Cum-Ex και Cum-Cum: Οι ευρωπαϊκές δικαστικές μάχες για τα «κλεμμένα» 150 δισ. ευρώ και τι ισχύει σήμερα για την Ελλάδα

Μπορεί οι πρώτες αποκαλύψεις για τα σκάνδαλα Cum-Ex και Cum-Cum να ήρθαν στο φως πριν από μερικά χρόνια, όμως η μεγαλύτερη φορολογική απάτη στην ιστορία της Ευρώπης παραμένει στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας. Οι ευρωπαϊκές δικαστικές αρχές διεξάγουν τώρα έναν πρωτοφανή «μαραθώνιο» διώξεων, με τις καταδίκες κορυφαίων τραπεζιτών να διαδέχονται η μία την άλλη και τις κυβερνήσεις να δίνουν μάχη μέχρι τελευταίου ευρώ για την ανάκτηση των χαμένων δισεκατομμυρίων.

Με το συνολικό κόστος για τους Ευρωπαίους φορολογούμενους να αγγίζει το αστρονομικό ποσό των 150 δισεκατομμυρίων ευρώ, το ενδιαφέρον στρέφεται αναπόφευκτα και στα καθ’ ημάς: Πού βρίσκεται η ελληνική πραγματικότητα σε αυτό το τοπίο και πόσο ασφαλείς είναι οι ελληνικές τράπεζες;

Τι ακριβώς ήταν η «μηχανή» του Cum-Ex και Cum-Cum;

Για να καταλάβουμε το μέγεθος της λεηλασίας, πρέπει να δούμε πώς λειτουργούσαν αυτά τα δύο συστήματα, τα οποία βασίζονταν στο λεγόμενο «dividendarbitrage» (διαιτησία μερισμάτων):

Το Cum-Ex: Οι τράπεζες και οι επενδυτές πουλούσαν και αγόραζαν μετοχές με ιλιγγιώδη ταχύτητα γύρω από την ημέρα διανομής του μερίσματος (ex-dividend day). Εκμεταλλευόμενοι το χάος των ηλεκτρονικών συναλλαγών, κατάφερναν να εκδίδουν πολλαπλά πιστοποιητικά επιστροφής φόρου για μία και μόνο μετοχή. Ουσιαστικά, οι τράπεζες εισέπρατταν από το κράτος επιστροφές φόρων που δεν είχαν πληρωθεί ποτέ!

Το Cum-Cum: Εδώ το κόλπο ήταν ένα νομικό «παραθυράκι». Ξένοι επενδυτές, που έπρεπε να πληρώσουν υψηλό φόρο για τα μερίσματά τους, «δάνειζαν» προσωρινά τις μετοχές τους σε εγχώριες τράπεζες (π.χ. γερμανικές ή γαλλικές) που είχαν φοροαπαλλαγές. Η εγχώρια τράπεζα εισέπραττε το μέρισμα αφορολόγητο, επέστρεφε τις μετοχές και οι δύο πλευρές μοιράζονταν το κέρδος.

Η ώρα του λογαριασμού: Τα απόλυτα νούμερα της «αιμορραγίας»

Σύμφωνα με τα στοιχεία της διεθνούς δημοσιογραφικής έρευνας «CumEx Files» και τις τρέχουσες δικαστικές εκτιμήσεις, οι απώλειες ανά χώρα είναι σοκαριστικές:

Γερμανία: Ο μεγάλος χαμένος. Έχει χάσει πάνω από 30-32 δισεκατομμύρια ευρώ. Οι γερμανικές εισαγγελικές αρχές έχουν σχηματίσει εκατοντάδες δικογραφίες, με τις καταδίκες στελεχών και τα πρόστιμα σε τράπεζες να βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη.

Γαλλία: Οι απώλειες αγγίζουν τα 17 δισεκατομμύρια ευρώ. Οι γαλλικές αρχές συνεχίζουν τους εξονυχιστικούς ελέγχους και τις δικαστικές πιέσεις σε κορυφαία ιδρύματα, όπως η Société Générale και η BNP Paribas.

Δανία και Ιταλία: Σύμφωνα με τις επίσημες οικονομικές αναφορές, οι απώλειες υπολογίζονται περίπου στα 2 δισεκατομμύρια και 4,5 δισεκατομμύρια ευρώ αντίστοιχα.

Πού βρίσκεται η Ελλάδα σήμερα;

Στην ελληνική αγορά, το τοπίο είναι τελείως διαφορετικό, με την Ελλάδα να παραμένει –σε επίπεδο εγχώριων συναλλαγών– στο απυρόβλητο αυτού του συγκεκριμένου σκανδάλου.

1. Η δομική «ασπίδα» του ελληνικού συστήματος

Οι ελληνικές συστημικές τράπεζες (Alpha Bank, Eurobank, Εθνική Τράπεζα, Τράπεζα Πειραιώς) και το Ελληνικό Χρηματιστήριο δεν διέθεταν ποτέ το απαραίτητο βάθος, την πολυπλοκότητα των παραγώγων, αλλά ούτε και τα συγκεκριμένα νομοθετικά κενά της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης. Το ελληνικό σύστημα εκκαθάρισης συναλλαγών και η απόδοση του φόρου μερισμάτων στην πηγή είναι εκ φύσεως πολύ πιο «άκαμπτα» και αυστηρά, γεγονός που λειτούργησε ως φυσική δικλείδα ασφαλείας.

2. Υπάρχει έμμεσος κίνδυνος;

Αν και δεν υπάρχουν στοιχεία για ελληνικές τράπεζες που να οργάνωσαν ή να συμμετείχαν σε τέτοια σχήματα για ελληνικές μετοχές, οι ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές (όπως η Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών – ESMA) διατηρούν ανοιχτό το πεδίο των διασυνοριακών ελέγχων. Το ζητούμενο των αρχών είναι να διαπιστωθεί αν ελληνικά funds ή υποκαταστήματα ξένων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων στην Ελλάδα είχαν οποιαδήποτε έμμεση έκθεση σε διεθνή χαρτοφυλάκια που συμμετείχαν σε Cum-Ex συναλλαγές στο εξωτερικό. Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν έχει προκύψει τίποτα επιλήψιμο.

Οπως και να έχει οι τρέχουσες δικαστικές εξελίξεις στην Ευρώπη αποδεικνύουν ότι το οικονομικό έγκλημα δεν παραγράφεται, αλλά και ότι ο κατακερματισμός των φορολογικών κανόνων στην Ε.Ε. δημιουργεί επικίνδυνες «μαύρες τρύπες».

Για την Ελλάδα, η απουσία εγχώριων κρουσμάτων δεν αποτελεί λόγο εφησυχασμού. Αντίθετα, υπογραμμίζει την πάγια ανάγκη για διαρκή εγρήγορση των ελεγκτικών μηχανισμών και απόλυτη διαφάνεια, καθώς οι διεθνείς αγορές γίνονται όλο και πιο περίπλοκες.

Διαβάστε επίσης:

Χατζηδάκης από Economist: Τα ψέματα και η ασχετοσύνη θα πάνε τη χώρα πίσω – Οκτώ στόχοι για την Ελλάδα του 2030

Πιερρακάκης από Economist: «Η Ευρώπη χρειάζεται κοινό δόγμα στην Τεχνητή Νοημοσύνη – Δεν αρκεί μια ήπειρος για να ρυθμίσει τα μοντέλα AI»

Χρυσά κουτάλια για τους «Big 4»: Πώς οι τράπεζες βγάζουν δισεκατομμύρια από προμήθειες – Τα ψιλά γράμματα των καθημερινών χρεώσεων

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.