Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Πέμπτη πως έχει επιτευχθεί μια «πολύ καλή συμφωνία» με το Ιράν και συμπλήρωσε πως ενδεχομένως να υπογραφεί στην Ευρώπη τις προσεχείς ημέρες, «μόλις οριστικοποιηθούν τα έγγραφα».

Μιλώντας από το Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου, ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί πως δεν θα παραστεί ο ίδιος στην υπογραφή της συμφωνίας. Είπε όμως ότι θα μπορούσε να υπογραφεί το σαββατοκύριακο, παρουσία του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς.

Ο Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε αρχικά πως αντιλαμβάνεται «ότι ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, έχει συμφωνήσει σε μια συμφωνία», ενώ τόνισε ότι «το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα» και ότι «όλοι στο Ιράν έχουν εγκρίνει τη συμφωνία».

«Τα Στενά (του Ορμούζ) θα ανοίξουν επισήμως μόλις υπογράψουμε, κάτι που θα μπορούσε να γίνει σύντομα, πολύ σύντομα, ίσως το σαββατοκύριακο στην Ευρώπη», είπε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Ο Τραμπ είπε πως επικοινώνησε απόψε με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, ενώ νωρίτερα συνομίλησε με τους ηγέτες του Κατάρ, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, της Σαουδικής Αραβίας, του Μπαχρέιν, του Κουβέιτ και άλλους. Σκόπευε επίσης να συζητήσει με τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Η συμφωνία διασφαλίζει, σύμφωνα με τον Τραμπ, ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα. «Το πιο σημαντικό είναι πως έχουμε μια συμφωνία που προβλέπει ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα, κάτι που ήταν ο βασικός σκοπός όσων χρειάστηκε να περάσουμε για να το πετύχουμε αυτό. Επομένως, ήταν κάτι πολύ σημαντικό», είπε ο πρόεδρος των ΗΠΑ.

Νωρίτερα σήμερα, ο Τραμπ είχε ανακοινώσει μέσω Truth Social πως αποφάσισε να ακυρώσει τις αποψινές επιθέσεις εναντίον του Ιράν, θεωρώντας πως είναι θέμα χρόνου η επίτευξη συμφωνίας με την Τεχεράνη. «Δεδομένου ότι οι συζητήσεις με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν έχουν φτάσει στα ανώτατα κλιμάκια της ιρανικής ηγεσίας και έχουν εγκριθεί, εγώ ως πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής ακύρωσα τις επιθέσεις και τους βομβαρδισμούς στο Ιράν που είχαν προγραμματιστεί για απόψε», ανέφερε ο Τραμπ στην ανάρτησή του.

Έγραψε ότι «με βάση το γεγονός ότι οι συζητήσεις με το Ιράν έχουν φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο της ιρανικής ηγεσίας και έχουν εγκριθεί, έχω ακυρώσει, ως Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, τις προγραμματισμένες επιθέσεις και βομβαρδισμούς κατά του Ιράν απόψε».

Έγραψε επίσης ότι «οι συζητήσεις και τα τελικά σημεία έχουν εγκριθεί, τόσο εννοιολογικά όσο και σε πολλές λεπτομέρειες, από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ισραήλ, της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κατάρ, της Τουρκίας, του Πακιστάν, του Μπαχρέιν, του Κουβέιτ, της Ιορδανίας, της Αιγύπτου και άλλων. Ο ναυτικός αποκλεισμός θα παραμείνει σε πλήρη ισχύ μέχρι να ολοκληρωθεί αυτή η συμφωνία – ο χρόνος και ο τόπος υπογραφής θα ανακοινωθούν σύντομα».

Από τα μέσα Μαρτίου, ο πρόεδρος Τραμπ έχει κατ’ επανάληψη ισχυριστεί πως είναι κοντά σε συμφωνία με το Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου.

