Έκπτωση στην αντλία με… ημερομηνία λήξης – Οι διεθνείς ανατιμήσεις απειλούν να «σβήσουν» το όφελος

Η έκτακτη παρέμβαση για τη μείωση των τιμών στα καύσιμα τέθηκε ήδη σε εφαρμογή, με στόχο να περιορίσει το κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις σε μια περίοδο έντονων διεθνών αναταράξεων. Ωστόσο, το ερώτημα που κυριαρχεί στην αγορά δεν είναι αν θα εφαρμοστεί η έκπτωση των 10 λεπτών στη βενζίνη και των 5 λεπτών στο πετρέλαιο κίνησης, αλλά πόσο από αυτήν θα φτάσει τελικά στην αντλία και, κυρίως, πόσο θα διαρκέσει.

Η κυβέρνηση ανακοίνωσε πριν από λίγες ημέρες ότι τα δύο ελληνικά διυλιστήρια, η HELLENiQ Energy και η Motor Oil, θα διαθέσουν συνολικά 40 εκατ. ευρώ προκειμένου να χρηματοδοτήσουν τη μείωση των τιμών έως το τέλος Αυγούστου. Από την Τρίτη η έκπτωση εφαρμόζεται στις πωλήσεις των διυλιστηρίων προς τις εταιρείες εμπορίας καυσίμων, οι οποίες με τη σειρά τους τη μεταφέρουν στα πρατήρια και τελικά στους καταναλωτές.

Στην πράξη, όμως, η εικόνα δεν είναι ίδια σε όλη την αγορά. Πολλά πρατήρια είχαν ήδη προμηθευτεί καύσιμα πριν από την ενεργοποίηση του μέτρου και θα μπορέσουν να μειώσουν τις τιμές μόνο όταν ανανεώσουν τα αποθέματά τους. Έτσι, οι πρώτες μειώσεις εμφανίζονται κυρίως στα πρατήρια που προμηθεύτηκαν καύσιμα με τα νέα τιμολόγια, ενώ η συνολική εικόνα θα διαμορφωθεί σταδιακά τις επόμενες ημέρες.

Ακόμη όμως και όταν η έκπτωση περάσει ολόκληρη στην αλυσίδα διανομής, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι ο οδηγός θα δει στην αντλία μείωση 10 λεπτών στη βενζίνη ή 5 λεπτών στο diesel.

Ο λόγος είναι ότι η λιανική τιμή επηρεάζεται καθημερινά από μια σειρά παραγόντων που δεν ελέγχονται από την ελληνική αγορά: τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου, τις τιμές των διυλισμένων προϊόντων στη Μεσόγειο (Platts), την ισοτιμία ευρώ – δολαρίου, το κόστος μεταφοράς και τα αποθέματα κάθε πρατηρίου.

Ένα απλό παράδειγμα δείχνει τι μπορεί να συμβεί. Αν η διεθνής αγορά οδηγήσει σε αύξηση της χονδρικής κατά τέσσερα λεπτά ανά λίτρο, τότε η έκπτωση των 10 λεπτών θα μεταφραστεί τελικά σε καθαρή μείωση μόλις έξι λεπτών στην αντλία. Αν η διεθνής ανατίμηση είναι ακόμη μεγαλύτερη, το όφελος για τον οδηγό θα περιοριστεί ακόμη περισσότερο.

Με άλλα λόγια, η παρέμβαση λειτουργεί κυρίως ως «ανάχωμα» στις ανατιμήσεις και όχι κατ’ ανάγκη ως εγγύηση ότι οι τιμές θα υποχωρήσουν αισθητά.

Το μεγάλο πρόβλημα δεν είναι πλέον το πετρέλαιο

Η χρονική συγκυρία της παρέμβασης μόνο τυχαία δεν είναι. Η διεθνής αγορά ενέργειας εξακολουθεί να βρίσκεται σε κατάσταση αυξημένης αβεβαιότητας, παρά τη σχετική αποκλιμάκωση που ακολούθησε την κρίση στη Μέση Ανατολή.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποιεί ότι το πρόβλημα δεν εντοπίζεται πλέον τόσο στην παραγωγή αργού πετρελαίου όσο στην παραγωγή βενζίνης και πετρελαίου κίνησης. Οι πολεμικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, οι ζημιές σε διυλιστήρια, αλλά και οι επιθέσεις σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις έχουν περιορίσει σημαντικά τη δυνατότητα μετατροπής του αργού πετρελαίου σε τελικά καύσιμα.

Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν υπάρχει επάρκεια αργού πετρελαίου στις διεθνείς αγορές, η προσφορά βενζίνης και diesel παραμένει περιορισμένη, ασκώντας ανοδικές πιέσεις στις τιμές.

Σύμφωνα με αναλύσεις της JPMorgan, η παγκόσμια δυναμικότητα διύλισης εξακολουθεί να υπολείπεται σημαντικά των επιπέδων πριν από τις γεωπολιτικές κρίσεις, ενώ η αγορά παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται μεγάλο μέρος της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου.

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η επαναλειτουργία αρκετών διυλιστηρίων στη Μέση Ανατολή θα απαιτήσει χρόνο, ενώ οι ζημιές που έχουν υποστεί εγκαταστάσεις στην περιοχή δεν έχουν ακόμη αποτιμηθεί πλήρως.

Παράλληλα, η Ρωσία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προβλήματα στην παραγωγή και στις εξαγωγές ντίζελ μετά τις επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, γεγονός που επηρεάζει την παγκόσμια αγορά. Δεν είναι τυχαίο ότι τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για το diesel έχουν ενισχυθεί σημαντικά τις τελευταίες εβδομάδες, ενώ αρκετοί αναλυτές θεωρούν πιθανό οι πιέσεις στις τιμές να συνεχιστούν και τους επόμενους μήνες.

Η εικόνα περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από τη στάση της Κίνας, η οποία έχει περιορίσει την παραγωγή των διυλιστηρίων της και εμφανίζεται επιφυλακτική ως προς την πλήρη επαναφορά τους, όσο παραμένει αβέβαιη η κατάσταση στον Περσικό Κόλπο.

Η ελληνική παρέμβαση εκτιμάται ότι θα προσφέρει μια πραγματική, αλλά περιορισμένη οικονομική ανάσα, ιδιαίτερα σε επαγγελματίες με υψηλή κατανάλωση καυσίμων. Ωστόσο, δεν μπορεί να αλλάξει τους όρους με τους οποίους διαμορφώνονται οι διεθνείς τιμές.

Αυτό ακριβώς αναδεικνύει και η σημερινή συγκυρία. Την ώρα που η κυβέρνηση επιχειρεί να συγκρατήσει τις ανατιμήσεις με μια έκπτωση διάρκειας περίπου ενάμιση μήνα, οι διεθνείς οργανισμοί προειδοποιούν ότι οι πιέσεις στην αγορά καυσίμων ενδέχεται να έχουν πολύ μεγαλύτερη διάρκεια.

Το πραγματικό στοίχημα, επομένως, δεν είναι μόνο αν η έκπτωση θα περάσει ολόκληρη στον καταναλωτή. Είναι αν οι διεθνείς εξελίξεις θα επιτρέψουν να παραμείνει ορατή στην αντλία ή αν οι νέες ανατιμήσεις θα απορροφήσουν μεγάλο μέρος του οφέλους. Γιατί, τελικά, η τιμή που πληρώνει ο οδηγός εξακολουθεί να καθορίζεται περισσότερο από όσα συμβαίνουν στα διυλιστήρια της Μέσης Ανατολής, στις ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις και στα Στενά του Ορμούζ, παρά από οποιαδήποτε προσωρινή παρέμβαση στην ελληνική αγορά.

Διαβάστε επίσης:

Πιερρακάκης στο Politico: Ευρωπαϊκός συντονισμός στις δημοπρασίες φάσματος για επενδύσεις και ανταγωνιστικότητα

Πιερρακάκης: Στοίχημα της δεκαετίας οι επιχειρήσεις που αναπτύσσονται και κατακτούν απαιτητικές αγορές

Ποιοι νομοί είναι οι πρωταθλητές στη φοροδιαφυγή

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.