Ήταν το είδος της σαρωτικής απαίτησης της τελευταίας στιγμής που θα τορπίλιζε τις περισσότερες διπλωματικές συνομιλίες: Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επέμενε αυτή την εβδομάδα ότι σε αντάλλαγμα για τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν, αρκετές αραβικές και μουσουλμανικές χώρες θα έπρεπε να υπογράψουν τις Συμφωνίες του Αβραάμ για την ομαλοποίηση των διπλωματικών τους σχέσεων με το Ισραήλ.

Αλλά δεν υπήρξε σχεδόν καμία απάντηση από καμία από τις χώρες που ανέφερε ονομαστικά ο Τραμπ – περισσότερες από τις μισές από τις οποίες έχουν ήδη διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ – και καμία δήλωση υποστήριξης από μια ισραηλινή κυβέρνηση που θα αποκόμιζε τεράστια οφέλη από μια τέτοια συμφωνία.

Οι αναλυτές ανέφεραν ότι η προϋπόθεση της τελευταίας στιγμής του Τραμπ ήταν τόσο ξαφνική και ανεφάρμοστη, που θα φαινόταν στους περισσότερους διπλωμάτες ως ένα είδος κραυγής βοήθειας από έναν ηγέτη που είναι απεγνωσμένος να αποσπάσει μια νίκη που θα καθορίσει την κληρονομιά του από τον αντιδημοφιλή πόλεμό του, αναφέρει σε δημοσίευμά του το NBCNews.

Και αντί να θέσουν σε κίνδυνο τις λεπτές διαπραγματεύσεις προσβάλλοντας τις χώρες που ο Τραμπ χρειάζεται για να τον βοηθήσουν να κλείσει μια συμφωνία, οι περιφερειακοί παρατηρητές και διπλωμάτες ανέφεραν ότι αυτές οι χώρες απλώς δεν λαμβάνουν καθόλου σοβαρά υπόψη το αίτημα του Τραμπ.

«Είναι gaslighting», δήλωσε ο Άαρον Ντέιβιντ Μίλερ, ανώτερος συνεργάτης στο Carnegie Endowment for International Peace και πρώην ανώτερος αξιωματούχος του Υπουργείου Εξωτερικών υπό αρκετές αμερικανικές προεδρικές κυβερνήσεις.

O Μίλερ συνδέει την ξαφνική εστίαση του Τραμπ στις Συμφωνίες του Αβραάμ με την υπόσχεσή του να μετατρέψει τη Λωρίδα της Γάζας σε μια εξαιρετικά ανεπτυγμένη πολυτελή «Ριβιέρα» – ένα σχέδιο που η κυβέρνηση συνέχισε να προωθεί ακόμη και καθώς η ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα επιμένει εν μέσω αδιεξόδου στη διπλωματία.

Ένας ανώτερος Άραβας αξιωματούχος που εμπλέκεται άμεσα στη διαμεσολάβηση των ειρηνευτικών συνομιλιών μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης δήλωσε στο NBC News ότι ο Τραμπ έφερε στο προσκήνιο τις Συμφωνίες του Αβραάμ κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. «Κάποιος παρεξηγεί την κατάσταση σε μεγάλο βαθμό», είπε ο αξιωματούχος για τα σχόλια του Τραμπ. «Θα πρέπει να μας το ξεπληρώσουν, όχι να πληρώσουμε το τίμημα».

Πράγματι, αρκετές από τις χώρες που ανέφερε ο πρόεδρος, όπως η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, η Αίγυπτος και το Πακιστάν, αναμένουν ευγνωμοσύνη από τις ΗΠΑ για τον κρίσιμο ρόλο που διαδραμάτισαν ως ενδιάμεσοι στις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό των εχθροπραξιών.

«Τα κράτη του Κόλπου έχουν ήδη επωμιστεί το οικονομικό κόστος και το κόστος ασφαλείας της κλιμάκωσης», δήλωσε ο Ασίφ Ντουράνι, Πακιστανός διπλωμάτης που κάποτε διετέλεσε πρέσβης της χώρας στο Ιράν, στο X. «Το να τους ζητάμε να απορροφήσουν πρόσθετο πολιτικό κόστος ομαλοποιώντας τους δεσμούς με το Ισραήλ εν μέσω της τραγωδίας της Γάζας διακινδυνεύει να εμβαθύνει τα περιφερειακά ρήγματα αντί να τα επουλώσει».

