Οι πρόεδροι των ΗΠΑ και του Ιράν υπέγραψαν εξ αποστάσεως το βράδυ της Τετάρτης διμερή συμφωνία με στόχο τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, με την Τεχεράνη να δεσμεύεται για αραίωση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου και την Ουάσιγκτον να προχωρά σε άρση κυρώσεων.

Οι λεπτομέρειες αναμένεται να οριστικοποιηθούν σε νέο κύκλο διαπραγματεύσεων που αρχίζει την Παρασκευή.

Υπέγραψαν οι πρόεδροι των δύο χωρών

Τα δύο μέρη κατέληξαν αυτή την εβδομάδα σε συμφωνία για τον τερματισμό της ένοπλης σύρραξης που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου, μετά τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, οι οποίοι στοίχισαν τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο.

Το «Μνημόνιο Κατανόησης του Ισλαμαμπάντ», το οποίο περιλαμβάνει και το μέτωπο του Λιβάνου, υπέγραψε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στη Γαλλία.

«Μόλις το υπέγραψα», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους, αποχωρώντας από εκδήλωση στις Βερσαλλίες. Ο Λευκός Οίκος έδωσε στη δημοσιότητα βίντεο στο οποίο ο Αμερικανός πρόεδρος υπογράφει το έγγραφο παρουσία του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν και του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.

Ο Εμανουέλ Μακρόν δημοσιοποίησε μέσω της πλατφόρμας Χ βίντεο από τη στιγμή που ο Αμερικανός πρόεδρος υπογράφει το μνημόνιο κατανόησης ΗΠΑ – Ιράν στο Παλάτι των Βερσαλλιών.

Στο βίντεο ακούγεται ο Ντόναλντ Τραμπ να σχολιάζει τη διαδικασία λέγοντας: «Αυτό δεν ήταν εύκολο», λίγο πριν βάλει την υπογραφή του στο έγγραφο.

«Ο πρόεδρος Τραμπ υπέγραψε απόψε στις Βερσαλλίες τη συμφωνία μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών», ανέφερε ο Γάλλος πρόεδρος.

Πρόσθεσε ότι η συμφωνία «ανοίγει τον δρόμο για μια διαρκή ειρήνη» και επιτρέπει την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, μιας από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου παγκοσμίως.

«Πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση για τους συμπολίτες μας, το οποίο θα επιτρέψει σύντομα τη μείωση των τιμών της ενέργειας», σημείωσε ο Μακρόν.

Από την πλευρά της Τεχεράνης, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ ανακοίνωσε ότι το κείμενο υπογράφηκε από τον πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν. Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA δημοσίευσε φωτογραφίες από την υπογραφή.

Σύμφωνα με τον Μπαγαεΐ, η επιλογή να υπογράψουν οι ίδιοι οι αρχηγοί των δύο κρατών δεν ήταν τυχαία, καθώς αυξάνει το πολιτικό κόστος σε περίπτωση παραβίασης της συμφωνίας.

Αναλυτές σημείωσαν ότι η ιρανική πλευρά απέφυγε μια δημόσια τελετή με χειραψίες μεταξύ Αμερικανών και Ιρανών αξιωματούχων, λόγω των πολιτικών ευαισθησιών που επικρατούν στο εσωτερικό της χώρας μετά τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ.

Ανοίγει ξανά το στενό του Ορμούζ

Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σαμπάζ Σαρίφ δήλωσε ότι η υπογραφή της συμφωνίας σημαίνει την άμεση επαναλειτουργία του στενού του Ορμούζ και την άρση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών από τις αμερικανικές δυνάμεις.

Παράλληλα, επιβεβαίωσε ότι την Παρασκευή θα πραγματοποιηθεί στην Ελβετία τελετή για να σηματοδοτηθεί η συμφωνία και να ξεκινήσουν οι τεχνικές συνομιλίες μεταξύ των δύο πλευρών.

Μέχρι και λίγες ώρες πριν από την υπογραφή, αναμενόταν ότι το κείμενο θα υπέγραφαν ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς και ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ.

Ο τελευταίος χαρακτήρισε τη συμφωνία ως «καταγραφή της αποτυχίας των ΗΠΑ», ενώ ο γενικός γραμματέας της Χεζμπολά, Ναΐμ Κάσεμ, έκανε λόγο για «μεγάλη νίκη» του Ιράν και χαιρέτισε τη συμπερίληψη του λιβανικού μετώπου στο κείμενο.