Ιράν: Δεν έχει ληφθεί ακόμη απόφαση για συμφωνία με τις ΗΠΑ

Το Ιράν δεν έχει λάβει ακόμη απόφαση για συμφωνία με τις ΗΠΑ και δεν προτίθεται να υποχωρήσει από τις «κόκκινες γραμμές» του στις διαπραγματεύσεις, δήλωσε την Πέμπτη ο εκπρόσωπος Τύπου του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαΐ, όπως μεταδίδει το πρακτορείο ειδήσεων IRNA.

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών είπε πως τα σχόλια σχετικά με τον χρόνο και τον τόπο υπογραφής μιας συμφωνίας δεν είναι κάτι παραπάνω από εικασίες, υπογραμμίζοντας πως τίποτα δεν έχει οριστικοποιηθεί. Συμπλήρωσε πως ένα μεγάλο μέρος του υπό διαπραγμάτευση σχεδίου είχε οριστικοποιηθεί, αλλά οι ΗΠΑ άλλαξαν επανειλημμένως τις θέσεις τους κατά τη διάρκεια των συνομιλιών.

Σε αντίθεση με την επιφυλακτική ιρανική στάση, το Κατάρ ανακοίνωσε ότι ο Εμίρης του, Σεΐχης Αλ Θάνι, είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ντόναλντ Τραμπ, κατά την οποία εξετάστηκαν τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων ΗΠΑ–Ιράν, οι οποίες – σύμφωνα με τη Ντόχα – οδήγησαν σε πρόοδο στις προτάσεις των διαπραγματεύσεων. Ο Τραμπ, σύμφωνα με το ίδιο ανακοινωθέν, ενημέρωσε ότι συνεχίζονται οι τελικές διαδικασίες πριν από την ανακοίνωση των όρων υπογραφής της συμφωνίας.

Το παρασκήνιο της συμφωνίας

Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι οι συνομιλίες μεταξύ Ιρανών και Καταριανών αξιωματούχων στην Τεχεράνη αυτή την εβδομάδα συνέβαλαν στην επίλυση ορισμένων από τα βασικά σημεία τριβής που εξακολουθούσαν να εμποδίζουν μια συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, σύμφωνα με το CNN.

Τα ζητήματα που παρέμεναν ανοιχτά αφορούσαν κυρίως τις λεπτομέρειες για τον τρόπο διεξαγωγής των μελλοντικών διαπραγματεύσεων σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, καθώς και τη σειρά και τον μηχανισμό παροχής οικονομικών ελαφρύνσεων προς την Τεχεράνη.

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, το Ιράν διαβίβασε νωρίτερα αυτήν την εβδομάδα, μέσω των Καταριανών διαμεσολαβητών, την τελευταία εκδοχή του σχεδίου συμφωνίας προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε επιστρέψει πριν από σχεδόν δύο εβδομάδες το προτεινόμενο κείμενο με τροποποιήσεις, επιδιώκοντας αυστηρότερη διατύπωση στα ζητήματα που αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα. Παράλληλα, εμφανιζόταν ολοένα και πιο ενοχλημένος από την καθυστέρηση της ιρανικής απάντησης.

Ωστόσο, οι επαφές που πραγματοποιήθηκαν μέσω του Κατάρ αυτή την εβδομάδα συνέβαλαν στη μείωση των διαφορών μεταξύ των δύο πλευρών. Αμερικανοί αξιωματούχοι διατηρούσαν συνεχή επικοινωνία με τους διαμεσολαβητές, ακόμη και τις ημέρες που ΗΠΑ και Ιράν αντάλλασσαν στρατιωτικά πλήγματα.

Παρ’ όλα αυτά, ο Τραμπ έχει εκφράσει επανειλημμένα αισιοδοξία για επικείμενη συμφωνία τον τελευταίο μήνα, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει υπάρξει κάποιο απτό αποτέλεσμα.

Όντως υπάρχει συμφωνία ή θα διαψευστεί;

Ο Τραμπ έχει ισχυριστεί ότι μια συμφωνία ήταν κοντά πολλές φορές στο παρελθόν, και το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars έχει ήδη διαψεύσει τους τελευταίους ισχυρισμούς του. Ωστόσο, τρεις πηγές που ενημερώθηκαν για τις συνομιλίες δήλωσαν στο Axios ότι τα βασικά κενά μειώθηκαν κατά τη διάρκεια των συνομιλιών μεταξύ Ιρανών αξιωματούχων και Καταρινών μεσολαβητών την Τετάρτη.

