«Κράτος Μαφία»: Ξεκινούν οι ποινικές ανακρίσεις, στο επίκεντρο και ο διορισμός της Αυστραλέζας Μακιντάιρ

Η αντίστροφη μέτρηση για τη σημαντικότερη ίσως ποινική διερεύνηση των τελευταίων ετών στην Κύπρο έχει αρχίσει.

Μέσα στις επόμενες ημέρες, η ομάδα των ποινικών ανακριτών που όρισε το Υπουργικό Συμβούλιο αναλαμβάνει να εξετάσει ένα από τα πιο ογκώδη πορίσματα που έχουν συνταχθεί ποτέ στην Μεγαλόνησο, επιχειρώντας να απαντήσει στο κρίσιμο ερώτημα κατά πόσο τα ευρήματα της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς στοιχειοθετούν ποινικά αδικήματα. Και  ενώ η υπόθεση εισέρχεται σε μια νέα δικαστική τροχιά, δημοσιεύματα στον κυπριακό Τύπο εξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο είχε επιλεγεί η επικεφαλής της έρευνας που κατέληξε στο πόρισμα που θα εξεταστεί από την ομάδα των ποινικών.

Σύμφωνα, λοιπόν, με δημοσιεύματα το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης έχει εστιάσει στις αποκαλύψεις  γύρω από την Αυστραλή νομικό Γκάμπριελ ΜακΙντάιρ. Στο επίκεντρο βρίσκονται πληροφορίες που τη φέρουν να είχε στο παρελθόν επαγγελματική σχέση στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία με τη δικηγόρο του συγγραφέα Μακάριου Δρουσιώτη, Λητώ Καριόλου. Σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιοποιηθεί, οι δύο νομικοί υπηρέτησαν στο ίδιο διεθνές δικαστικό περιβάλλον και συμμετείχαν στην ίδια μεγάλη υπόθεση που αφορούσε Σέρβους κατηγορούμενους για εγκλήματα πολέμου, ανάμεσά τους και ο Ράντοβαν Κάρατζιτς. Η συγκεκριμένη αποκάλυψη, σύμφωνα πάντα με τα κυπριακά Μέσα, δημιουργεί αυτομάτως ζήτημα ασυμβίβαστου. Παρ’ όλα αυτά, επαναφέρει στο προσκήνιο ένα διαφορετικό ζήτημα, αυτό της διαδικασίας που ακολουθήθηκε πριν από τον διορισμό της επικεφαλής ερευνήτριας. Πρόκειται για ένα θέμα που μέχρι σήμερα παραμένει ουσιαστικά ανεξήγητο, καθώς η Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς δεν έχει δημοσιοποιήσει τον τρόπο με τον οποίο κατέληξε στη συγκεκριμένη επιλογή.

Δεν έχει γίνει γνωστό αν προηγήθηκε αναζήτηση υποψηφίων στην Κύπρο ή στο εξωτερικό, αν εξετάστηκαν και άλλοι νομικοί με εμπειρία στο διεθνές ποινικό δίκαιο, ούτε ποιος εισηγήθηκε τελικά το όνομα της Γκάμπριελ ΜακΙντάιρ. Εξίσου άγνωστο παραμένει αν ζητήθηκαν απόψεις από διεθνείς οργανισμούς ή εξειδικευμένους νομικούς κύκλους, αλλά και αν πριν από τον διορισμό της αξιολογήθηκαν προηγούμενες επαγγελματικές συνεργασίες που θα μπορούσαν να σχετίζονται με την αποστολή που επρόκειτο να αναλάβει. Πρόκειται για ερωτήματα που αφορούν αποκλειστικά τη διαδικασία στελέχωσης της έρευνας και όχι την επαγγελματική κατάρτιση της Αυστραλής νομικού, η οποία διαθέτει μακρά πορεία σε διεθνή δικαστήρια.

Στο επίκεντρο βρίσκεται και το ιδιαίτερο καθεστώς συνεργασίας που συμφωνήθηκε μεταξύ της Επιτροπής και της επικεφαλής ερευνήτριας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, η ΜακΙντάιρ εργάστηκε επί περίπου δυόμισι χρόνια χωρίς να λαμβάνει οποιαδήποτε αμοιβή, ενώ η συνεργασία της γινόταν εξ αποστάσεως από την Αυστραλία, χωρίς να εγκατασταθεί στην Κύπρο για τις ανάγκες της έρευνας. Η ίδια έχει δηλώσει δημόσια ότι αφιέρωσε σημαντικό μέρος του προσωπικού της χρόνου για την ολοκλήρωση της διαδικασίας, ακόμη και εις βάρος της προσωπικής της ζωής και των διακοπών της. Τα δεδομένα αυτά , δημιουργούν εύλογα ερωτήματα για το σκεπτικό της Επιτροπής και όπως αναφέρουν κυπριακά Μέσα δεν έχει εξηγηθεί γιατί επιλέχθηκε ένα μοντέλο άμισθης και εξ αποστάσεως συνεργασίας σε μια υπόθεση τέτοιας πολιτικής βαρύτητας, ούτε αν εξετάστηκαν εναλλακτικές επιλογές, όπως η πλήρης και αποκλειστική απασχόληση επικεφαλής ερευνητή ή η ενίσχυση της ομάδας κατά τη διάρκεια της διετούς διαδικασίας.

