Τα τελευταία χρόνια η κατάσταση στην Αϊτή έχει επιδεινωθεί δραματικά, καθώς η δολοφονία του Προέδρου Jovenel Moïse το 2021 πυροδότησε πολιτική αστάθεια και δημιούργησε πρόσφορο έδαφος για την άνθηση του οργανωμένου εγκλήματος. Πλέον, η πρωτεύουσα Πορτ Ο Πρενς και οι γύρω περιοχές έχουν γίνει έρμαια της ένοπλης και σεξουαλικής βίας των συμμοριών. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του ΟΗΕ η χαοτική αυτή κατάσταση άφησε πίσω της περισσότερους από 5.600 νεκρούς το 2024 και έχει προκαλέσει τον εκτοπισμό 1,3 εκατομμυρίων ανθρώπων. Ταυτόχρονα το ήμισυ του πληθυσμού τίθεται αντιμέτωπο με μία τεράστια επισιτιστική κρίση.

Παράγοντες επιδείνωσης της κρίσης

Οι συμμορίες συχνά στρατολογούν παιδιά στο πλαίσιο της αύξησης του αριθμού των μελών τους και της τροφοδότησής τους με «νέο αίμα». Τα παιδιά εξαναγκάζονται να επωμιστούν καθήκοντα που δεν συνάδουν με την ηλικία τους, όπως η μεταφορά όπλων και η στελέχωση ομάδων περιφρούρησης. Η συνεχής ένταξη των παιδιών στις συμμορίες ναρκοθετεί το μέλλον της χώρας.

Επίσης στους κύριους παράγοντες που επιδεινώνουν την τρέχουσα κρίση συγκαταλέγεται και η ανεξέλεγκτη διακίνηση παράνομων όπλων. Τα μέλη των συμμοριών εξασφαλίζουν παράνομο οπλισμό και πυρομαχικά από γειτονικές χώρες και κυρίως από τις ΗΠΑ. Παράλληλα μεγάλο μέρος του οπλισμού των συμμοριών προέρχεται και από τις λεηλασίες στρατιωτικών αποθηκών. Επίσης παρατηρείται και εσωτερική παραγωγή παράνομων όπλων από μέλη των συμμοριών που ειδικεύονται στην κατασκευή οπλισμού μέσω τρισδιάστατων εκτυπωτών και στην τροποποίηση παλαιότερων μοντέλων όπλων.

Αν και δεν υπάρχουν ακριβή στοιχεία για την εισροή παράνομων όπλων στη χώρα, ειδικοί εκτιμούν ότι κυκλοφορούν περίπου 600.000 πυροβόλα όπλα. Σημειώνεται ότι η χώρα δεν διαθέτει επίσημη βιομηχανία όπλων και από το 2023 η εισαγωγή πυροβόλων όπλων στην Αϊτή έχει απαγορευτεί, με μοναδική εξαίρεση τα πυροβόλα που προορίζονται για χρήση από τις κυβερνητικές δυνάμεις ή από τις εξουσιοδοτημένες από τον ΟΗΕ δυνάμεις ασφαλείας.

Οι δραστηριότητές τους

Η βία των συμμοριών είναι διάχυτη σχεδόν σε όλη την πρωτεύουσα. Οι επιθέσεις τους σε αστυνομικά τμήματα, νοσοκομεία, συνοικίες και κρατικές υποδομές έχουν μετατρέψει την καθημερινότητα των πολιτών σε μαρτύριο. Οι συμμορίες αντλούν έσοδα από την προστασία που παρέχουν σε επιχειρήσεις και σε οδηγούς δημόσιων μέσων μεταφοράς. Επιπλέον, εκμεταλλευόμενες την κρατική ανυπαρξία, έχουν θέσει υπό τον έλεγχό τους δημόσιες υπηρεσίες, όπως αυτές της παροχής νερού και ηλεκτρικού ρεύματος. Οι τρεις από τις ισχυρότερες συμμορίες που δρουν στη χώρα είναι οι εξής:

400 Mawozo

Αποτελείται κυρίως από απελαθέντες, πρώην ηγέτες ομάδων της αντιπολίτευσης, πρώην λαθρέμπορους και αστυνομικούς και έχει ως επικεφαλής τον Joseph Wilson, που είναι γνωστός με το ψευδώνυμο «Lanmò San Jou». Ελέγχει την περιοχή Croix des Bouquets, που βρίσκεται βορείως του Πορτ Ο Πρενς, όπως επίσης και το συνοριακό πέρασμα προς τη Δομινικανή Δημοκρατία. Η 400 Mawozo έγινε γνωστή το 2021 μετά την απαγωγή 17 Αμερικανών ιεραποστόλων και ειδικεύεται στις απαγωγές, στους εκβιασμούς και στο λαθρεμπόριο.

Από το 2020 εφαρμόζει την τακτική της «εξπρές απαγωγής», κατά την οποία μικρές ομάδες οπλισμένων ανδρών της που επιβαίνουν σε μοτοσυκλέτες στοχεύουν πεζούς και άτομα που χρησιμοποιούν τα μέσα μαζικής μεταφοράς. Για την απελευθέρωση των ομήρων, η συμμορία συνήθως αξιώνει χαμηλά λύτρα.

Στη λίστα των θυμάτων απαγωγής από την 400 Mawozo συμπεριλαμβάνονται και επώνυμοι, μεταξύ των οποίων και ο δημοφιλής Αμερικανός δημιουργός περιεχομένου Addison Pierre Maalouf, ο οποίος είναι ευρύτερα γνωστός με το ψευδώνυμο «Arab», που χρησιμοποιεί στον ιστότοπο YouTube. Ο Maalouf, ο οποίος είχε επισκεφθεί την Αϊτή προκειμένου να εξασφαλίσει αποκλειστική συνέντευξη από τον ηγέτη της συμμορίας G9 Jimmy Chérizier, απήχθη από μέλη της 400 Mawozo στις 14 Μαρτίου του 2024. Έπειτα από 17 ημέρες ομηρίας, ο Maalouf αφέθηκε ελεύθερος από τη συμμορία, η οποία έλαβε ως αντάλλαγμα το ποσό των 600.000 δολαρίων.

Αν και αρχικά λειτουργούσε ανεξάρτητα, στις αρχές του 2024 η 400 Mawozo ενώθηκε με δύο ισχυρούς συνασπισμούς συμμοριών, την G9 και την G-Pèp, σχηματίζοντας τη συμμαχία Viv Ansanm. Τον Μάρτιο του 2024 μέλη της εν λόγω συμμαχίας διευκόλυναν μία απόδραση από τις φυλακές του Mirebalais, σε μία προσπάθεια επίδειξης ισχύος και ταπείνωσης της κρατικής εξουσίας.

5 Segonn

Πρόκειται για μία από τις πιο ισχυρές συμμορίες της Αϊτής, στην ηγεσία της οποίας βρίσκεται ο Johnson Andre (γνωστός και ως «Izo»), ο οποίος είναι ένας από τους νεότερους ηγέτες συμμοριών στη χώρα. Λόγω του νεαρού της ηλικίας του (28 ετών) και της ισχυρής προσωπικότητας που διαθέτει, ο Andre θεωρείται ένας «πολλά υποσχόμενος» αρχιεγκληματίας που αναμένεται να κυριαρχήσει στον υπόκοσμο της Αϊτής.

Η βάση της βρίσκεται σε μία παραγκούπολη στα περίχωρα του Πορτ Ο Πρενς, η οποία ονομάζεται Village de Dieu. Η 5 Segonn ελέγχει βασικές οδικές αρτηρίες, μεγάλα τμήματα της δυτικής ακτής, το Village de Dieu όπως επίσης και την εθνική οδό RN-2 που συνδέει την πρωτεύουσα με τα νότια διαμερίσματα. Ο έλεγχος αυτών των στρατηγικών σημείων – διαδρόμων διακίνησης ναρκωτικών και όπλων της δίνει τη δυνατότητα να αυξάνει συνεχώς τα έσοδά της. Επίσης, μέλη της συμμορίας χρησιμοποιούν την εθνική οδό RN-2 ως ορμητήριο για επιθέσεις σε οδηγούς φορτηγών και για απαγωγές πολιτών.