Το Fars, ένα ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων που συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης του Ιράν, επικαλέστηκε μια «πληροφορημένη πηγή κοντά στην ομάδα διαπραγματεύσεων του Ιράν» η οποία δήλωσε ότι «δεν έχει εγκριθεί κανένα κείμενο για προκαταρκτικό μνημόνιο συμφωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες».

Οι διαπραγματεύσεις συνεχίστηκαν αργά το βράδυ της Τετάρτης στην Τεχεράνη, καθώς ο απεσταλμένος του Κατάρ, Ali Al-Thawadi, και ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, εργάζονταν για να γεφυρώσουν τα εναπομείναντα χάσματα μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν.

Σύμφωνα με τρεις πηγές που ενημερώθηκαν για τις συνομιλίες, οι Καταριανοί και οι Ιρανοί πίστευαν την Τετάρτη ότι είχαν καταλήξει σε ένα συμφωνημένο κείμενο που θα αποδέχονταν και οι ΗΠΑ.

Οι πηγές ανέφεραν ότι τα «αγκάθια» μειώθηκαν σε τρία βασικά ζητήματα:

• Ο μηχανισμός αποδέσμευσης των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων του Ιράν — το πιο σημαντικό ζήτημα για τους Ιρανούς.

• Οι ρυθμίσεις για το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ κατά τη διάρκεια της 60ήμερης περιόδου κατάπαυσης του πυρός.

• Πώς θα διεξάγονταν οι διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν κατά τη διάρκεια της 60ήμερης περιόδου κατάπαυσης του πυρός.

Σύμφωνα με τις πηγές, Ιρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν σε αρκετές χώρες την Πέμπτη ότι οι συνομιλίες στην Τεχεράνη κατέληξαν σε κατ’ αρχήν συμφωνία, αλλά ο Ανώτατος Ηγέτης Μοτζτάμπα Χαμενεΐ πρέπει ακόμη να δώσει την τελική έγκριση.

Οι πηγές σημείωσαν ότι τόσο οι Ιρανοί όσο και οι Καταριανοί είχαν τονίσει ότι τα αμερικανικά πλήγματα κατά τη διάρκεια της νύχτας αύξησαν σημαντικά τις ιρανικές υποψίες σχετικά με τις πραγματικές προθέσεις του Τραμπ.

Η αντίδραση Νετανιάχου στις ανακοινώσεις Τραμπ

Ειρωνικά σχολίασε το Ισραήλ τις ανακοινώσεις του Ντόναλντ Τραμπ περί συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν που θα αφορά τα πυρηνικά αλλά και τα Στενά του Ορμούζ.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός είχε νωρίτερα το απόγευμα της Πέμπτης τηλεφωνική συνομιλία με τον Ντόναλντ Τραμπ για να συζητήσουν τις εξελίξεις. Μιλά για ένα «υπό διαμόρφωση μνημόνιο κατανόησης με το Ιράν για την έναρξη διαπραγματεύσεων» υποβαθμίζοντας όσα ανακοίνωσε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Τονίζει δε ότι το Ισραήλ δεν είναι μέρος αυτού του μνημονίου.

Σε ανακοίνωση που εκδόθηκε επισημαίνει ότι «ο πρόεδρος Τραμπ συνομίλησε σήμερα το βράδυ με τον πρωθυπουργό Νετανιάχου σχετικά με το υπό διαμόρφωση μνημόνιο κατανόησης με το Ιράν για την έναρξη διαπραγματεύσεων. Αν και το Ισραήλ δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στο μνημόνιο κατανόησης, ο πρωθυπουργός εξέφρασε την εκτίμησή του για τη δέσμευση του προέδρου Τραμπ ότι η τελική συμφωνία κατά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων θα περιλαμβάνει την απομάκρυνση του εμπλουτισμένου ουρανίου, την αποσυναρμολόγηση της υποδομής εμπλουτισμού, τον περιορισμό της παραγωγής πυραύλων και την παύση της υποστήριξης του Ιράν προς τους τρομοκρατικούς εκπροσώπους του στην περιοχή».

