Έριν Μπρόκοβιτς: Η νέα μάχη της θρυλικής ακτιβίστριας είναι εναντίον των data centers

Τρεις δεκαετίες μετά τη θρυλική υπόθεση του Χίνκλι στην Καλιφόρνια, όπου συνέβαλε καθοριστικά στον διακανονισμό-ρεκόρ των 333 εκατ. δολαρίων κατά της Pacific Gas and Electric Company για μολυσμένα υπόγεια νερά, η θρυλική ακτιβίστρια Έριν Μπρόκοβιτς έχει βάλει στο στόχαστρο έναν νέο, παγκόσμιο αντίπαλο: τα τεράστια data centers που κατασκευάζονται για τις ανάγκες της τεχνητής νοημοσύνης.

Η υπόθεση που την έκανε παγκοσμίως γνωστή (και αργότερα έγινε ταινία με την Τζούλια Ρόμπερτς) αφορούσε μια τοπική κοινότητα που βρέθηκε αντιμέτωπη με μια πανίσχυρη εταιρεία. Σήμερα, η Μπρόκοβιτς βλέπει κάτι ανάλογο, αλλά σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα.

«Αυτό μοιάζει με το Χίνκλι σε στεροειδή», λέει.

Χιλιάδες καταγγελίες από κατοίκους κοντά σε data centers

Η νέα κινητοποίηση της Μπρόκοβιτς ξεκίνησε όταν ξύπνησε και βρήκε 30 email από κατοίκους της ίδιας πόλης. Όλα αφορούσαν την κατασκευή ή λειτουργία data centers στην περιοχή τους.

Τον Απρίλιο, απηύθυνε δημόσιο κάλεσμα μέσω της ιστοσελίδας της, ζητώντας από πολίτες που ανησυχούν για κέντρα δεδομένων κοντά τους να επικοινωνήσουν μαζί της. Μέσα σε έναν μήνα, έλαβε 3.862 απαντήσεις.

Από τις μαρτυρίες αυτές, δημιούργησε έναν ανοιχτό χάρτη με μεγάλα data centers τεχνητής νοημοσύνης στις ΗΠΑ που είτε λειτουργούν είτε κατασκευάζονται είτε σχεδιάζονται.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει συγκεντρώσει έως τις 24 Ιουνίου:

• 33 AI data centers λειτουργούν ήδη
• 68 βρίσκονται υπό κατασκευή
• 41 έχουν προταθεί
• 7.005 αναφορές πολιτών έχουν υποβληθεί μέσω της διαδικτυακής φόρμας

«Αν τα data centers είναι τόσο σπουδαία, γιατί χτίζονται στα κρυφά;» διερωτάται σε ανάρτησή της.

«Δεν είναι θέμα τεχνητής νοημοσύνης – Είναι θέμα υποδομών»

Σε συνέντευξή της στον Guardian, η Μπρόκοβιτς ξεκαθαρίζει ότι η κριτική της δεν στρέφεται κατά της τεχνητής νοημοσύνης ως τεχνολογίας.

«Το τζίνι βγήκε από το μπουκάλι. Η τεχνητή νοημοσύνη είναι εδώ, είναι ένα αποτελεσματικό εργαλείο, μπορείς να τη χρησιμοποιήσεις ή όχι», λέει.

Το πρόβλημα, σύμφωνα με την ίδια, είναι οι τεράστιες εγκαταστάσεις που απαιτούνται για να λειτουργήσει η AI. Τα νέα data centers εκτείνονται σε εκατοντάδες στρέμματα, απαιτούν τεράστιες ποσότητες ενέργειας και νερού και, όπως υποστηρίζει, συχνά εγκρίνονται χωρίς ουσιαστική ενημέρωση των τοπικών κοινωνιών.

Χαρακτηριστικό είναι ότι στη Γιούτα εγκρίθηκε τον Μάιο κέντρο δεδομένων διπλάσιο σε μέγεθος από το Μανχάταν.

Νερό, ενέργεια, θόρυβος και άγρια ζωή στο επίκεντρο των ανησυχιών

Τα email που λαμβάνει η Μπρόκοβιτς καταγράφουν μια κοινή αγωνία: οι κάτοικοι συχνά δεν γνωρίζουν ότι ένα τέτοιο έργο έχει εγκριθεί μέχρι να ξεκινήσει η κατασκευή.

Τα ερωτήματα που θέτουν είναι συγκεκριμένα:

• Τι θα συμβεί με τα αποθέματα νερού;
• Ποιος θα πληρώσει την αυξημένη κατανάλωση ενέργειας;
• Θα αυξηθούν οι λογαριασμοί ρεύματος και νερού;
• Ποιες θα είναι οι επιπτώσεις στην υγεία;
• Τι θα γίνει με την άγρια ζωή και τα οικοσυστήματα;
• Γιατί δεν υπήρξε δημόσια διαβούλευση;

Σύμφωνα με τον Guardian, τα δύο τρίτα των σχεδιαζόμενων data centers στις ΗΠΑ βρίσκονται σε περιοχές που πλήττονται από ξηρασία. Τα μεγαλύτερα από αυτά μπορεί να χρειάζονται έως και 18,9 εκατ. λίτρα νερού την ημέρα για ψύξη, ποσότητα αντίστοιχη με την ημερήσια κατανάλωση περίπου 50.000 ανθρώπων.

«Οι άνθρωποι ρωτούν: Τι θα συμβεί σε εμάς;» λέει η Μπρόκοβιτς.

