Ο «Γιάννης», το «θεριό» και ο νέος δικομματισμός

Το γνωστό λαϊκό γνωμικό περί «θεριού» και «Γιάννη» είναι τόσο γνωστό, που δεν χρειάζεται καν να αναφερθεί. Ωστόσο, τι συμβαίνει αν οι δύο πλευρές αυτού του δίπολου, αντί να φοβούνται η μία την άλλη, βρίσκονται στην αρχή μιας όμορφης φιλίας, για να θυμηθούμε τον Ρικ Μπλέιν (κατά κόσμον Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ) και την «Καζαμπλάνκα»;

Έστω κι αν η συγκεκριμένη «φιλία» είναι εντελώς οπορτουνιστική και γεμάτη καχυποψία, οι δημοσκοπήσεις δεν μπορούν να την κρύψουν: η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα στην κεντρική πολιτική σκηνή λειτουργεί – κατά κάποιον τρόπο – θετικά για την κυβέρνηση, ενώ και η Νέα Δημοκρατία με τα έργα και τις ημέρες της διευκολύνει το έργο του πρώην πρωθυπουργού να δείξει ότι το νέο κόμμα του, η ΕΛ.Α.Σ., μπορεί να αποτελέσει το αντίβαρο στη «γαλάζια» επικυριαρχία στο πολιτικό σκηνικό που επικρατεί τα τελευταία χρόνια.

Νέο δίπολο

Εντάξει, ο όρος «φιλία» είναι προφανώς υπερβολικός. Ωστόσο, τα δύο κόμματα μοιάζει να ωφελούνται το ένα από την παρουσία του άλλου και οι μετρήσεις δεν το κρύβουν: από τη στιγμή που ο Τσίπρας προχώρησε στην αποκάλυψη του κόμματός του, η Νέα Δημοκρατία, η οποία έδειχνε δημοσκοπικά «βαλτωμένη», άρχισε να «τσιμπάει» προς τα πάνω και η συσπείρωσή της άρχισε να παρουσιάζει μετρήσιμη ενίσχυση. Μάλιστα, αν πιστέψει κάποιος τους δημοσκόπους, τα κέρδη προέρχονται από την «γκρίζα ζώνη» των αναποφάσιστων – ένα, μέχρι πρόσφατα, «απόρθητο κάστρο» για τους «γαλάζιους».

Από την άλλη πλευρά, η ΕΛ.Α.Σ., άμα τη εμφανίσει της, κατέλαβε τη δεύτερη θέση στις μετρήσεις και από τότε δεν την έχασε ποτέ: αντιθέτως, αφού «συγγενή» κόμματα, όπως ο ΣΥΡΙΖΑ και η Νέα Αριστερά, «λεηλατήθηκαν» κανονικά και με τον νόμο, σιγά – σιγά ψηφοφόροι και από άλλους χώρους άρχισαν να… καλοβλέπουν το νέο εγχείρημα του πρώην πρωθυπουργού, με αποτέλεσμα το ΠΑΣΟΚ όχι μόνο να πέσει τρίτο (και, σε κάποιες μετρήσεις, τέταρτο), αλλά εκεί που απλώς φαινόταν να μην μπορεί να πάει ψηλότερα από ένα 12% – 13%, πλέον έχει αρχίσει να καταγράφει απώλειες.

Στην ουσία, λένε ορισμένοι αναλυτές, ύστερα από πολύ καιρό αρχίζει να διαμορφώνεται και πάλι στο πολιτικό σκηνικό ένας νέος δικομματισμός/δίπολο: από τη μία πλευρά η Νέα Δημοκρατία και από την άλλη η ΕΛ.Α.Σ., με τα υπόλοιπα κόμματα είτε να μένουν σε – χαμηλή, από άποψη ποσοστών – στασιμότητα είτε να καταγράφουν απώλειες προς τη μία ή την άλλη πλευρά, ενώ σταδιακά αρχίζει να μειώνεται και η «γκρίζα ζώνη» των δημοσκοπήσεων, αν και σε αυτό το φαινόμενο φαίνεται ότι παίζει ρόλο και η Ελπίδα για τη Δημοκρατία της Μαρίας Καρυστιανού, η οποία όμως σε ορισμένες μετρήσεις παρουσιάζει κι αυτή καθοδικές τάσεις.

Τα ατού και οι κίνδυνοι

Κάπου εδώ, ωστόσο, θα άξιζε να εξηγηθεί γιατί αυτό το νέο πολιτικό δίπολο που διαμορφώνεται μοιάζει να βολεύει και την κυβέρνηση, αλλά και την ΕΛ.Α.Σ.

