Η αναδυόμενη πυρηνική συμφωνία του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ με το Ιράν κινδυνεύει να εξασφαλίσει λιγότερους περιορισμούς από τη συμφωνία που διαπραγματεύτηκε η κυβέρνηση Ομπάμα — μια συμφωνία την οποία ο ίδιος χλεύασε και αργότερα ακύρωσε.

Η πιθανή συμφωνία, της οποίας οι διαπραγματεύσεις θα γίνουν σε διάστημα 60 ημερών, θα βασιστεί σε ένα μνημόνιο κατανόησης που αναφέρει μόνο ότι το απόθεμα ουρανίου του Ιράν σε σχεδόν σε επίπεδο βόμβας θα «αντιμετωπιστεί επαρκώς». Αυτό αφήνει άλυτο το ζήτημα της μοίρας του υλικού για την τροφοδοσία πολλαπλών όπλων και υπογραμμίζει την πρόκληση της υπέρβασης της ισχύος της συμφωνίας του Ομπάμα του 2015 στην αποτροπή ενός Ιράν με πυρηνικά όπλα.

Ο Τραμπ έχει στείλει ανάμεικτα μηνύματα αυτή την εβδομάδα σχετικά με τη σημασία του ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού, το οποίο συνήθως αποκαλεί «πυρηνική σκόνη». Μιλώντας στη συνάντηση της Ομάδας των Επτά στη Γαλλία, αμφισβήτησε το κατά πόσον η πρόσβαση στα αποθέματα του Ιράν είναι κρίσιμη για τον τερματισμό του πολέμου με την Ισλαμική Δημοκρατία που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου.

«Θα μπορούσατε να υποστηρίξετε ‘γιατί ασχολείστε καν;’ επειδή δεν είναι πραγματικά πολύτιμο», δήλωσε ο Τραμπ κατά τη διάρκεια συνάντησης με τον Εμίρη του Κατάρ, Σεΐχη Ταμίμ μπιν Χαμάντ, στη Γαλλία την Τρίτη. «Ψυχολογικά θέλουμε να το αποκτήσουμε».

Για έναν πόλεμο που φαινομενικά διεξάγεται για να αποτραπεί η ανάπτυξη πυρηνικού όπλου από το Ιράν, η μη λήψη του καυσίμου που απαιτείται για την κατασκευή ενός θα έθετε υπό αμφισβήτηση την επιτυχία της στρατιωτικής επιχείρησης. Οι επιθεωρητές του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας δεν έχουν επαληθεύσει την κατάσταση ή την τοποθεσία του υλικού από μια 12ήμερη εκστρατεία βομβαρδισμού ΗΠΑ-Ισραήλ τον Ιούνιο του περασμένου έτους.

Το Ιράν μπορεί να μετρήσει και άλλες νίκες στο μνημόνιο κατανόησης, παράλληλα με την έλλειψη πυρηνικών περιορισμών. Οι ΗΠΑ συμφώνησαν να τερματίσουν όλες τις κυρώσεις κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας, συμπεριλαμβανομένων των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, και να αποδεσμεύσουν δισεκατομμύρια δολάρια από παγωμένα κεφάλαια του Ιράν. Η Τεχεράνη θα έχει επίσης πρόσβαση σε 300 δισεκατομμύρια δολάρια για «αποκατάσταση και οικονομική ανάπτυξη» και θα της επιτραπεί να επαναλάβει τις εξαγωγές πετρελαίου.

Υψηλός Πήχης

Η πυρηνική συμφωνία του Ιράν του 2015, την οποία ο Τραμπ εγκατέλειψε κατά τη διάρκεια της πρώτης του θητείας, έθεσε υψηλό πήχη. Αυτή η συμφωνία – η οποία αποτέλεσε αντικείμενο διαπραγματεύσεων για δύο χρόνια – περιόρισε το απόθεμα του Ιράν σε 300 κιλά ουρανίου χαμηλού εμπλουτισμού, περιόρισε την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, διέλυσε ορισμένες εγκαταστάσεις και έδωσε στην ΙΑΕΑ την εξουσία να ζητήσει πρόωρες επιθεωρήσεις.