Και χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ, η Ιορδανία και το Μπαχρέιν έχουν αντιμετωπίσει συνεχείς ιρανικές αντεπιθέσεις, παρόλο που δεν συμμετείχαν άμεσα στις αρχικές επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν.

Κληθείσα να εξηγήσει τα σχόλια του Τραμπ, η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Άννα Κέλι δήλωσε σε ανακοίνωσή της αυτή την εβδομάδα ότι «η επέκταση των Συμφωνιών του Αβραάμ αποτελεί προτεραιότητα για τον Πρόεδρο Τραμπ από την πρώτη του θητεία», καθιστώντας την «ένα φυσικό συμπλήρωμα μιας ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν».

Ο Τραμπ πρότεινε για πρώτη φορά το ασυνήθιστο quid-pro quo σε οκτώ χώρες της Μέσης Ανατολής και της Νότιας Ασίας σε μια ανάρτηση τη Δευτέρα, λέγοντας ότι είχε μιλήσει με ηγέτες των χωρών το Σαββατοκύριακο.

«Μετά από όλη τη δουλειά που έκαναν οι Ηνωμένες Πολιτείες για να προσπαθήσουν να συναρμολογήσουν αυτό το πολύπλοκο παζλ, θα πρέπει να είναι υποχρεωτικό όλες αυτές οι χώρες, τουλάχιστον, ταυτόχρονα, να υπογράψουν τις Συμφωνίες του Αβραάμ», έγραψε ο Τραμπ σε μια ανάρτηση στο Truth Social, καλώντας συγκεκριμένα τη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ να υπογράψουν τη συμφωνία.

Ο Τραμπ είπε ακόμη και ότι οι ηγέτες της Μέσης Ανατολής θα καλωσόριζαν την ένταξη του Ιράν στις συμφωνίες. «Ουάου, αυτό θα ήταν κάτι ξεχωριστό!», έγραψε ο πρόεδρος.

Οι Συμφωνίες του Αβραάμ ήταν το χαρακτηριστικό επίτευγμα εξωτερικής πολιτικής της πρώτης θητείας του Τραμπ. Είδε αρκετές αραβικές χώρες, ξεκινώντας το 2020 με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν και αργότερα συμπεριλαμβανομένου του Μαρόκου, να επεκτείνουν επίσημες διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ και αντίστροφα.

Οι Συμφωνίες του Αβραάμ αντιπροσώπευαν μια θεμελιώδη μετατόπιση στη γεωπολιτική ευθυγράμμιση της περιοχής, καθώς οι αραβικές χώρες που κάποτε έβλεπαν το Ισραήλ ως ορκισμένο εχθρό τους άρχισαν να γίνονται ολοένα και πιο επιφυλακτικές απέναντι στην αυξανόμενη δύναμη του Ιράν.

Δύο διπλωμάτες από τη Μέση Ανατολή που μίλησαν στο NBC News δήλωσαν ότι δεν ένιωθαν ουσιαστική πίεση από την κυβέρνηση να συμμετάσχουν στις συμφωνίες.

Παρά τα χρόνια αναθέρμανσης των σχέσεων σε επίσημο επίπεδο, ο πόλεμος του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας που ακολούθησε τις επιθέσεις υπό την ηγεσία της Χαμάς τον Οκτώβριο του 2023 έχει προκαλέσει οργή κατά του εβραϊκού κράτους σε όλο τον μουσουλμανικό κόσμο. Και ενώ πολλές κυβερνήσεις στην περιοχή του Κόλπου βλέπουν τώρα το Ιράν ως την πολύ μεγαλύτερη απειλή, το Ισραήλ παραμένει βαθιά αντιδημοφιλές.

Ο Τραμπ επεξέτεινε ξανά την ιδέα την Τετάρτη το βράδυ, όταν δήλωσε σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο ότι δεν ήταν «σίγουρος ότι πρέπει να κάνουμε τη συμφωνία» με το Ιράν εάν οι χώρες αρνούνταν να υπογράψουν τις συμφωνίες.