Καταγγελίες για μυστικότητα και αλλαγές στη χωροθέτηση

Ένα από τα βασικά ζητήματα που αναδεικνύει είναι η έλλειψη διαφάνειας. Σύμφωνα με τη Μπρόκοβιτς, κατασκευαστές data centers συχνά συνάπτουν συμφωνίες εμπιστευτικότητας με τοπικούς αξιωματούχους, με αποτέλεσμα οι κάτοικοι να μη γνωρίζουν πώς και γιατί εγκρίθηκαν τέτοια έργα.

Η ίδια αναφέρει ότι λαμβάνει καταγγελίες από πολίτες σύμφωνα με τις οποίες τοπικές αρχές αλλάζουν κανόνες χωροθέτησης για να διευκολύνουν την κατασκευή.

Δεν θεωρεί, πάντως, ότι πρόκειται απαραίτητα για εκτεταμένη διαφθορά. Όπως λέει, πολλές τοπικές αρχές αιφνιδιάζονται από τις αντιδράσεις των κατοίκων και όταν επιχειρούν να παγώσουν τα έργα, έρχονται αντιμέτωπες με αγωγές εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων.

Στην κομητεία Χιλ του Τέξας, για παράδειγμα, οι τοπικοί αξιωματούχοι ψήφισαν μορατόριουμ ενός έτους για σχεδιαζόμενο data center. Οι κατασκευαστές απάντησαν με αγωγή 100 εκατ. δολαρίων και η κομητεία υποχώρησε.

Η καθημερινότητα δίπλα σε ένα data center

Σε αντίθεση με τη χημική ρύπανση, που μπορεί να μένει αόρατη για χρόνια, τα data centers γίνονται άμεσα αισθητά.

Κάτοικοι γράφουν στη Μπρόκοβιτς ότι ζουν με συνεχή θόρυβο: βουητό, σφύριγμα, μηχανικούς ήχους, γεννήτριες και εγκαταστάσεις που λειτουργούν 24 ώρες το 24ωρο.

Άλλοι αναφέρουν αυξήσεις στους λογαριασμούς νερού και ρεύματος, διακοπές, υπερτάσεις και φόβους για τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στην υγεία και στο περιβάλλον.

Το αίτημα της Μπρόκοβιτς: Μορατόριουμ και περιβαλλοντικές μελέτες

Η Μπρόκοβιτς ζητά να υπάρξει κατά περίπτωση μορατόριουμ στις εγκρίσεις νέων data centers, μέχρι να εξεταστούν οι πραγματικές επιπτώσεις τους.

Όπως λέει, το πρώτο βήμα πρέπει να είναι απλό και θεσμικό:

• περιβαλλοντική μελέτη
• πλήρης ενημέρωση για την ενεργειακή τροφοδοσία
• σαφές σχέδιο για την κατανάλωση νερού
• δημόσια διαβούλευση
• συνέλευση με συμμετοχή των κατοίκων

«Ας πάρουμε πρώτα τις πληροφορίες και μετά ας γίνει μια δημόσια συνέλευση όπου οι άνθρωποι θα έχουν φωνή», τονίζει.

Μέχρι σήμερα, 79 δήμοι στις ΗΠΑ έχουν εκδώσει μορατόριουμ για data centers, ενώ παύσεις ή αντίστοιχες πρωτοβουλίες έχουν εμφανιστεί σε πολιτείες όπως η Τζόρτζια, το Μέριλαντ, το Μίσιγκαν και η Νότια Καρολίνα.

Ένα παγκόσμιο ζήτημα: Από τις ΗΠΑ στην Ιρλανδία, την Ινδία και την Αυστραλία

Η Μπρόκοβιτς επισημαίνει ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις ΗΠΑ. Έχει ήδη δεχθεί μηνύματα από πολίτες στην Αυστραλία, την Ινδία, τη Σκωτία και την Ιρλανδία.

Στο Δουβλίνο υπάρχει ήδη μορατόριουμ για νέα data centers, ενώ μέχρι το 2023 οι εγκαταστάσεις αυτές αντιστοιχούσαν στο ένα πέμπτο της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας της Ιρλανδίας.

«Αυτό είναι πλανητικό ζήτημα», λέει.

«Δεν μπορούμε να νικήσουμε μόνοι μας»

Η Μπρόκοβιτς γνωρίζει καλά τι σημαίνει να βρίσκεσαι απέναντι σε πανίσχυρες εταιρείες. Από την υπόθεση του Χίνκλι έμαθε, όπως λέει, ότι μια εταιρεία μπορεί να αγνοήσει λίγους διαμαρτυρόμενους πολίτες, αλλά δυσκολεύεται όταν μια κοινότητα οργανώνεται.

Σήμερα, απέναντι στα data centers της τεχνητής νοημοσύνης, θεωρεί ότι η μάχη είναι ακόμη πιο δύσκολη.

«Είναι συντριπτικό. Πρέπει να έχουμε το θάρρος να εμφανιστούμε, και είναι δύσκολο όταν έχεις απέναντί σου δυνάμεις που έχουν όλα τα χρήματα, όλη την ευφυΐα και όλο το bandwidth του κόσμου», λέει.

Η ίδια δηλώνει ότι βρίσκεται πλέον στη «φάση της κληρονομιάς» της, έχοντας έξι εγγόνια. Όμως δεν σκοπεύει να αποσυρθεί από αυτή τη μάχη.

Μπορεί, λέει, να νικηθεί. Όχι όμως από έναν άνθρωπο μόνο.

Διαβάστε επίσης

Η αλήθεια πίσω από τις θεάσεις καρχαριών

Μελέτη-σοκ: Πώς η κλιματική κρίση έφερε στην Ευρώπη φονικούς καύσωνες

Λαγοκέφαλος και Μάχη της Μεσογείου: Γιατί η Caretta caretta είναι ο καλύτερος θηρευτής με την ανοσία της στις νευροτοξίνες

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.