Στο φάσμα των εγκληματικών της δραστηριοτήτων συμπεριλαμβάνεται και η σεξουαλική βία, την οποία χρησιμοποιεί ως μέσο τρομοκρατίας. Ενδεικτικά, το 2022 πάνω από 1.035 σεξουαλικές επιθέσεις αποδόθηκαν σε μέλη της. Η 5 Segonn αντιμετωπίζει με ιδιαίτερη απαξίωση τις αρχές επιβολής του νόμου. Αυτό τουλάχιστον αποδεικνύει η προσφιλής της τακτική να «διαφημίζει» μέσω αναρτήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τις παρανομίες της, όπως την κατοχή όπλων και φορτίων ναρκωτικών και τις επιθέσεις της σε απλούς πολίτες και αστυνομικούς.

Επίσης, η συμμορία έχει κατασκευάσει αποβάθρες στο Village de Dieu, τις οποίες χρησιμοποιεί για τη μεταφορά όπλων και για επιθέσεις σε εμπορικά πλοία και σε πλοία που μεταφέρουν ανθρωπιστική βοήθεια. Ως η χαρακτηριστικότερη των επιθέσεών της σε πλοία καταγράφεται αυτή που σημειώθηκε τον Απρίλιο του 2024. Κατά το ρεσάλτο αυτό σε φορτηγό πλοίο που μετέφερε τρόφιμα τα μέλη της απέσπασαν 10.000 σάκους με ρύζι, απήγαγαν το πλήρωμα και σκότωσαν τον καπετάνιο.

G9 Fanmi e Alye (G9)

Η G9 αποτελεί έναν συνασπισμό εννέα συμμοριών που σχηματίστηκε τον Ιούνιο του 2020 από τον πρώην αστυνομικό Jimmy Chérizier, γνωστό ως «Barbecue». Έχει ως προπύργια τις κοινότητες Delmas και Cité Soleil που βρίσκονται στο κέντρο του Πορτ Ο Πρενς. Η G9 εκμεταλλεύτηκε την πολιτική αστάθεια που επικράτησε στη χώρα μετά τη δολοφονία του Moïse και κατόρθωσε να διευρύνει την επιρροή της αποκτώντας τον έλεγχο των δημοσίων επιχειρήσεων παροχής ηλεκτρικού ρεύματος και νερού, όπως επίσης και του Terminal Varreux, του μεγαλύτερου τερματικού σταθμού πετρελαίου της χώρας.

Επίσης, έχει διαπιστωθεί ότι η G9 σχετιζόταν με το κόμμα του Moïse, το Parti Haïtien Tèt Kale (PHTK) και μάλιστα φέρεται να λειτουργούσε ως η «μακρά χειρ» του, εξασφαλίζοντας ψήφους για λογαριασμό του και καταστέλλοντας τις κοινωνικές αναταραχές. Ωστόσο, τον Ιούνιο του 2021, ο Chérizier διέρρηξε τις σχέσεις του με τον Moïse και κάλεσε τους πολίτες σε ξεσηκωμό ενάντια στις πολιτικές και οικονομικές ελίτ.

Τα κέρδη της G9 προέρχονται κυρίως από την προστασία τοπικών επιχειρήσεων, μικροπωλητών και οδηγών μέσων μαζικής μεταφοράς όπως επίσης και από τις απαγωγές. Επίσης, εξασφαλίζει σημαντικά έσοδα από την εκμετάλλευση των δημόσιων επιχειρήσεων παροχής νερού και ηλεκτρικού ρεύματος.

Διαβάστε επίσης:

Όλοι θέλουν κάτι από την Κίνα

Τσίπρας: Με όνομα και διακήρυξη στην ανοιχτή συγκέντρωση της 26ης Μαΐου στο Θησείο

ΗΠΑ και Ιράν σε αδιέξοδο – Σε φάση αυξανόμενης κλιμάκωσης και στο χείλος νέας κρίσης η Μέση Ανατολή

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.