CNN: Το Ιράν δείχνει στον Τραμπ πόσο δύσκολη θα είναι η επίτευξη ειρήνης

Η σύναψη ειρήνης με το Ιράν θα είναι εξίσου επώδυνη με την διεξαγωγή πολέμου, εκτιμά το CNN, καθώς οι πρώτες προσπάθειες του Τζέι Ντι Βανς στις συνομιλίες στην Ελβετία για την εδραίωση ενός μνημονίου κατανόησης με την Τεχεράνη σε ένα οριστικό τέλος του πολέμου, βρίσκονται ήδη σε επικίνδυνα νερά, αν και ο αντιπρόεδρος δήλωσε ότι σημειώθηκε κάποια σημαντική πρόοδος το Σαββατοκύριακο.

Το Μνημόνιο Συνεργασίας που υπέγραψε ο Τραμπ στη Γαλλία την περασμένη εβδομάδα σταματά τις μάχες, ανοίγει το Στενό του Ορμούζ και προσφέρει οικονομικές παραχωρήσεις στο Ιράν με αντάλλαγμα μια δέσμευση να μην αναπτύξει ποτέ πυρηνικά όπλα. Αλλά αφήνει ζωτικές λεπτομέρειες όπως το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης και τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου της να διευθετηθούν σε διάστημα 60 ημερών διαπραγματεύσεων υψηλού διακυβεύματος.

Το καλύτερο πράγμα υπέρ της συμφωνίας είναι το τέλος των άμεσων εχθροπραξιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

«Υπάρχουν καλές πιθανότητες η κατάπαυση πυρός να κρατά απλώς επειδή είναι προς το συμφέρον και των δύο πλευρών», δήλωσε ο Φίλιπ Γκόρντον, πρώην ανώτερος αξιωματούχος εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ, στο CNN την Κυριακή, επικαλούμενος την ικανότητα της Τεχεράνης να αρχίζει να κερδίζει εκατομμύρια δολάρια την ημέρα από έσοδα από πετρέλαιο. «Το Ιράν έχει συμφέρον να το τηρήσει αυτό. Και οι Ηνωμένες Πολιτείες σίγουρα έχουν συμφέρον να το τηρήσουν αυτό, επειδή δεν θέλουν να ξαναρχίσουν τον πόλεμο».

Οι συν-μεσολαβητές Κατάρ και Πακιστάν δήλωσαν αργά την Κυριακή, ότι οι συνομιλίες διεξήχθησαν σε «θετική και εποικοδομητική ατμόσφαιρα» και ότι σημειώθηκε «ενθαρρυντική πρόοδος». Ανέφεραν ότι συμφωνήθηκε ένας οδικός χάρτης για την επίτευξη τελικής συμφωνίας εντός 60 ημερών. Ο Βανς δήλωσε ότι το Ιράν συμφώνησε να επιτρέψει την είσοδο διεθνών πυρηνικών επιθεωρητών στη χώρα.

Αλλά η εύθραυστη διπλωματική κατάσταση γίνεται γρήγορα προφανής, καθώς οι ίδιες στρατηγικές πιέσεις και περιορισμοί που καθόρισαν τον πόλεμο απειλούν τώρα την ειρήνη.

Το Ιράν επιδιώκει να εφαρμόσει τη νεοαποκτηθείσα επιρροή του και ισχυρίστηκε ότι έκλεισε το Στενό του Ορμούζ. Ο Τραμπ απάντησε με μια νέα απειλή βίας την Κυριακή και προειδοποίησε ότι η διαπραγματευτική ομάδα της Τεχεράνης μπορεί να μην επιστρέψει στην πατρίδα της. Και μια σύγκρουση μεταξύ Ισραήλ και Ιράν για τον Λίβανο απείλησε να ματαιώσει ολόκληρη τη διαδικασία.

Στην Ουάσινγκτον, υπάρχει σπάνια δικομματική ανησυχία ότι ο πρόεδρος έδωσε πάρα πολλά για να επιτύχει τη συμφωνία, μαζί με αμφιβολίες ότι θα διαρκέσει, παρά την ανακούφιση ότι οι μάχες θα μπορούσαν να τερματιστούν οριστικά.

