Το «μοντέλο Airbnb» αλλάζει τον χάρτη του τουρισμού: Πώς η κόντρα με τα ξενοδοχεία «στραγγαλίζει» την τοπική αγορά

Η μάχη της διαμονής, τα νέα φορολογικά μέτρα και το προφίλ των ταξιδιωτών που επιλέγουν τα αυτοεξυπηρετούμενα καταλύματα. Πόσο μερίδιο αγοράς «κλέβουν» από τα ξενοδοχεία και γιατί οι επισκέπτες προσπερνούν την εστίαση.

Μια βαθιά δομική αλλαγή συντελείται στον ελληνικό τουρισμό, καθώς το μοντέλο της βραχυχρόνιας μίσθωσης (Airbnb) όχι μόνο έχει εδραιωθεί, αλλά αναμορφώνει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο ταξιδεύουν, διαμένουν και –κυρίως– καταναλώνουν οι ξένοι επισκέπτες στη χώρα μας. Η μάχη ανάμεσα στα παραδοσιακά ξενοδοχεία και τα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης φέρνει στην επιφάνεια μια νέα οικονομική πραγματικότητα: αυξημένη πληρότητα στα διαμερίσματα, αλλά παράλληλη υποχώρηση της δαπάνης στην τοπική αγορά και την εστίαση.

Σύμφωνα με τα τελευταία οικονομικά στοιχεία του τουριστικού τομέα, ενώ οι συνολικές ροές ταξιδιωτών παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, η κατανομή των εσόδων στην πραγματική οικονομία μεταβάλλεται δραματικά. Τα ξενοδοχειακά καταλύματα, επιβαρυμένα με υψηλά λειτουργικά κόστη, αυξημένα τέλη διαμονής και ενεργειακές επιβαρύνσεις, βλέπουν ένα σημαντικό κομμάτι των ταξιδιωτών να μετατοπίζεται προς τα διαμερίσματα βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Την ίδια ώρα, η κυβερνητική παρέμβαση με τους νέους φορολογικούς κανόνες, το όριο στις 60 ημέρες σε συγκεκριμένες περιοχές και τα αυστηρότερα τέλη επιδευματία για όσους διαχειρίζονται πολλαπλά ακίνητα, επιχειρεί να βάλει «φρένο» στην ανεξέλεγκτη εξάπλωση, χωρίς ωστόσο να έχει αναχαιτίσει τη ζήτηση από την πλευρά των τουριστών.

Πόσο μερίδιο αγοράς «κλέβουν» από ξενοδοχεία και εστίαση

Τα αριθμητικά δεδομένα της τουριστικής αγοράς αποτυπώνουν με τον πιο ανάγλυφο τρόπο την ανατροπές στις ισορροπίες:

Στη διαμονή (Ξενοδοχεία): Η βραχυχρόνια μίσθωση έχει καταφέρει να αποσπάσει ένα τεράστιο μερίδιο που αγγίζει πλέον το 25% με 30% του συνολικού όγκου διανυκτερεύσεων στη χώρα, ενώ σε αστικά κέντρα όπως η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη, αλλά και σε δημοφιλείς νησιωτικούς προορισμούς, το ποσοστό αυτό ξεπερνά ακόμη και το 40%. Αυτό σημαίνει ότι σχεδόν 1 στους 3 τουρίστες που φτάνουν στην Ελλάδα «προσπερνά» τα ξενοδοχεία, στερώντας από τον κλάδο εκατομμύρια διανυκτερεύσεις και σημαντικά έσοδα από συμπληρωματικές υπηρεσίες (spa, room service, εκδηλώσεις).

Στην εστίαση: Η διαρροή εσόδων είναι εξίσου σοβαρή. Εκτιμάται ότι η εστίαση χάνει πάνω από το 20% των δυνητικών της εισπράξεων από τους τουρίστες που διαμένουν σε Airbnb. Ενώ ο ένοικος ενός ξενοδοχείου θα καταναλώσει τουλάχιστον 2 με 3 γεύματα εκτός (ή στο εστιατόριο του καταλύματος), ο ταξιδιώτης του Airbnb περιορίζει την εστίαση σε μόλις ένα γεύμα την ημέρα, καλύπτοντας τα υπόλοιπα από το σούπερ μάρκετ.