Δεν μπορεί να γίνει σύγκριση με τη νέα συμφωνία, επειδή οι λεπτομέρειες δεν έχουν ακόμη συμφωνηθεί. Ακόμα κι έτσι, ο Τραμπ δήλωσε την Τρίτη ότι το Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης, όπως ήταν γνωστή η συμφωνία του 2015, ήταν «η χειρότερη συμφωνία».

«Αυτός ήταν ένας δρόμος προς ένα πυρηνικό όπλο. Το δικό μου είναι ένα τείχος ενάντια σε ένα πυρηνικό όπλο», είπε.

Το Ιράν «επαναλαμβάνει ότι δεν θα κατασκευάσει ποτέ πυρηνικά όπλα» στο μνημόνιο κατανόησης — που πρόκειται να υπογραφεί στην Ελβετία την Παρασκευή — αλλά αυτή η υπόσχεση έχει δοθεί πολλές φορές στο παρελθόν. Η Τεχεράνη έχει υπογράψει τη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων και έχει ψηφίσει συμπληρωματικά θρησκευτικά διατάγματα για τη χρήση της βόμβας.

Αυτό αφήνει την κυβέρνηση Τραμπ αντιμέτωπη με μια στρατηγική στροφή 180 μοιρών με σοβαρές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις. Μόλις πριν από τρεις μήνες, ο Λευκός Οίκος σκεφτόταν μια επιδρομή ειδικών δυνάμεων για την κατάσχεση του ουρανίου του Ιράν. Τώρα σηματοδοτεί ότι οι ΗΠΑ είναι πρόθυμες να ζήσουν με την ασάφεια σχετικά με την τύχη του υλικού, εάν αυτό σημαίνει επιστροφή των ενεργειακών ροών της Μέσης Ανατολής και ανάκαμψη για την παγκόσμια οικονομία.

Αυτή η αλλαγή δεν αποδεικνύεται δημοφιλής στο Κογκρέσο, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων από τους Ρεπουμπλικάνους συμμάχους του Τραμπ.

Ο επί χρόνια γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ, ένας συνεπής υποστηρικτής του Τραμπ, τόνισε στο Politico ότι το Ιράν δεν πρέπει να επιτρέπεται να πραγματοποιεί εμπλουτισμό ουρανίου.

«Εάν μπορούν να εμπλουτίσουν [ουράνιο] οπουδήποτε, τότε είναι το ίδιο με την JCPOA», είπε. «Αν δεν μπορούν να εμπλουτίσουν, τότε αυτό το καθιστά μια καλή συμφωνία», είπε. Σε ξεχωριστή συνομιλία, δήλωσε στο πρακτορείο ότι ήταν «σκεπτικός ότι το Ιράν θα πάει ποτέ εκεί» για να σταματήσει τον εμπλουτισμό.

Ο ΔΟΑΕ έχει προειδοποιήσει τις χώρες μέλη για τους νέους κινδύνους πυρηνικής διάδοσης που προκαλούνται από τον πόλεμο του τρέχοντος έτους.

Το Ιράν απέρριψε προηγούμενα αιτήματα να παραδώσει τα αποθέματα ουρανίου του, υπονοώντας ότι είναι πρόθυμο να καταστήσει το άκρως εμπλουτισμένο υλικό του αδρανές μόνο εντός της χώρας. Πριν από την έναρξη του πολέμου του Ιουνίου 2025, οι επιθεωρητές του ΔΟΑΕ υπολόγισαν τα πυρηνικά καύσιμα σε επίπεδα γραμμαρίων σε εγκαταστάσεις στο Φορντόου, το Ισφαχάν και το Νατάνζ.

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς δήλωσε τη Δευτέρα σε συνέντευξή του στο NBC News ότι οι πυρηνικοί επιθεωρητές θα επιστρέψουν «οπωσδήποτε» στο Ιράν, παρόλο που το κείμενο της συμφωνίας δεν το διευκρινίζει αυτό.

Διαβάστε επίσης:

G7: Το…αφεντικό Τραμπ, ο «όμορφος άνδρας», μια φανέλα και τα 7… ποδήλατα – Τα… ευτράπελα της συνόδου κορυφής στο Εβιάν

Απόπειρα Αντόνιο Κόστα να δημιουργήσει κανάλι επικοινωνίας της Ευρώπης με τη Μόσχα

Ισραηλινοί έποικοι πυρπόλησαν τέμενος στη Δυτική Όχθη – Έγραψαν σύνθημα «Η νύχτα των Τεμενών»…

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.