Ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα στην ουρολογική ογκολογία εδώ και πολλά χρόνια, είναι η αντιμετώπιση των ανδρών με χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης (υπογοναδισμός) που έχουν θεραπευθεί από τον καρκίνο του προστάτη.

Παραδοσιακά, η χορήγηση τεστοστερόνης θεωρούνταν δυνητικά επικίνδυνη σε ασθενείς με ιστορικό καρκίνου προστάτη, καθώς υπήρχε η ανησυχία ότι η αύξηση των επιπέδων της ορμόνης αυτής θα μπορούσε να «τροφοδοτήσει» υπολειπόμενα καρκινικά κύτταρα και να αυξήσει τον κίνδυνο υποτροπής της νόσου. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, η επιστημονική γνώση γύρω από τη βιολογία του καρκίνου του προστάτη έχει εξελιχθεί σημαντικά.

Μία νέα τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο έγκριτο περιοδικό JAMA Internal Medicine έρχεται να προσθέσει σημαντικά δεδομένα στη συζήτηση αυτή, εξετάζοντας την ασφάλεια της θεραπείας υποκατάστασης με τεστοστερόνη σε επιλεγμένους άνδρες που είχαν θεραπευθεί για εντοπισμένο καρκίνο του προστάτη και εμφάνιζαν συμπτώματα υπογοναδισμού, δηλαδή χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης, όπως αναφέρουν η Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής, Παθολόγος (Θεραπευτική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) Θεοδώρα Ψαλτοπούλου και ο Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ).

Ο υπογοναδισμός μπορεί να προκαλέσει:

• έντονη κόπωση,
• απώλεια μυϊκής μάζας,
• αύξηση λίπους,
• μειωμένη libido,
• στυτική δυσλειτουργία,
• διαταραχές διάθεσης – σημαντική επιβάρυνση της ποιότητας ζωής. 

Η νέα μελέτη

Η νέα μελέτη SPIRIT είναι η πρώτη τυχαιοποιημένη, διπλά τυφλή, placebo-controlled κλινική δοκιμή που αξιολόγησε τόσο την ασφάλεια όσο και την αποτελεσματικότητα της θεραπείας με τεστοστερόνη σε άνδρες με ιστορικό καρκίνου προστάτη. Στη μελέτη συμμετείχαν 136 άνδρες ηλικίας άνω των 40 ετών, οι οποίοι είχαν υποβληθεί σε ριζική προστατεκτομή για χαμηλού κινδύνου, εντοπισμένο καρκίνο του προστάτη και παρέμεναν χωρίς ενδείξεις ενεργού νόσου για τουλάχιστον δύο χρόνια.

Όλοι παρουσίαζαν επιβεβαιωμένο υπογοναδισμό και σχετικά συμπτώματα. Οι συμμετέχοντες έλαβαν είτε ενέσιμη τεστοστερόνη είτε placebo για 12 εβδομάδες.

Τα ευρήματα

Τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. Κατά τη διάρκεια της θεραπείας αλλά και στην περίοδο παρακολούθησης που ακολούθησε, δεν παρατηρήθηκε βιοχημική υποτροπή σε κανέναν ασθενή, δηλαδή δεν σημειώθηκε αύξηση του PSA που να υποδηλώνει επανεμφάνιση της νόσου.

Παράλληλα, οι άνδρες που έλαβαν τεστοστερόνη εμφάνισαν σημαντική βελτίωση:

• στη σεξουαλική επιθυμία,
• στη συνολική σεξουαλική δραστηριότητα,
• στη διάθεση
• στη σωματική λειτουργικότητα.

Επιπλέον, καταγράφηκε αύξηση της μυϊκής μάζας, μείωση του σωματικού λίπους και βελτίωση της αερόβιας ικανότητας και της φυσικής απόδοσης. Με απλά λόγια, οι ασθενείς δεν αισθάνονταν μόνο καλύτερα· λειτουργούσαν καλύτερα στην καθημερινότητά τους.

Οι ερευνητές υπογραμμίζουν βέβαια ότι τα αποτελέσματα αυτά δεν σημαίνουν πως η τεστοστερόνη μπορεί να χορηγείται ανεξέλεγκτα σε κάθε άνδρα με ιστορικό καρκίνου προστάτη.

Ποιους ασθενείς αφορά

Η μελέτη αφορούσε αυστηρά επιλεγμένους ασθενείς με χαμηλού κινδύνου νόσο, οι οποίοι είχαν ήδη θεραπευθεί επιτυχώς με χειρουργείο και δεν είχαν λάβει ακτινοθεραπεία ή ορμονοθεραπεία.

Επιπλέον, η διάρκεια της παρακολούθησης ήταν σχετικά μικρή και δεν επιτρέπει ακόμη ασφαλή συμπεράσματα για τη μακροχρόνια ασφάλεια της θεραπείας.

Συμπέρασμα

Ωστόσο, η σημασία της μελέτης είναι μεγάλη, γιατί δείχνει ότι η σύγχρονη ογκολογία αρχίζει να αντιμετωπίζει τον ασθενή όχι μόνο ως έναν άνθρωπο που πρέπει να επιβιώσει από τον καρκίνο, αλλά και ως έναν άνθρωπο που πρέπει να διατηρήσει την ποιότητα ζωής του, τη λειτουργικότητα και τη σωματική του ευεξία μετά τη θεραπεία. Για πολλούς επιζώντες καρκίνου του προστάτη, αυτό αποτελεί μια ουσιαστική αλλαγή στη φιλοσοφία της φροντίδας τους.

Διαβάστε επίσης:

Άνοια: Οι «καλοί» υδατάνθρακες που μειώνουν τον κίνδυνο

Mακροζωία: Ποιες τροφές απέφευγαν αυτοί που έφτασαν τα 100 – Τι διαπίστωσαν οι ερευνητές

Παγκόσμια Ημέρα Κατά του Καπνίσματος: Η «γενιά χωρίς καπνό» και το παράδειγμα της Βρετανίας

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.