Η αναταραχή υπονόμευσε τους ισχυρισμούς του Τραμπ ότι κέρδισε μια ιστορική νίκη και υποδηλώνει ότι η παγκόσμια οικονομική ανακούφιση που εξασφαλίστηκε με τον τερματισμό του πολέμου είναι εύθραυστη. Η Τεχεράνη δείχνει ότι θα οδηγήσει σε μια βασανιστική συμφωνία με την Ουάσινγκτον. Γενικότερα, η ένταση επαναπροσδιορίζει την προσοχή σε αυτό που οι επικριτές του Τραμπ θεωρούν ως στρατηγικό λάθος του προέδρου στην έναρξη ενός πολέμου που οδηγεί σε μια μπερδεμένη, ίσως μηνιαία συνέπεια.

Ωστόσο, το μνημόνιο εξακολουθεί να αποτελεί την καλύτερη ελπίδα για την αποτροπή μιας επιστροφής στη σύγκρουση που θα μπορούσε να κοστίσει πολύ περισσότερες ζωές Ιρανών και Αμερικανών, να φέρει ξανά τα κράτη του Κόλπου σε διασταυρούμενα πυρά και να κλονίσει ξανά την παγκόσμια οικονομία, αυξάνοντας τις τιμές για τους καταναλωτές που ήδη αγωνίζονται να καλύψουν το κόστος της καθημερινής ζωής – ένας παράγοντας που επικαλέστηκε ο Τραμπ προσπαθώντας να δικαιολογήσει το μνημόνιο την περασμένη εβδομάδα.

Ενώ οι Δημοκρατικοί επικριτές του Τραμπ επισημαίνουν τις στρατηγικές αποτυχίες της διοίκησής του, εξακολουθεί να υπάρχει ισχυρό εθνικό συμφέρον των ΗΠΑ για την τήρηση της συμφωνίας και την εξασφάλιση του καλύτερου δυνατού τελικού αποτελέσματος από την κυβέρνηση.

Ένα Σαββατοκύριακο στο οποίο όλες οι πλευρές δοκίμασαν μια εύθραυστη συμφωνία

Ένα τεταμένο Σαββατοκύριακο από τότε που ο Τραμπ επέστρεψε από την Ευρώπη έφερε στο φως τις στρατηγικές προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας.

Ο πρόεδρος παραμένει βαθιά απογοητευμένος με το Ιράν. Επαναλαμβάνει το είδος των απειλών που απέτυχαν κατά τη διάρκεια του πολέμου για να το κάνουν να συμμορφωθεί με το Μνημόνιο Κατανόησης. Την Κυριακή, για παράδειγμα, απείλησε να καταλάβει ο ίδιος το Στενό του Ορμούζ εάν η Τεχεράνη δεν το άνοιγε ξανά. Το τεράστιο κόστος αυτής της κίνησης εμπόδισε τις ΗΠΑ να προσπαθήσουν να το κάνουν κατά τη διάρκεια του πολέμου. Το Ιράν μπορεί επομένως να αμφισβητήσει την αξιοπιστία της προειδοποίησής του, την οποία απηύθυνε με μια βρισιά κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης στο Fox News.

Η Τεχεράνη κατανοεί επίσης ότι ο Τραμπ βιάζεται καθώς επιδιώκει να ανακτήσει τα οικονομικά και πολιτικά οφέλη μιας ειρηνευτικής συμφωνίας πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. «Δεν σκέφτονται ποτέ ότι αν οι απειλές τους είχαν πράγματι λειτουργήσει, δεν θα είχαν φτάσει σε αυτό το επίπεδο απελπισίας σήμερα;» έγραψε ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, στο X.

H στρατηγική του υποδηλώνει ότι το Ιράν δεν έχει καμία πρόθεση να δώσει στον πρόεδρο των ΗΠΑ μια γρήγορη συμφωνία που θα του επιτρέψει να διεκδικήσει γρήγορα μια πολιτική νίκη.

Αλλά ο Βανς αρνήθηκε ότι οι απειλές του Τραμπ είχαν σχεδόν εκτροχιάσει τις συνομιλίες. «Αυτό που είπαμε στους Ιρανούς χθες είναι: “Όταν ασχολείστε με αυτό που εμείς οι millennials θα μπορούσαμε να ονομάσουμε ανοησίες, δεν μπορείτε να περιμένετε από τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών να μην απαντήσει και να μην διορθώσει τα πράγματα”», είπε.