Σε τηλεοπτικό του διάγγελμα, ο Κάσεμ κάλεσε την κυβέρνηση του Λιβάνου να αξιοποιήσει τη συμφωνία προκειμένου να απομακρυνθεί το Ισραήλ από λιβανικό έδαφος και ζήτησε να σταματήσουν οι απευθείας διαπραγματεύσεις Βηρυτού – Τελ Αβίβ.

Ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν υπογράμμισε ότι οι συνομιλίες με το Ισραήλ αποτελούν ανεξάρτητη διαδικασία.

Οι όροι της συμφωνίας

Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, η συμφωνία προβλέπει την άμεση αναστολή των αμερικανικών κυρώσεων που εμπόδιζαν τις πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου.

Η Ουάσιγκτον δεσμεύεται επίσης να άρει το σύνολο των κυρώσεων εφόσον επιτευχθεί οριστική συμφωνία μετά από διαπραγματεύσεις διάρκειας 60 ημερών.

Κατά το διάστημα αυτό, οι δύο κυβερνήσεις θα διαπραγματευτούν τη δημιουργία μηχανισμού για την επεξεργασία των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν μέσω διαδικασίας αραίωσης υπό την επίβλεψη του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ).

Η ίδια πηγή ανέφερε ότι το Ιράν θα αποκαταστήσει πλήρως τη ναυσιπλοΐα στο στρατηγικής σημασίας στενό του Ορμούζ μέσα σε 30 ημέρες.

Παράλληλα, οι ΗΠΑ δεσμεύτηκαν ότι σε περίπτωση οριστικής συμφωνίας θα διευκολύνουν, σε συνεργασία με χώρες του Κόλπου, την αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων ύψους 300 δισ. δολαρίων για την ανοικοδόμηση και την ανάπτυξη του Ιράν, χωρίς ωστόσο άμεση αμερικανική χρηματοδοτική συμμετοχή.

Το πλήρες κείμενο της συμφωνίας δημοσιοποίησε το ιρανικό πρακτορείο IRNA.

Διεθνείς αντιδράσεις

Οι ηγέτες της G7 χαιρέτισαν με κοινή ανακοίνωση την εξέλιξη, κάνοντας λόγο για «ιστορική ευκαιρία» ώστε να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικών όπλων από το Ιράν και να αντιμετωπιστούν οι περιφερειακές απειλές και το βαλλιστικό του πρόγραμμα.

Από την πλευρά της, η Κίνα τόνισε ότι είναι «απολύτως απαραίτητο» να εφαρμοστεί πλήρως η συμφωνία και να αποφευχθούν εξωτερικές παρεμβάσεις. Ο υπουργός Εξωτερικών Ουάνγκ Γι, σε επικοινωνία με τον Ιρανό ομόλογό του Αμπάς Αραγτσί, υπογράμμισε την ανάγκη ομαλής διαχείρισης της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ και αποκλιμάκωσης των διεθνών ανησυχιών.

Οι αγορές παρέμειναν επιφυλακτικές εν αναμονή της υπογραφής της συμφωνίας, με το πετρέλαιο Brent να κλείνει με άνοδο 0,75%, στα 79,55 δολάρια ανά βαρέλι.

Το πλήρες προσχέδιο του εγγράφου δημοσιεύεται αυτούσιο:

1. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες, μαζί με τους συμμάχους τους στον τρέχοντα πόλεμο, δηλώνουν με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συναντίληψης τον άμεσο και οριστικό τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και δεσμεύονται ότι από τώρα και στο εξής δεν θα εξαπολύσουν καμία εχθρική ενέργεια εναντίον της άλλης και θα απέχουν από την απειλή ή τη χρήση βίας εναντίον της άλλης. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώνει τις διατάξεις του παρόντος Άρθρου και των υπόλοιπων Άρθρων.
2. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να σέβονται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της άλλης και να απέχουν από κάθε παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της άλλης.

3. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν την υποχρέωση να διαπραγματευτούν και να καταλήξουν σε τελική συμφωνία εντός μέγιστης περιόδου 60 ημερών, η οποία μπορεί να παραταθεί με αμοιβαία συναίνεση.
4. Αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες αίρουν τον ναυτικό αποκλεισμό και αποτρέπουν οποιαδήποτε παρέμβαση ή παρεμπόδιση κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, και αποκαθιστούν την κυκλοφορία εντός μέγιστης προθεσμίας 30 ημερών στο μέγιστο της χωρητικότητάς της. Η κυκλοφορία των πλοίων θα είναι ανάλογη με τον προπολεμικό όγκο κυκλοφορίας εκ μέρους της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν επίσης την υποχρέωση να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από τις γύρω περιοχές εντός 30 ημερών από την τελική συμφωνία.
5. Με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα λάβει αμέσως μέτρα για να διασφαλίσει ότι η κίνηση εμπορικών πλοίων από τον Περσικό Κόλπο προς τη Θάλασσα του Ομάν και αντίστροφα θα επαναληφθεί εντός 30 ημερών στον προπολεμικό όγκο, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη άρσης των τεχνικών εμποδίων και την εξουδετέρωση των ναρκών από το Ιράν.

6. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν, μαζί με τους περιφερειακούς εταίρους τους, να δημιουργήσουν ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που θα συμφωνηθεί και από τα δύο μέρη για την αποκατάσταση και την οικονομική ανάπτυξη της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, διασφαλίζοντας παράλληλα χρηματοδότηση τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο μηχανισμός εφαρμογής αυτού του σχεδίου, ως μέρος της τελικής συμφωνίας, θα διαμορφωθεί εντός 60 ημερών.
7. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να τερματίσουν, βάσει χρονοδιαγράμματος που θα συμφωνηθεί ως μέρος της τελικής συμφωνίας, όλα τα είδη κυρώσεων που αντιμετωπίζει επί του παρόντος η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και του Διοικητικού Συμβουλίου του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), και όλες τις μονομερείς κυρώσεις των ΗΠΑ, τόσο πρωτογενείς όσο και δευτερογενείς.
8. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν επαναλαμβάνει ότι δεν θα παράγει ποτέ πυρηνικά όπλα. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν συμφωνήσει ότι η τύχη του εμπλουτισμένου υλικού και η τύχη όλων των άλλων αμοιβαία συμφωνημένων ζητημάτων που σχετίζονται με το πυρηνικό πρόγραμμα, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών αναγκών του Ιράν, θα αντιμετωπιστούν επαρκώς σε μια τελική συμφωνία. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τις διατάξεις του παρόντος Άρθρου.

9. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν ότι, εν αναμονή μιας τελικής συμφωνίας, θα διατηρήσουν το status quo: Το Ιράν θα διατηρήσει το status quo στο πυρηνικό του πρόγραμμα και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις στο Ιράν ούτε θα ενισχύσουν τις δυνάμεις τους στην περιοχή.
10. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται ότι αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και μέχρι την ημερομηνία άρσης των κυρώσεων, το Υπουργείο Οικονομικών των Ηνωμένων Πολιτειών θα εκδώσει απαλλαγές για τις εξαγωγές ιρανικού αργού πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και παραγώγων τους, καθώς και όλων των συναφών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζικών εργασιών, των ασφαλειών, των μεταφορών και των συναφών.
11. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται ότι, υπό το πρίσμα της προόδου των διαπραγματεύσεων για μια τελική συμφωνία, τα δεσμευμένα ή περιορισμένα κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν θα αποδεσμευτούν και θα διατεθούν πλήρως. Αυτά τα κεφάλαια, είτε τηρούνται στον κύριο λογαριασμό είτε μεταφέρονται, θα χρησιμοποιηθούν για οποιαδήποτε πληρωμή τελικού δικαιούχου που καθορίζεται από την Κεντρική Τράπεζα της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και θα είναι πλήρως διαθέσιμα για χρήση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να εκδώσουν όλες τις απαραίτητες άδειες και άδειες σε αυτή τη βάση.
12. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν ότι θα συσταθεί μηχανισμός εφαρμογής για την επίβλεψη της επιτυχούς εφαρμογής και της μελλοντικής δέσμευσης σε σχέση με την Τελική Συμφωνία.
13. Μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και μετά την παραλαβή διαβεβαιώσεων σχετικά με την έναρξη εφαρμογής των Άρθρων 4, 5, 10 και 11 του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και τη συνέχιση της εφαρμογής αυτών των βημάτων, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις για μια Τελική Συμφωνία αποκλειστικά όσον αφορά τα υπόλοιπα Άρθρα.
14. Η τελική συμφωνία θα εγκριθεί μέσω δεσμευτικής απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

Διαβάστε επίσης:

Τραμπ στη G7: Η συμφωνία με το Ιράν θα υπογραφεί την Πέμπτη ή την Παρασκευή

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τον «αυστηρότερο» νόμο για τη μετανάστευση – Πράσινο φως για τη δημιουργία «κέντρων επιστροφής»

Bloomberg: Η συμφωνία Τραμπ για τα πυρηνικά του Ιράν κινδυνεύει να είναι χειρότερη από αυτήν του Ομπάμα

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.