Οι απειλές της Τεχεράνης

Σημειώνεται πως το Ιράν αντέδρασε έντονα στις απειλές των ΗΠΑ εναντίον ενός κρίσιμου πετρελαϊκού κόμβου και των ενεργειακών εξαγωγών του, προειδοποιώντας ότι η περαιτέρω κλιμάκωση θα μπορούσε να έχει μακροχρόνιες επιπτώσεις.

«Λανθασμένες στρατηγικές και παρορμητικές αποφάσεις θα ανατρέψουν ολόκληρη τη σκακιέρα προς το χειρότερο», έγραψε ο Πρόεδρος του Ιρανικού Κοινοβουλίου, Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, σε μια ανάρτηση στο X την Πέμπτη.

«Ανατινάξτε τις ενεργειακές υποδομές και τις αγορές και δημιουργήστε ένα ατελείωτο τέλμα στο οποίο θα είστε κολλημένοι για χρόνια. Θα δείτε ένα διαφορετικό Ιράν», πρόσθεσε ο Γκαλιμπάφ, επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν στις συνομιλίες.

Νωρίτερα την Πέμπτη, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ θα χτυπήσουν το Ιράν «ΠΟΛΥ ΣΚΛΗΡΑ ΑΠΟΨΕ» και απείλησε να καταλάβει το νησί Χάργκ, το οποίο χειρίζεται περίπου το 90% των εξαγωγών αργού πετρελαίου του Ιράν.

Το Ιράν θα δώσει μια «σθεναρή, συντριπτική και επώδυνη απάντηση» εάν οι ΗΠΑ επιτεθούν στο νησί Χάργκ, προειδοποίησε νωρίτερα την Πέμπτη, κορυφαίος Ιρανός αξιωματούχος, εν μέσω απειλής του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ότι οι ΗΠΑ θα καταλάβουν τον βασικό κόμβο εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν.

Περιγράφοντας τον Τραμπ ως «μπερδεμένο και ασταθή», ο Εμπραχίμ Αζίζι, επικεφαλής της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής του ιρανικού κοινοβουλίου, δήλωσε ότι δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το Ιράν θα δώσει μια αυστηρή απάντηση σε οποιαδήποτε τέτοια προσπάθεια κατάληψης του νησιού.

Το Ιράν και όλη η επικράτειά του, συμπεριλαμβανομένου του νησιού Χαργκ, είναι «πλήρως προετοιμασμένα», δήλωσε ο Αζίζι σε σχόλιά του στην ιρανική εφημερίδα Hamshahri την Πέμπτη.

«Το επίπεδο ετοιμότητας των ενόπλων δυνάμεών μας εκεί είναι τόσο υψηλό που πιστεύω ότι ένα από τα πράγματα που μπορεί να γίνουν εμφανή στο μέλλον είναι ακριβώς αυτό το μέγιστο επίπεδο στρατιωτικής ετοιμότητας στο νησί», είπε.

«Με όλες τις δυνατότητες και τη δύναμή τους, οι ένοπλες δυνάμεις μας είναι έτοιμες».

Ο Τραμπ δήλωσε την Πέμπτη το πρωί ότι οι ΗΠΑ θα καταλάβουν το νησί Χαργκ και άλλες πετρελαϊκές υποδομές στο Ιράν.

Το μικροσκοπικό νησί στον Περσικό Κόλπο αποτελεί οικονομική ζωτική δύναμη για το Ιράν και διαχειρίζεται περίπου το 90% των εξαγωγών αργού πετρελαίου της χώρας.