Η υπόθεση ξεκίνησε επισήμως στις 20 Φεβρουαρίου 2024, όταν η Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς αποφάσισε να προχωρήσει αυτεπάγγελτα στη διερεύνηση των καταγγελιών που περιλαμβάνονταν στο βιβλίο «Κράτος Μαφία» του κ. Δρουσιώτη.  Στη διάρκεια της έρευνας  πραγματοποιήθηκαν 214 ακροάσεις, καταθέσεις από 150 πρόσωπα, συλλέχθηκαν περίπου 800 τεκμήρια και συντάχθηκε ένα πόρισμα που εκτείνεται σε σχεδόν 3.000 σελίδες.

Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας, η Αρχή ανακοίνωσε ότι εντόπισε στοιχεία τα οποία, κατά την κρίση της, δικαιολογούν περαιτέρω ποινική διερεύνηση για δεκαπέντε φυσικά και νομικά πρόσωπα. Ανάμεσα σε αυτά περιλαμβάνονται ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης, ο τέως βοηθός γενικός εισαγγελέας Ρίκκος Ερωτοκρίτου, ο πρώην υπουργός Νίκος Κουγιάλης και ο πρώην βουλευτής Γιώργος Βαρνάβας. Ολόκληρος ο φάκελος διαβιβάστηκε στη Νομική Υπηρεσία, η οποία στη συνέχεια τον απέστειλε στην Αστυνομία, ανοίγοντας τον δρόμο για την ποινική αξιολόγηση της υπόθεσης.

Παρά την αναζωπύρωση της δημόσιας συζήτησης, η Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς δεν έχει δώσει μέχρι στιγμής πρόσθετες διευκρινίσεις για τα ζητήματα που έχουν τεθεί. Ο πρόεδρος της Αρχής, Χάρης Πογιατζής, ερωτηθείς σχετικά με τη διαδικασία επιλογής της Γκάμπριελ ΜακΙντάιρ και τις πρόσφατες αποκαλύψεις, απέφυγε να τοποθετηθεί, αναφέροντας ότι δεν επιθυμεί να σχολιάσει αποφάσεις που ελήφθησαν πριν από περίπου δυόμισι χρόνια. Έτσι, τα ερωτήματα γύρω από τη στελέχωση της ερευνητικής ομάδας εξακολουθούν να παραμένουν ανοικτά την ώρα που η υπόθεση περνά πλέον στη δικαστική της διαδικασία. Από την ερχόμενη εβδομάδα αναλαμβάνει επίσημα καθήκοντα η ομάδα των ποινικών ανακριτών που διόρισε το Υπουργικό Συμβούλιο, έχοντας ως αποστολή να εξετάσει σε βάθος τα ευρήματα του πορίσματος και να αξιολογήσει κατά πόσο προκύπτουν ποινικές ευθύνες.

Επικεφαλής της ομάδας τοποθετήθηκε ο Βασίλειος Σκουρής, ενώ σε αυτήν συμμετέχει και ο Ηλίας Αναγνωστόπουλος, του οποίου ο διορισμός επικυρώθηκε τις προηγούμενες ημέρες από το Υπουργικό Συμβούλιο. Την ανακριτική ομάδα συμπληρώνουν οι Κύπριοι νομικοί Σωτήρης Λιασίδης, Νικόλας Κουρσάρης και Δημήτρης Τσολακίδης, οι οποίοι θα συνδράμουν στην αξιολόγηση του μαρτυρικού υλικού και στη διαμόρφωση της ανακριτικής στρατηγικής.

Οι δύο Ελλαδίτες ανακριτές αναμένεται να βρίσκονται στην Κύπρο μέσα στο Σαββατοκύριακο, προκειμένου να πραγματοποιήσουν τις πρώτες επαφές και να ενημερωθούν για την υπόθεση. Σύμφωνα με πληροφορίες, μέχρι στιγμής έχουν λάβει μόνο τις αποφάσεις διορισμού τους, χωρίς να τους έχουν ακόμη παραδοθεί οι όροι εντολής, το πλήρες μαρτυρικό υλικό ή οι πρακτικές λεπτομέρειες που αφορούν τον τρόπο λειτουργίας της ομάδας. Όλα αυτά αναμένεται να διευθετηθούν τις αμέσως επόμενες ημέρες, ώστε να ξεκινήσει η ουσιαστική μελέτη του φακέλου.

