελονοσίας σε  αγροτικές περιοχές της χώρας μας.

Μέτρα πρόληψης

Τα μέτρα πρόληψης σε ατομικό επίπεδο περιλαμβάνουν καταρχάς την αποφυγή των τσιμπημάτων κουνουπιών. Στο πλαίσιο αυτό, συστήνεται η χρήση εγκεκριμένων εντομοαπωθητικών σώματος και χώρου (π.χ. ταμπλέτες, «φιδάκια»), σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης, η χρήση σητών, κουνουπιέρων, κλιματιστικών/ανεμιστήρων και κατάλληλων (μακριών) ρούχων.

– Απομάκρυνση/ εξάλειψη εστιών στάσιμου νερού, όπου τα κουνούπια αφήνουν τα αβγά τους, ώστε να περιορισθούν οι εστίες αναπαραγωγής τους στους ιδιωτικούς χώρους.

– Τακτικός έλεγχος σε αυλές, κήπους, βεράντες, ταράτσες, μπαλκόνια, χωράφια, οικόπεδα, για την εξάλειψη εστιών στάσιμων νερών.

Περισσότερες πληροφορίες ΕΟΔΥ: https://www.eody.gov.gr/el/nosimata/loipa-themata-ygeias/kounoypia.html?me=m3).

Διαβάστε επίσης:

Έμπολα στο Κονγκό: Έκαψαν σκηνές για να πάρουν τη σορό ασθενούς – 60 εκατ. δολάρια αποδεσμεύει ο ΟΗΕ

ΕΙΝΑΠ για τις 1.130 προσλήψεις στο ΕΣΥ: «Λείπουν πάνω από 6.000 ειδικευμένοι νοσοκομειακοί γιατροί»

Πρώτη η Θεσσαλία στις διαγνώσεις Πάρκινσον – Τι εξετάζουν οι ειδικοί

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.