Το καθεστώς του Ιράν προφανώς θέλει επίσης να δείξει ότι η επιβίωσή του δημιούργησε μια νέα στρατηγική αυγή στον Περσικό Κόλπο. Η δήλωσή του ότι το Στενό του Ορμούζ είναι κλειστό – σε αντίθεση με το Μνημόνιο Κατανόησης – είχε ως στόχο να αναγκάσει τον Τραμπ να επιβάλει κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο μετά τις ισραηλινές επιθέσεις στην υποστηριζόμενη από το Ιράν πολιτοφυλακή της Χεζμπολάχ.

Το Ιράν δοκιμάζει τόσο την ικανότητα του Τραμπ να ελέγχει τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου όσο και δείχνει ότι σκοπεύει να διατηρήσει την περιφερειακή του ισχύ μέσω ομάδων πληρεξουσίων. Ενώ ο Τραμπ και ο Βανς έχουν επικρίνει σκληρά το Ισραήλ, ο πρόεδρος έστειλε το δικό του μήνυμα πίσω στην Τεχεράνη την Κυριακή, προειδοποιώντας ότι θα την χτυπήσει «πολύ σκληρά» αν δεν χαλιναγωγήσει τη Χεζμπολάχ.

Η ιστορία δείχνει ότι το Ισραήλ συχνά συνεχίζει τη στρατιωτική δραστηριότητα μέχρι και πέραν των προθεσμιών κατάπαυσης του πυρός για να δείξει ότι δεν θα θέσει ποτέ σε κίνδυνο αυτό που θεωρεί ζωτικά συμφέροντα εθνικής ασφάλειας. Χτύπησε αυτό που περιέγραψε ως στόχους της Χεζμπολάχ στον Λίβανο την Παρασκευή και το Σάββατο, αλλά καθώς ξεκίνησαν οι συνομιλίες στην Ελβετία, ακολούθησε μια εύθραυστη εκεχειρία.

Ο Νετανιάχου βρίσκεται σε δύσκολη θέση, κάτω από την πίεση του Τραμπ και την αντίθεση πολλών Ισραηλινών στη συμφωνία του προέδρου των ΗΠΑ. Και η επιμονή του Ιράν για τον τερματισμό όλων των συγκρούσεων στον Λίβανο σημαίνει ότι ένα έθνος που συνεχώς εμπλέκεται σε πολέμους άλλων χωρών θα μπορούσε να ανατρέψει ξανά τις ελπίδες για περιφερειακή ειρήνη.

Παρά τις ζοφερές προοπτικές, η κυβέρνηση Τραμπ κάνει ένα τολμηρό στοίχημα, όπως αποδεικνύεται από τα σχόλια του Βανς προς τον λαό του Ιράν. «Εάν η ηγεσία σας είναι πρόθυμη να εγκαταλείψει το να είναι κινητήρια δύναμη της περιφερειακής αστάθειας, εάν είναι πρόθυμη να εγκαταλείψει τις φιλοδοξίες για πυρηνικά όπλα μακροπρόθεσμα, τότε οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι πρόθυμες να μεταμορφώσουν ριζικά τη σχέση μας με αυτή τη χώρα», είπε.

Αλλά η ιστορία δείχνει ότι ένας τέτοιος στόχος μπορεί να μην επιτευχθεί. Για σχεδόν 50 χρόνια, οι επαναστατικοί ηγέτες του Ιράν έχουν ορίσει το καθεστώς τους ως εχθρό της Αμερικής. Υπάρχουν ελάχιστα στοιχεία που να δείχνουν ότι μια νέα ομάδα πραγματιστών έχει αναδυθεί στην Τεχεράνη, οι οποίοι θα αποδεχτούν ένα οικονομικό άνοιγμα που θα μπορούσε να διαταράξει τον κατασταλτικό τους έλεγχο.

Ο Τραμπ αντιμετωπίζει σπάνιο διακομματικό σκεπτικισμό

Οι επιπτώσεις του μνημονίου προκαλούν επίσης πολιτική αναταραχή στην Ουάσινγκτον.

