Σε κρίσιμο σημείο βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ – Ιράν, καθώς πηγές στην Ουάσιγκτον αναφέρουν ότι οι δύο πλευρές έχουν καταλήξει σε πλαίσιο συμφωνίας για παράταση της κατάπαυσης του πυρός, χωρίς όμως να έχει δοθεί ακόμη το «πράσινο φως» από τον Ντόναλντ Τραμπ.

Την ίδια ώρα, η Τεχεράνη διαψεύδει ότι το κείμενο έχει οριστικοποιηθεί, ενώ στην περιοχή καταγράφονται νέες στρατιωτικές κινήσεις, ανταλλαγές πυρών στα Στενά του Ορμούζ και κλιμάκωση στον Λίβανο.

Πλαίσιο συμφωνίας, αλλά χωρίς έγκριση Τραμπ

Οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ και του Ιράν φέρονται να έχουν καταλήξει σε πλαίσιο συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ο οποίος βρίσκεται πλέον στον τέταρτο μήνα του, σύμφωνα με πηγές στην Ουάσιγκτον που επικαλείται το Γαλλικό Πρακτορείο.

Το πλαίσιο προβλέπει παράταση για 60 ημέρες της κατάπαυσης του πυρός, η οποία βρίσκεται σε ισχύ από τις 8 Απριλίου, προκειμένου να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις για τα πιο δύσκολα ζητήματα, μεταξύ των οποίων το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει ακόμη εγκρίνει τη συμφωνία. Το ιρανικό πρακτορείο Tasnim, επικαλούμενο πηγή στην ομάδα διαπραγματευτών της Ισλαμικής Δημοκρατίας, διέψευσε ότι το κείμενο έχει κλείσει. «Αυτό είναι ψευδές», ανέφερε η πηγή, προσθέτοντας ότι «το κείμενο δεν έχει οριστικοποιηθεί ακόμη».

Την πληροφορία για το μνημόνιο κατανόησης μετέδωσε αρχικά ο αμερικανικός ιστότοπος Axios. Σύμφωνα με τις πληροφορίες του, το κείμενο δεν ρυθμίζει άμεσα το ζήτημα του ιρανικού προγράμματος πυρηνικής ενέργειας, το οποίο θα τεθεί σε διαπραγμάτευση μέσα στις 60 ημέρες, αλλά θα περιλαμβάνει ρητή δέσμευση της Τεχεράνης ότι δεν θα επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικού οπλοστασίου.

Βανς: «Έχουμε κάνει πολλή πρόοδο»

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι οι δύο πλευρές έχουν σημειώσει «πολλή πρόοδο», αλλά ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι ακόμη έτοιμος να εγκρίνει τη συμφωνία.

Μιλώντας σε δημοσιογράφους την Πέμπτη, στον αεροδιάδρομο της αεροπορικής βάσης Joint Base Andrews, ο Βανς τόνισε ότι δεν μπορεί ακόμη να προβλεφθεί αν και πότε ο Αμερικανός πρόεδρος θα υπογράψει το μνημόνιο κατανόησης.

«Νομίζω ότι είναι δύσκολο να πούμε ακριβώς πότε ή αν ο πρόεδρος θα υπογράψει το μνημόνιο κατανόησης. Πηγαίνουμε μπρος και πίσω σε ορισμένα σημεία της διατύπωσης», δήλωσε.

Ο ίδιος αναγνώρισε ότι παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα που αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τα αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου και το ζήτημα του εμπλουτισμού.

«Υπάρχουν ορισμένα ζητήματα που αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα, τα αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου, αλλά και το θέμα του εμπλουτισμού. Συνεχίζουμε τις συζητήσεις μαζί τους», ανέφερε.

Ο Βανς εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος, λέγοντας ότι η ιρανική πλευρά διαπραγματεύεται, «τουλάχιστον μέχρι στιγμής, με καλή πίστη». «Ελπίζουμε ότι θα συνεχίσουμε να σημειώνουμε πρόοδο και ότι ο πρόεδρος θα βρεθεί σε θέση να εγκρίνει τη συμφωνία, αλλά προφανώς αυτό παραμένει ανοιχτό», πρόσθεσε.

Τα Στενά του Ορμούζ και το πετρέλαιο

Ένα από τα κεντρικά ζητήματα των συνομιλιών αφορά τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία έχουν στρατηγική σημασία για το διεθνές εμπόριο υδρογονανθράκων.

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο Ιράν, έχει στοιχίσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους και έχει κλονίσει την παγκόσμια οικονομία, κυρίως λόγω της αύξησης των τιμών του πετρελαίου μετά το de facto κλείσιμο του στενού από την ιρανική πλευρά.