Ποιοι είναι οι τουρίστες του Airbnb: Το προφίλ και τα στατιστικά

Η στροφή προς τα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης συνδέεται άμεσα με την αλλαγή στο προφίλ των διεθνών ταξιδιωτών. Σύμφωνα με τα στατιστικά δεδομένα, συγκεκριμένες κατηγορίες επισκεπτών δείχνουν ξεκάθαρη προτίμηση στα διαμερίσματα έναντι των ξενοδοχείων:

1. Οικογένειες και πολυμελείς παρέες (άνω του 45% των κρατήσεων): Αποτελούν τη μεγαλύτερη ομάδα. Επιλέγουν διαμερίσματα με δύο ή περισσότερα δωμάτια, καθώς το συνολικό κόστος ανά άτομο βγαίνει σημαντικά χαμηλότερο σε σύγκριση με την κράτηση δύο ή τριών διαφορετικών δωματίων σε ξενοδοχείο.
2. Ταξιδιώτες νεότερων ηλικιών / Gen Z και Millennials (περίπου 35%): Ψάχνουν την «αυθεντική» εμπειρία γειτονιάς, ευελιξία στο check-in και την αίσθηση ότι ζουν σαν ντόπιοι, ενώ είναι ιδιαίτερα εξοικειωμένοι με τις ψηφιακές πλατφόρμες.
3. Ψηφιακοί Νομάδες και ταξιδιώτες παρατεταμένης διαμονής (Long-stay / Remote workers): Μια ραγδαία αυξανόμενη κατηγορία, που αναζητά καταλύματα με γρήγορο ίντερνετ, γραφείο εργασίας και πλήρως εξοπλισμένη κουζίνα για διαμονή που ξεπερνά τις 10 με 15 ημέρες.

Το «φαινόμενο της κουζίνας» και το πλήγμα στη λιανική

Η ειδοποιός διαφορά του τουρίστα που επιλέγει Airbnb σε σχέση με τον ένοικο ενός ξενοδοχείου βρίσκεται στη συμπεριφορά δαπάνης. Τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι ο ταξιδιώτης της βραχυχρόνιας μίσθωσης αξιοποιεί σε μεγάλο βαθμό την ύπαρξη κουζίνας στο κατάλυμα.

Με τον πληθωρισμό να πιέζει τους εκτός συνόρων προϋπολογισμούς των ευρωπαίων και αμερικανών τουριστών, η προμήθεια αγαθών από τα τοπικά σούπερ μάρκετ για την προετοιμασία γευμάτων στο διαμέρισμα έχει γίνει ο κανόνας. Το αποτέλεσμα είναι οι επισκέπτες να επιλέγουν γρήγορο φαγητό (street food) ή να βγαίνουν ελάχιστα.

Έτσι, ενώ οι δείκτες αφίξεων στα αεροδρόμια καταγράφουν θετικά πρόσημα και τα καταλύματα εμφανίζουν υψηλές πληρότητες, οι εστιάτορες, οι καταστηματάρχες της λιανικής και οι επαγγελματίες του εμπορίου στις τουριστικές περιοχές βλέπουν τα ταμεία τους να μένουν στάσιμα ή και να υποχωρούν.

Το διπλό αδιέξοδο: Στεγαστική κρίση και αθέμιτος ανταγωνισμός

Η αντιπαράθεση ανάμεσα στον ξενοδοχειακό κλάδο και τη βραχυχρόνια μίσθωση δεν εξαντλείται μόνο στα έσοδα. Οι εκπρόσωποι των ξενοδόχων κάνουν λόγο για αθέμιτο ανταγωνισμό, υποστηρίζοντας ότι τα αυτοεξυπηρετούμενα καταλύματα λειτουργούν συχνά με λιγότερες υποχρεώσεις ασφαλείας, διαφορετικό φορολογικό καθεστώς και χωρίς το εργασιακό κόστος που επιβαρύνει τις οργανωμένες μονάδες.

Από την άλλη πλευρά, η ραγδαία εξάπλωση των Airbnb στις μεγάλες πόλεις και τα νησιά έχει τροφοδοτήσει μια πρωτοφανή στεγαστική κρίση. Η απόσυρση χιλιάδων ακινήτων από τη μακροχρόνια μίσθωση έχει εκτινάξει τα ενοίκια στα ύψη, καθιστώντας αδύνατη την εύρεση κατοικίας για γιατρούς, εκπαιδευτικούς, εποχικούς εργαζόμενους αλλά και μόνιμους κατοίκους.

Και κάπως έτσι φαίνεται ότι ο ελληνικός τουρισμός βρίσκεται σε ένα κομβικό σημείο όπου η ποσότητα των επισκεπτών δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε ποιοτική διάχυση του πλούτου στην τοπική οικονομία. Το «μοντέλο Airbnb» ήρθε για να μείνει, όμως η απουσία μιας ισορροπημένης στρατηγικής κινδυνεύει να αφήσει πίσω της άδεια ταμεία στην αγορά και μια αβίωτη καθημερινότητα για τις τοπικές κοινωνίες.

Διαβάστε επίσης:

Λαβράκια στα τελωνεία: Από ναρκωτικά μέχρι…κόκκινοι παπαγάλοι Μακάο

Μητσοτάκης: Στα 6.000 ευρώ τον χρόνο αυξάνεται το αφορολόγητο για τα φιλοδωρήματα μέσω ηλεκτρονικών πληρωμών – Τι ισχύει για όσους δουλεύουν σεζόν

Καμπανάκι ΕΛΣΤΑΤ: Έρχεται νέος κύκλος ανατιμήσεων σε ράφι και ρεύμα – Το «φουσκωμένο» κόστος παραγωγής απειλεί τα νοικοκυριά

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.