Επιδείνωσε τις εντάσεις μεταξύ του προέδρου και των Ρεπουμπλικανών γερουσιαστών, οι οποίες είχαν ήδη πυροδοτηθεί από την αντιπαράθεση σχετικά με την επιλογή του Μπιλ Πουλτ ως προσωρινού διευθυντή των εθνικών πληροφοριών και τις προσπάθειές του να αναγκάσει μια απρόθυμη πλειοψηφία των Ρεπουμπλικανών να περάσει σαρωτικές αλλαγές στις ρυθμίσεις ψηφοφορίας πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές.

Υπάρχει επίσης βαθύς σκεπτικισμός σχετικά με τους όρους του μνημονίου – συμπεριλαμβανομένης της άρσης των κυρώσεων στις εξαγωγές ενέργειας και φαρμακευτικών προϊόντων του Ιράν, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη 60ήμερες συνομιλίες και ενός ταμείου 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την αναζωογόνηση της οικονομίας του, το οποίο οι ΗΠΑ λένε ότι θα χρηματοδοτηθεί από περιφερειακές δυνάμεις. Οι επικριτές του Τραμπ προειδοποίησαν ότι απλώς πλήρωσε για το άνοιγμα του στενού και σπατάλησε την αμερικανική επιρροή σε ευαίσθητες συνομιλίες που θα ακολουθήσουν για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Ωστόσο, ο Ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ, γεράκι των Ρεπουμπλικανών και σύμμαχος της προεδρίας, υπερασπίστηκε την προσέγγιση του Τραμπ, ακόμη και χωρίς πολλές ελπίδες ότι θα λειτουργήσει. «Αν δεν έχετε διπλωματική οδό μέσω του Μνημονίου Κατανόησης, τότε πρέπει να πάτε σε πόλεμο ή σε κάποια άλλη μορφή εξαναγκασμού. Ας το δοκιμάσουμε αυτό. Ας δοκιμάσουμε μια διπλωματική λύση», δήλωσε ο βουλευτής της Νότιας Καρολίνας στην εκπομπή «Face the Nation» του CBS. Πρόσθεσε όμως ότι «νομίζω ότι θα αποτύχει».

Ο γερουσιαστής Κόρι Μπούκερ, Δημοκρατικός από το Νιου Τζέρσεϊ, χαρακτήρισε τη συμφωνία με το Ιράν «καταστροφική αποτυχία που δημιούργησε ο ίδιος ο (Τραμπ)» και «παράδοση του υποκειμένου». Στην εκπομπή «Meet the Press» του NBC, προειδοποίησε ότι «το Ιράν αποκομίζει όλα τα οφέλη, κυριολεκτικά δισεκατομμύρια και δισεκατομμύρια δολάρια, και η Αμερική συνεχίζει να πονάει και να βλέπει τις απώλειες από τα 100 δισεκατομμύρια δολάρια που ξοδέψαμε στον πόλεμο σε κάθε Αμερικανό πολίτη που βλέπει το κόστος του να εκτοξεύεται».

Λίγες οδυνηρές μέρες αποκαλύπτουν το όραμα του Τραμπ για ένα Ιράν χωρίς πυρηνικά και μια μεταμορφωμένη Μέση Ανατολή ως, προς το παρόν, μια μακρινή φιλοδοξία. Υποδηλώνουν ότι το στρατηγικό αδιέξοδο που δημιούργησε με την έναρξη του πολέμου τώρα συνοδεύεται από ένα παρόμοιο αίνιγμα που εμποδίζει τον δρόμο προς την ειρήνη.

Η διεξαγωγή πολέμου απέτυχε να εκπληρώσει τους στόχους των ΗΠΑ. Ένα δύσκολο ξεκίνημα δείχνει ότι η επίτευξη ειρήνης μπορεί να είναι εξίσου ανέφικτη.

Διαβάστε επίσης:

Διπλωματικό σπριντ: Σε ΗΑΕ, Κουβέιτ και Μπαχρέιν ο Ρούμπιο, στο Ομάν Αραγτσί και Γκαλιμπάφ

Ο πρώην υπουργός Μεταφορών της κυβέρνησης Σάντσεθ καταδικάστηκε σε 24 χρόνια φυλάκιση για διαφθορά

Η Ουάσινγκτον ανέστειλε επισήμως τις κυρώσεις σε βάρος του ιρανικού πετρελαίου έως την 21η Αυγούστου

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.