Σύμφωνα με το Axios, το υπό συζήτηση πρωτόκολλο προβλέπει «απρόσκοπτη» πρόσβαση στο στενό. Σε αντάλλαγμα, ο αμερικανικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών θα αρθεί και η Τεχεράνη θα αποκτήσει ξανά τη δυνατότητα να διαθέτει νόμιμα το πετρέλαιό της στις διεθνείς αγορές, μέσω αναστολής των αμερικανικών κυρώσεων.

Παράλληλα, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ διαμήνυσε ότι η Ουάσιγκτον δεν θα ανεχθεί «καμιά απόπειρα να επιβληθεί σύστημα διοδίων» στο στενό, απειλώντας ακόμη και το Ομάν, σύμμαχο των ΗΠΑ και γείτονα του Ιράν, εάν συνεργαστεί με την Τεχεράνη για τον έλεγχο της περιοχής.

Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν νέες κυρώσεις με στόχο να περιορίσουν τους πόρους που αντλεί το Ιράν από τις πωλήσεις πετρελαίου.

Τα σημεία τριβής

Παρά την πρόοδο που καταγράφεται, υπάρχουν ζητήματα στα οποία οι δύο πλευρές δυσκολεύονται να συμφωνήσουν.

Πέρα από τον τερματισμό των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, η ιρανική κυβέρνηση αξιώνει να αποδεσμευτούν πόροι ύψους 24 δισ. δολαρίων που παραμένουν παγωμένοι στο εξωτερικό.

Σε ό,τι αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα, η Τεχεράνη δεν δέχεται να βγει από τη χώρα το απόθεμα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού που διαθέτει, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ απαιτεί την καταστροφή του.

Οι αγορές αντέδρασαν συγκρατημένα στις πληροφορίες περί συμφωνίας. Τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια περιόρισαν τις απώλειές τους, η Γουόλ Στριτ σημείωσε νέα ρεκόρ, ενώ οι τιμές του πετρελαίου παρέμειναν ουσιαστικά αμετάβλητες.

Ο Αντρέας Λίπκοου της CMC Markets σχολίασε χαρακτηριστικά: «Πόσες φορές φάνηκε να βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής συμβιβασμός και πόσες ξεγελάστηκαν οι επενδυτές; Μόνο όταν στεγνώσει το μελάνι των υπογραφών θα δούμε νέες τοποθετήσεις».

Πύραυλοι από το νότιο Ιράν και πυρά στο Ορμούζ

Μέσα σε αυτό το κλίμα, οι ιρανικές Ένοπλες Δυνάμεις προχώρησαν σε εκτόξευση πυραύλων από τη νότια περιοχή της χώρας προς καθορισμένους στόχους, σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο Fars.

Το πρακτορείο σημείωσε ότι ο προορισμός των πυραύλων δεν είχε καταστεί άμεσα σαφής.

Παράλληλα, το ημιεπίσημο πρακτορείο Tasnim μετέδωσε ότι οι ήχοι που ακούγονται από τη θαλάσσια περιοχή συνδέονται με ανταλλαγή πυρών, η οποία πραγματοποιείται ως προειδοποίηση προς πλοία που κινούνται στα Στενά του Ορμούζ.

Το δημοσίευμα δεν παρείχε περισσότερες λεπτομέρειες για τα πλοία που φέρονται να αποτέλεσαν αποδέκτες των προειδοποιητικών πυρών ούτε για την έκταση της επιχείρησης.

Διάψευση των ΗΠΑ για κατάρριψη αμερικανικού αεροσκάφους

Την ίδια ώρα, ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι αναχαιτίστηκε «εχθρικό αεροσκάφος» πάνω από την επαρχία Μπουσέρ, στο νότιο Ιράν.

Άλλα ιρανικά μέσα υποστήριξαν ότι επρόκειτο για αμερικανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος τύπου MQ-9 Reaper, το οποίο καταρρίφθηκε πάνω από την παράκτια πόλη Τζαμ. Δεν παρουσιάστηκαν, ωστόσο, αποδεικτικά στοιχεία ούτε υπήρξε ανεξάρτητη επιβεβαίωση.

Οι ΗΠΑ διέψευσαν τις αναφορές περί κατάρριψης αμερικανικού αεροσκάφους στην επαρχία Μπουσέρ. Σύμφωνα με το Reuters, που επικαλείται Αμερικανό αξιωματούχο, οι σχετικές πληροφορίες δεν ευσταθούν.

