Σε τεντωμένο σχοινί βρίσκεται το μέλλον των ελληνικών αγροτικών επιδοτήσεων για την επόμενη εξαετία. Η σκληρή μάχη που δίνεται στις Βρυξέλλες για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) της περιόδου 2028-2034 δεν είναι μια απλή γραφειοκρατική συζήτηση, αλλά μια διαπραγμάτευση δισεκατομμυρίων που κρίνει την επιβίωση του πρωτογενούς τομέα στην Ελλάδα. Μια μάχη που γίνεται ακόμα πιο δύσκολη λόγω της προοπτικής ένταξης της Ουκρανίας, αλλά και της βαριάς σκιάς που ρίχνει το πρόσφατο σκάνδαλο στον ΟΠΕΚΕΠΕ…

Το στίγμα των ελληνικών προθέσεων και η ανάλυση της αρχιτεκτονικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο παρουσιάστηκαν πρόσφατα στο Υπουργικό Συμβούλιο, υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, από τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά.

Το μέτωπο της Ανατολικής Ευρώπης και ο «παράγοντας» Ουκρανία

Η διαπραγμάτευση διεξάγεται σε ένα εξαιρετικά πολωμένο ευρωπαϊκό περιβάλλον. Από τη μία πλευρά, η ομάδα των νέων μελών της ΕΕ (Πολωνία, Ρουμανία, Βουλγαρία) εγείρει επιτακτικά θέμα «εξίσωσης» των ενισχύσεων, ζητώντας μεγαλύτερο μερίδιο χρηματοδότησης, με το επιχείρημα ότι λαμβάνουν χαμηλότερες ενισχύσεις ανά εκτάριο σε σχέση με τις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου και τα παλαιότερα κράτη-μέλη.

Η μεγαλύτερη, ωστόσο, γεωπολιτική «βόμβα» για τη μελλοντική αρχιτεκτονική της ΚΑΠ ακούει στο όνομα Ουκρανία. Στις Βρυξέλλες θεωρείται δεδομένο ότι η προοπτική ένταξης του Κιέβου θα ανατρέψει πλήρως τους υφιστάμενους συσχετισμούς. Τα ουκρανικά παραγωγικά εδάφη αντιστοιχούν περίπου στο ένα τρίτο (1/3) των συνολικών παραγωγικών εκτάσεων της σημερινής ΕΕ. Μια ενδεχόμενη ένταξη μιας χώρας με τόσο τεράστιο αγροτικό αποτύπωμα απειλεί να απορροφήσει τη μερίδα του λέοντος των άμεσων ενισχύσεων, στερώντας πολύτιμους πόρους από τις παραδοσιακές αγροτικές δυνάμεις, όπως η Ελλάδα.

Τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία των 500+ δισ. ευρώ

Απέναντι σε αυτές τις πιέσεις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιστρατεύει νέα εργαλεία και μηχανισμούς που κινούνται τόσο εντός όσο και εκτός του στενού πυρήνα της ΚΑΠ, διαμορφώνοντας έναν συνολικό κουμπαρά που ξεπερνά το μισό τρισεκατομμύριο ευρώ:

Ο σκληρός πυρήνας της ΚΑΠ: «Κλειδώνουν» συνολικά 300 δισ. ευρώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

• Μηχανισμός “Rural Targeting”: Επιτρέπει την κατεύθυνση του 10% των πόρων των νέων σχεδίων ΕΠΕΣ απευθείας στις αγροτικές περιοχές.
• Ενδιάμεση Αναθεώρηση (2031): Προβλέπεται εμπροσθοβαρής διάθεση επιπλέον 45 δισ. ευρώ.
• Πρόγραμμα “Catalyst Europe”: Ένα νέο πανίσχυρο εργαλείο ύψους 150 δισ. ευρώ, το οποίο θα λειτουργεί μέσω δανεισμού για μεγάλες επενδύσεις.
• Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας: Διαθέτει 20,3 δισ. ευρώ για στοχευμένες δράσεις στη γεωργία, τη βιοοικονομία και τη βιοτεχνολογία.

Το Ελληνικό Στρατηγικό Σχέδιο: Νέοι αγρότες και υποδομές

Στον εθνικό σχεδιασμό, το ΥΠΑΑΤ θέτει ως προτεραιότητα τη στήριξη των μικρομεσαίων εκμεταλλεύσεων, καθώς και των ορεινών, νησιωτικών και παραμεθόριων περιοχών που πλήττονται από τη δημογραφική συρρίκνωση.

Κεντρικό πυλώνα αποτελεί η στρατηγική ανανέωσης των γενεών, με στόχο την προσέλκυση νέων στον πρωτογενή τομέα μέσω ενός ολοκληρωμένου «πακέτου εκκίνησης» που περιλαμβάνει διευκόλυνση στην πρόσβαση σε γη, χρηματοδοτικά εργαλεία και εξειδικευμένη κατάρτιση.

Παράλληλα, ο εθνικός προγραμματισμός δίνει έμφαση σε έργα υποδομής και ψηφιοποίησης:

• Εγγειοβελτιωτικά και μεγάλα αρδευτικά έργα.
• Αγροτική οδοποιία και ανάπτυξη ευρυζωνικών δικτύων στην ύπαιθρο.
• Ενίσχυση της μεταποίησης γεωργικών προϊόντων.
• Εφαρμογή του συστήματος AKIS για τη μεταφορά γνώσης, την καινοτομία και την ψηφιοποίηση της γεωργικής παραγωγής.

Για τον σκοπό αυτό, βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη ο εθνικός διάλογος με τη συμμετοχή της Διυπουργικής Επιτροπής Συντονισμού, σε στενή συνεργασία με τη DGAgri της Κομισιόν και μέσω περιφερειακών διαβουλεύσεων, ώστε η Αθήνα να διαμορφώσει εγκαίρως το εθνικό policy paper πριν την τελική αναμέτρηση στις Βρυξέλλες.

Η βαριά σκιά του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ

Ωστόσο, η φιλόδοξη αυτή στρατηγική της κυβέρνησης και του ΥΠΑΑΤ υλοποιείται υπό το βάρος μιας μεγάλης εσωτερικής κρίσης. Το πρόσφατο σκάνδαλο στον ΟΠΕΚΕΠΕ (με τις καταλογισθείσες παρατυπίες, τις διοικητικές αστοχίες και τις ευρωπαϊκές καμπάνες) δημιουργεί ένα εξαιρετικά δυσμενές περιβάλλον.

Η διαπραγματευτική ισχύς της Αθήνας στις Βρυξέλλες απειλείται άμεσα, καθώς η χώρα καλείται να διεκδικήσει πρόσθετους πόρους και νέα εργαλεία, την ίδια στιγμή που οι ελεγκτικοί μηχανισμοί της ΕΕ θέτουν υπό αυστηρή επιτήρηση την αξιοπιστία των ελληνικών συστημάτων πληρωμών. Το μεγάλο στοίχημα για το οικονομικό επιτελείο είναι αν η εξυγίανση του Οργανισμού θα προχωρήσει με ρυθμούς τέτοιους που δεν θα τινάξουν στον αέρα το εθνικό policy paper της νέας ΚΑΠ.

Διαβάστε επίσης:

«Έκρηξη» στο πετρέλαιο μετά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή – Πιέσεις στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια, νευρικότητα στη Wall Street

ΑΑΔΕ: Βγήκε…σεργιάνι στην «αθηναϊκή Ριβιέρα» – Τρία προσωρινά «λουκέτα»

ΔΕΗ: Διατηρεί σταθερά τα τιμολόγια τον Ιούνιο

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.