1. Όσον αφορά, λοιπόν, τη Νέα Δημοκρατία:

● Η ύπαρξη της ΕΛ.Α.Σ. δημιουργεί ύστερα από πολύ καιρό έναν αντίπαλο που μπορεί να εμφανιστεί στους ψηφοφόρους ως πραγματικός κίνδυνος για την κυριαρχία της στο πολιτικό σκηνικό.

● Ο ίδιος ο Τσίπρας τής επιτρέπει να επενδύσει εκ νέου στο πάλαι ποτέ αντιΣΥΡΙΖΑ μέτωπο: δεν είναι τυχαίο ότι η κυβέρνηση μιλά για παλιές ιδέες σε νέο περιτύλιγμα.

● Αυξάνοντας την πόλωση, μπορεί να ελπίζει ότι, τελικά, ένα σημαντικό μέρος των ψηφοφόρων του 2023, που είχε πάρει αποστάσεις, ενδεχομένως θα επιστρέψει στο – κατά Ευάγγελο Αβέρωφ – μαντρί, μπροστά στον φόβο επιστροφής του Τσίπρα στην εξουσία.

2. Από την άλλη πλευρά, στο «στρατόπεδο» της ΕΛ.Α.Σ.:

● Αξιοποιούν τη… φόρα του νέου για να παρουσιαστούν ως η μοναδική δύναμη που μπορεί να αντιπαρατεθεί με τη Νέα Δημοκρατία και τον Κυριάκο Μητσοτάκη: ήδη έχρισαν εαυτούς αξιωματική αντιπολίτευση, καίτοι εκτός Βουλής.

● Επισημαίνουν τις διαρκείς (και ενίοτε στα όρια του πολιτικού πολιτισμού) επιθέσεις της κυβέρνησης στο πρόσωπο του πρώην πρωθυπουργού ως απόδειξη ότι είναι οι μόνοι που την απειλούν.

● Αξιοποιούν κι αυτοί την πόλωση, προκειμένου να συσπειρώσουν ψηφοφόρους από «όμορα» κόμματα ή τους αναποφάσιστους, στο πλαίσιο της προσπάθειάς τους να διεκδικήσουν επί ίσοις όροις την εξουσία.

Βέβαια, όπως είναι γνωστό, «οι άνθρωποι κάνουν σχέδια και ο Θεός γελάει»: για παράδειγμα, η υπερβολική πόλωση σε ένα περιβάλλον πολλών αντισυστημικών κομμάτων μπορεί να λειτουργήσει ανάποδα και τελικά να οδηγήσει τους ψηφοφόρους σε… άλλα μονοπάτια ή και σε μεγαλύτερη αποχή από τις εκλογές. Επίσης, ένας κίνδυνος για την κυβέρνηση είναι να χάσει το «αφήγημα» και τη δυνατότητα καθορισμού της ατζέντας, αν ρίξει μεγάλο βάρος στην προσπάθεια αποδόμησης του Τσίπρα, ο οποίος, από την πλευρά του, επιχειρεί να δώσει το «στίγμα» του και να διαφοροποιηθεί από τα λοιπά κόμματα της αντιπολίτευσης.

Το ενδιαφέρον, δε, για να επιστρέψουμε στις δημοσκοπήσεις, είναι ότι η επιστροφή Τσίπρα «νομιμοποιεί» συγκρίσεις που, όσο ο πρώην πρωθυπουργός ήταν στα πιτς, έμοιαζαν άτοπες: για παράδειγμα, η Prorata ρώτησε στην τελευταία της μέτρηση «ποια κυβέρνηση τα κατάφερε καλύτερα» και το αποτέλεσμα ήταν αποκαλυπτικό: 32% είπε η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, άλλο ένα 32% είπε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και το 36% είπε ότι και οι δύο τα πήγαν εξίσου… χάλια. Έστω κι αν πρόκειται για μια μόνο μέτρηση, ίσως να λέει περισσότερα για το τι έρχεται απ’ όσα φαίνονται…

Διαβάστε επίσης:

Ο κλιματισμός είναι κόστος

Προσωπική αντιπαράθεση Σαμαρά – Μητσοτάκη

Η «μάχη των αριθμών»: Το νέο «μοντέλο» αντιπαράθεσης Τσίπρα που φέρνει νεύρα στη Ν.Δ.

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.