Η επαρχία Μπουσέρ έχει ιδιαίτερη στρατηγική σημασία, καθώς εκεί βρίσκεται ο μοναδικός πυρηνικός σταθμός ηλεκτροπαραγωγής του Ιράν.

Το Tasnim μετέδωσε ακόμη ότι ο διοικητής της επαρχίας Τζαμ δήλωσε πως, μετά την υποτιθέμενη κατάρριψη, η κατάσταση στην περιοχή παρέμεινε απολύτως ομαλή.

Αλληλοκατηγορίες για παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός

Νωρίτερα, οι δύο πλευρές είχαν αλληλοκατηγορηθεί για παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός.

Τη νύχτα της Τετάρτης προς Πέμπτη, οι αμερικανικές Ένοπλες Δυνάμεις κατέρριψαν τέσσερα μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα εφόρμησης, τα οποία κρίθηκε ότι «ήγειραν απειλή στο στενό του Ορμούζ», σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο.

Οι ΗΠΑ έπληξαν επίσης «σταθμό ελέγχου στο έδαφος στην Μπαντάρ Αμπάς», από όπου, κατά την ίδια πηγή, υπήρχε κίνδυνος να εξαπολυθεί πέμπτο drone.

Σε αντίποινα, οι Φρουροί της Επανάστασης, ο ιδεολογικός στρατός της Ισλαμικής Δημοκρατίας, ανακοίνωσαν ότι στοχοποίησαν αμερικανική βάση, χωρίς να διευκρινίσουν ποια.

Οι ένοπλες δυνάμεις του Κουβέιτ και των ΗΠΑ έκαναν λόγο για πλήγματα, τα οποία αποδόθηκαν στο Ιράν, στο έδαφος του μικρού εμιράτου του Κόλπου.

Με το κλίμα να παραμένει τεταμένο, κάτοικοι της Τεχεράνης εκφράζουν ανοιχτά την ανησυχία τους. Η Ματάμπ, 62χρονη κομμώτρια που ζει στην ιρανική πρωτεύουσα, είπε ότι χαίρεται που η κόρη της μπόρεσε να φύγει από τη χώρα, καθώς «εδώ ζούμε κόλαση», αλλά τη θλίβει ότι ο γιος της ζει «από μέρα σε μέρα», χωρίς προοπτική για το αύριο.

Κλιμάκωση και στον Λίβανο

Στο άλλο βασικό μέτωπο του πολέμου, στον Λίβανο, το Ισραήλ διεύρυνε την «περιοχή επιχειρήσεων» του στρατού του και συνέχισε τους πολύνεκρους βομβαρδισμούς.

Τουλάχιστον 17 άνθρωποι σκοτώθηκαν σε ισραηλινούς βομβαρδισμούς στο νότιο τμήμα της χώρας και κοντά στη Βηρυτό. Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι επεκτείνει την περιοχή των επιχειρήσεων που διεξάγει εναντίον της Χεζμπολάχ, του κινήματος που πρόσκειται στην Τεχεράνη.

Ο τερματισμός των εχθροπραξιών με τη Χεζμπολάχ αποτελεί, σύμφωνα με τις πληροφορίες, βασική αξίωση της ιρανικής ηγεσίας και θεωρείται από την Τεχεράνη αναγκαία συνθήκη για να κλείσει συμφωνία.

Η προσωρινή δύναμη των Ηνωμένων Εθνών στον Λίβανο, UNIFIL, στηλίτευσε την «κλιμάκωση», παρά την κατάπαυση του πυρός που υποτίθεται ότι τέθηκε σε ισχύ στις 17 Απριλίου.

Τα νέα πλήγματα σημειώθηκαν μία ημέρα πριν από τις συνομιλίες Λιβάνου και Ισραήλ στην Ουάσιγκτον, σε επίπεδο στρατιωτικών επιτελείων, και λίγα 24ωρα πριν από τον νέο κύκλο διαπραγματεύσεων των κυβερνήσεων των δύο χωρών, επίσης στην αμερικανική πρωτεύουσα, στις 2 και 3 Ιουνίου.

Διαβάστε επίσης:

ΗΠΑ: Σε φιάσκο εξελίσσεται η εκδήλωση του Λευκού Οίκου για τα 250 χρόνια ανεξαρτησίας – Αποχωρούν καλλιτέχνες λόγω «πολιτικής διάστασης»

Αυστρία: 15 χρόνια κάθειρξη σε 21χρονο που σχεδίαζε επίθεση σε συναυλία της Τέιλορ Σουίφτ

Ο Ντόναλντ Τραμπ θέλει να… κόψει χαρτονόμισμα των 250 δολαρίων με το πρόσωπό του (Photo)

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.