Το έργο που καλούνται να αναλάβουν μόνο εύκολο δεν μπορεί να χαρακτηριστεί. Το πόρισμα της Αρχής εκτείνεται σε περίπου 3.000 σελίδες, συνοδεύεται από εκατοντάδες τεκμήρια και περιλαμβάνει μαρτυρικό υλικό που συγκεντρώθηκε σε διάστημα περίπου δύο ετών. Παρότι το Υπουργικό Συμβούλιο έχει θέσει ως χρονικό ορίζοντα τους έξι μήνες για την ολοκλήρωση της ποινικής διερεύνησης, δεν αποκλείεται να ζητηθεί παράταση, καθώς νομικοί κύκλοι εκτιμούν ότι η έκταση και η πολυπλοκότητα της υπόθεσης δύσκολα επιτρέπουν την ολοκλήρωση της διαδικασίας μέσα στο προβλεπόμενο χρονικό πλαίσιο.

Πληροφορίες αναφέρουν ακόμη ότι η ανακριτική ομάδα αναμένεται να ζητήσει τη συνδρομή έμπειρων ανακριτών της Αστυνομίας, ώστε να διευκολυνθεί η λήψη συμπληρωματικών καταθέσεων, η αξιολόγηση του μαρτυρικού υλικού και, όπου απαιτηθεί, η εξασφάλιση δικαστικών ενταλμάτων ή άλλων διαταγμάτων που θα κριθούν αναγκαία κατά την εξέλιξη της διαδικασίας. Στόχος είναι η διερεύνηση να προχωρήσει με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ταχύτητα, χωρίς όμως εκπτώσεις ως προς την πληρότητα και τη νομική τεκμηρίωση.

Ανοικτό παραμένει και το ζήτημα των επόμενων θεσμικών χειρισμών σε περίπτωση που από την ποινική διερεύνηση προκύψουν στοιχεία τα οποία να δικαιολογούν την καταχώριση ποινικών υποθέσεων. Το ενδεχόμενο διορισμού ιδιώτη δημόσιου κατηγόρου εξακολουθεί να βρίσκεται στο τραπέζι, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει ληφθεί οποιαδήποτε οριστική απόφαση.

Το θέμα τέθηκε ενώπιον της Επιτροπής Νομικών της Βουλής, όπου ο Γενικός Εισαγγελέας Γιώργος Σαββίδης κλήθηκε να απαντήσει πώς προτίθεται να χειριστεί η Νομική Υπηρεσία μια υπόθεση στην οποία έχει ήδη αποφασίσει να εξαιρεθεί. Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι οποιαδήποτε απόφαση θα ληφθεί μόνο όταν ολοκληρωθεί η ποινική διερεύνηση και καταστεί σαφές αν προκύπτει ζήτημα ποινικών διώξεων.

Παράλληλα, υπερασπίστηκε την επιλογή της Νομικής Υπηρεσίας να απέχει από τη διαχείριση της συγκεκριμένης υπόθεσης, επισημαίνοντας ότι η απόφαση αυτή λήφθηκε προκειμένου να διασφαλιστεί όχι μόνο η ουσιαστική αλλά και η εμφανής αμεροληψία της διαδικασίας. Όπως ανέφερε, ανεξάρτητα από το ποιοι ενδέχεται να εμπλέκονται, η ορθή θεσμική επιλογή ήταν η εξαίρεση της Νομικής Υπηρεσίας, ώστε να μην υπάρχει οποιαδήποτε σκιά ως προς την αντικειμενικότητα των χειρισμών.

Με την άφιξη των ποινικών ανακριτών, η υπόθεση εισέρχεται πλέον στην πιο κρίσιμη καμπή της. Για πρώτη φορά, το περιεχόμενο του πορίσματος θα τεθεί υπό ποινική αξιολόγηση, με τους ανακριτές να καλούνται να αποφασίσουν ποιες από τις διαπιστώσεις της Αρχής μπορούν να υποστηριχθούν με αποδεικτικό υλικό ενώπιον της Δικαιοσύνης και ποιες περαιτέρω ανακριτικές ενέργειες απαιτούνται.

Διαβάστε επίσης:

H Καλαβρία αρνείται να διώξει τους Κουβανούς γιατρούς που σώζουν ζωές καθημερινά – Η πιο φτωχή περιοχή της Ιταλίας και η πίεση των ΗΠΑ

Πώς η Τουρκία από «προβληματικό παιδί» εξελίχθηκε σε ρυθμιστή στο ΝΑΤΟ

«Θα αντιδράσουμε σε οποιαδήποτε επίθεση στις υποδομές μας», διαμηνύει η Τεχεράνη στο Τελ Αβίβ 

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.