Ο Αμερικανός Πρόεδρος δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα χτυπήσουν σκληρά το Ιράν απόψε. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα χτυπήσουν το Ιράν ΠΟΛΥ ΣΚΛΗΡΑ ΑΠΟΨΕ (ο Ναυτικός Στόλος, η Πολεμική Αεροπορία, τα ραντάρ, τα αντιαεροπορικά συστήματα και όλες οι άλλες μορφές άμυνας, μαζί με το μεγαλύτερο μέρος της επιθετικής του ικανότητας του έχουν ΕΞΑΦΑΝΙΣΤΕΙ!)».  

Ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε, ακόμα, ότι θα καταλάβουν το νησί Χαργκ. «Σε κάποιο σημείο στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον, θα καταλάβουμε το νησί Χαργκ και άλλα σημεία πετρελαϊκής υποδομής και θα αναλάβουμε τον πλήρη έλεγχο των αγορών πετρελαίου και φυσικού αερίου τους, όπως ακριβώς κάναμε με τη Βενεζουέλα, κάτι που αποδίδει εξαιρετικά τόσο για τη Βενεζουέλα όσο και για τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτό το θέμα!». 

«Μάλλον δεν θα χτυπήσω γέφυρες και ενεργειακούς σταθμούς»

Πάντως, σε συνέντευξη στο Fox News, δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες μιλούν ακόμη με το Ιράν.

Διαπραγματεύονται μαζί μας για να γίνει συμφωνία, αλλά είναι υπερήφανοι, είπε προσθέτοντας ότι αυτός προτιμά την κατάληψη του νησιού Χαργκ, κόμβου των ενεργειακών υποδομών του Ιράν.

Μάλλον δεν θα χτυπήσω γέφυρες και ενεργειακούς σταθμούς, είπε στο Fox News, αναφερόμενος στην προειδοποίηση που έκανε προηγουμένως μέσω του Truth Social ότι οι ΗΠΑ θα πλήξουν με ΜΕΓΑΛΗ ΣΦΟΔΡΟΤΗΤΑ απόψε το Ιράν.

Οι άνθρωποι δεν θα μπορούν πιουν νερό, δεν θέλω να το κάνω αυτό, είπε.

Θα υπάρξει βομβαρδισμός απόψε, μεγαλύτερος, ισχυρότερος, επανέλαβε ο Τραμπ στο Fox News.

Εκεχειρία «άνευ νοήματος», λέει ο Αραγτσί

Η Κεντρική Διοίκηση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων (CENTCOM) ανακοίνωσε λίγο μετά τις 12 τα μεσάνυχτα της Τετάρτης ότι ξεκίνησε νέες επιθέσεις εναντίον πολλαπλών στόχων στο Ιράν, κάνοντας λόγο για επιχειρήσεις αυτοάμυνας

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί σε συνομιλία του με την επικεφαλής εξωτερικών υποθέσεων της ΕΕ, Κάγια Κάλας είπε ότι θεωρεί τις πρόσφατες επιθέσεις της Ουάσινγκτον «σαφείς παραβιάσεις» του διεθνούς δικαίου, οι οποίες «κατέστησαν την εκεχειρία αναποτελεσματική».

Ο βασικός στρατιωτικός σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Μοχσέν Ρεζάι, δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον πρέπει είτε να αποδεχτεί τους όρους του Ιράν είτε να διακινδυνεύσει να χάσει το «τελευταίο ίχνος αξιοπιστίας της στον κόσμο». Δεν διευκρίνισε σε ποιους «όρους» αναφερόταν.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ «φανταζόταν ότι οι βόμβες μπορούν να τον βγάλουν από το τέλμα που ο ίδιος δημιούργησε», είπε ο Ρεζάι. «Αλλά οι ιρανικοί πύραυλοι θα τον βυθίσουν ακόμη πιο βαθιά σε αυτό».

Διαβάστε επίσης

Συνεχίζονται οι συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν παρά τα χτυπήματα – Εκεχειρία «άνευ νοήματος» βλέπει η Τεχεράνη

Μπέλφαστ: Το θύμα της αιματηρής επίθεσης είχε επιζήσει από φρικτά βασανιστήρια πριν από 25 χρόνια

Τραμπ: «Αγαπάω τον πληθωρισμό»

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.