Καμία από τις οκτώ χώρες που ανέφερε ο Τραμπ δεν έχει απαντήσει επίσημα. Ακόμη και ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, για τον οποίο η επέκταση των Συμφωνιών έχει γίνει μια μοναδική φιλοδοξία εξωτερικής πολιτικής, δεν είπε τίποτα για τα σχόλια, ούτε και κανένας από τους κορυφαίους συμμάχους του.

Όταν ρωτήθηκε για τα σχόλια του Τραμπ, ένας ισραηλινός κυβερνητικός αξιωματούχος απάντησε ότι «το Ισραήλ επιθυμεί να επεκτείνει τον κύκλο της ειρήνης, κάτι που θα είναι πολύ ωφέλιμο για όλους τους υπογράφοντες τις Συμφωνίες του Αβραάμ. Ο Τραμπ ήταν και συνεχίζει να είναι μια σημαντική δύναμη για την προώθηση αυτών των προοπτικών».

Η έλλειψη επίσημου ισραηλινού ενθουσιασμού είναι ένα ακόμη χαρακτηριστικό σημάδι, ανέφεραν οι αναλυτές, του βαθμού στον οποίο οι διπλωμάτες από όλες τις πλευρές της σύγκρουσης έχουν αρχίσει να αγνοούν ορισμένα από τα αιτήματα και τα σχόλια του Τραμπ.

«Δεν είμαι σίγουρος πόσοι Ισραηλινοί το λαμβάνουν αυτό σοβαρά υπόψη, για να σας πω την αλήθεια», δήλωσε ο Γιόελ Γκουζάνσκι, ανώτερος ερευνητής και ειδικός για τα κράτη του Κόλπου στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ. «Τα σχόλια του Τραμπ συχνά έρχονται και παρέρχονται. Ίσως σε μια εβδομάδα ακούσουμε κάτι αντίθετο ή διαφορετικό».

Όσο για τις τρεις χώρες στη λίστα του Τραμπ που δεν διατηρούν επί του παρόντος διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ, θεωρούν τις Συμφωνίες του Αβραάμ εντελώς διαφορετικό ζήτημα από τον πόλεμο με το Ιράν, ανέφεραν οι αναλυτές. Η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ έχουν δηλώσει ότι θα εξετάσουν το ενδεχόμενο να απονείμουν στο Ισραήλ επίσημη διπλωματική αναγνώριση αφού το τελευταίο αναγνωρίσει το παλαιστινιακό κράτος – μια παραχώρηση που οι ισραηλινές κυβερνήσεις έχουν απορρίψει.

Υπό αυτή την έννοια, οι Ισραηλινοί ηγέτες μπορεί να μην θεωρούν την αδιάκοπη εστίαση του Τραμπ στις Συμφωνίες του Αβραάμ ως απολύτως ευπρόσδεκτη, ειδικά εάν περιέχει μια έμμεση κατανόηση ότι το Ισραήλ θα πρέπει να κάνει συμβιβασμούς σχετικά με την παλαιστινιακή κρατική υπόσταση.

«Προφανώς οι Ισραηλινοί θα ήθελαν πολύ να επεκταθούν οι Συμφωνίες του Αβραάμ και προφανώς θα ήθελαν να ομαλοποιήσουν τις σχέσεις τους με τη Σαουδική Αραβία», δήλωσε ο Μάικλ Κόπλοου, διευθυντής πολιτικής του Φόρουμ Πολιτικής του Ισραήλ με έδρα την Ουάσινγκτον. «Αλλά νομίζω ότι καταλαβαίνουν επίσης ότι η σύνδεση αυτών των πραγμάτων – του ζητήματος του Ιράν με την ομαλοποίηση – δεν εξυπηρετεί εξίσου τα συμφέροντά τους».

Διαβάστε επίσης:

Βρετανία: 46χρονος Έλληνας, κάτοικος Μονάχου, κατηγορείται για εμπλοκή σε υπόθεση κατασκοπείας υπέρ του Ιράν

Reuters: Ο Σάντσεθ χάνει τον δρόμο του καθώς οι έρευνες για διαφθορά συσσωρεύονται

Η Ρουμανία κλείνει το Γενικό Προξενείο της Ρωσίας στην Κωνστάντζα – Persona non grata ο πρόξενος μετά την πτώση ρωσικού drone

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.