Κυνηγάει χίμαιρες ή φτιάχνει επικοινωνιακές άμυνες; Γιατί το ΠΑΣΟΚ επαναφέρει τον στόχο της πρωτιάς στις εκλογές

Με ρητορική που επιστρατεύει φράσεις όπως «η πρώτη θέση δεν είναι ανέφικτη», «παραμένει στόχος η πρωτιά», «από τη δεύτερη θέση δεν άλλαξε ποτέ κανείς τη μοίρα ενός τόπου», το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να υπερβεί την άβολη δημοσκοπική συνθήκη των τελευταίων εβδομάδων. Το τελευταίο διήμερο κορυφαία στελέχη του ΠΑΣΟΚ, όπως η Μιλένα Αποστολάκη, ο Δημήτρης Μάντζος και ο εκπρόσωπος Τύπου Κώστας Τσουκαλάς, επανέφεραν με εμφατικό τρόπο τη βασική στρατηγική επιλογή της Χαριλάου Τρικούπη: Το κόμμα δεν εγκαταλείπει τη διεκδίκηση της πρώτης θέσης στις επόμενες εθνικές εκλογές.

Πρόκειται, όμως, για μια ρεαλιστική πολιτική επιδίωξη ή για μια συνειδητή επικοινωνιακή επιλογή, που εξυπηρετεί άλλους στόχους;

Το ερώτημα αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον αν συγκρίνει κανείς τη σημερινή συγκυρία με εκείνη κατά την οποία ο Νίκος Ανδρουλάκης είχε διατυπώσει για πρώτη φορά το περίφημο σύνθημα «πρώτο κόμμα έστω και με μία ψήφο». Τότε το ΠΑΣΟΚ βρισκόταν σε ανοδική τροχιά, κινούνταν δημοσκοπικά στην περιοχή του 14%-15%, αποτελούσε σταθερά τη δεύτερη πολιτική δύναμη και απέναντί του δεν υπήρχε ακόμη η ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα, η οποία σήμερα απορροφά σημαντικό μέρος του αντιδεξιού και κεντροαριστερού ακροατηρίου.

Η εικόνα σήμερα είναι αισθητά διαφορετική. Στις περισσότερες δημοσκοπήσεις το ΠΑΣΟΚ κινείται γύρω στο 10%, ενώ η ΕΛ.Α.Σ. καταγράφεται πλέον κοντά στο 17%, έχοντας αποκτήσει καθαρό προβάδισμα στον χώρο της Κεντροαριστεράς. Την ίδια στιγμή, στον ορίζοντα διαφαίνεται και η δημιουργία νέου πολιτικού φορέα από τον Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος φιλοδοξεί να διεκδικήσει ένα μέρος της δυσαρέσκειας που καταγράφεται στον χώρο της Νέας Δημοκρατίας. Με άλλα λόγια, όχι μόνο δεν μειώνεται ο ανταγωνισμός, αλλά το πολιτικό σκηνικό γίνεται ακόμη πιο πολυκερματισμένο.

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, η επιμονή στην πρωτιά γεννά εύλογα ερωτήματα.

Ερμηνείες και απορίες

Μία πρώτη ερμηνεία είναι ότι πρόκειται για μια καθαρά εσωκομματική και επικοινωνιακή στρατηγική συσπείρωσης. Κανένα κόμμα που φιλοδοξεί να κυβερνήσει δεν μπορεί εύκολα να παραδεχθεί ότι εγκαταλείπει τον στόχο της νίκης. Πολύ περισσότερο το ΠΑΣΟΚ, το οποίο ήδη αντιμετωπίζει εσωτερική αμφισβήτηση για τις χαμηλές δημοσκοπικές επιδόσεις. Η δημόσια εγκατάλειψη της πρωτιάς θα μπορούσε να εκληφθεί ως πολιτική παραδοχή ήττας και να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τις φυγόκεντρες τάσεις, τόσο στο εσωτερικό του κόμματος όσο και στην εκλογική του βάση.

Μια δεύτερη ανάγνωση είναι ότι η συγκεκριμένη ρητορική λειτουργεί ως ένας βολικός τρόπος αποφυγής της συζήτησης για την «επόμενη μέρα». Όσο το ΠΑΣΟΚ επιμένει ότι διεκδικεί την πρώτη θέση, αποφεύγει να απαντήσει στο δυσκολότερο πολιτικό ερώτημα: τι θα πράξει εάν οι κάλπες το φέρουν τρίτο ή ακόμη και δεύτερο, αλλά σε μεγάλη απόσταση από το πρώτο κόμμα; Θα επιδιώξει κυβερνητικές συνεργασίες; Με ποιους όρους; Θα παραμείνει στην αντιπολίτευση; Θα επαναλάβει το δόγμα της «αυτόνομης πορείας»; Η επιμονή στην πρωτιά επιτρέπει στην ηγεσία να μεταθέτει αυτή τη συζήτηση για αργότερα.

Υπάρχει, τέλος, και μια τρίτη εκδοχή: ότι στη Χαριλάου Τρικούπη εξακολουθούν να πιστεύουν πως η πολιτική συγκυρία μπορεί να μεταβληθεί δραματικά μέσα στους επόμενους μήνες. Ότι η φθορά της κυβέρνησης θα επιταχυνθεί, ότι η δυναμική της ΕΛΑΣ θα αποδειχθεί προσωρινή και ότι ένα μεγάλο τμήμα του κεντρώου εκλογικού σώματος θα επιστρέψει τελικά στο ΠΑΣΟΚ. Πρόκειται, ωστόσο, για ένα σενάριο που προϋποθέτει ταυτόχρονα πολλές παράλληλες εξελίξεις: σημαντική πτώση της ΝΔ, ανακοπή της ανόδου της ΕΛ.Α.Σ., αποτυχία κάθε νέου πολιτικού εγχειρήματος στον χώρο της Δεξιάς και, κυρίως, μια εντυπωσιακή εκλογική εκτόξευση του ίδιου του ΠΑΣΟΚ μέσα σε περιορισμένο χρονικό διάστημα.

Αυτό ακριβώς είναι που κάνει αρκετούς αναλυτές να αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό τη νέα αυτή ρητορική. Όχι γιατί ένα κόμμα δεν δικαιούται να θέτει υψηλούς στόχους, αλλά γιατί οι πολιτικοί στόχοι αξιολογούνται και με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα. Και τα σημερινά δεδομένα απέχουν αισθητά από εκείνα που επικρατούσαν όταν διατυπώθηκε για πρώτη φορά το σύνθημα της «πρωτιάς έστω και με μία ψήφο».

Το βέβαιο είναι ότι το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να εκπέμψει εικόνα κόμματος εξουσίας και όχι κόμματος διαμαρτυρίας ή συμπληρωματικού εταίρου. Η επιλογή αυτή έχει τη δική της πολιτική λογική, καθώς κανένα κόμμα δεν ενισχύεται εύκολα όταν εμφανίζεται να συμβιβάζεται με τη δεύτερη ή την τρίτη θέση. Το εάν, όμως, αυτή η στρατηγική αποτελεί εφαλτήριο αντεπίθεσης ή απλώς μια αναγκαία επικοινωνιακή άμυνα απέναντι στη δημοσκοπική πίεση, θα αρχίσει να φαίνεται τους επόμενους μήνες. Γιατί, όσο οι μετρήσεις εξακολουθούν να δείχνουν το ΠΑΣΟΚ μακριά από την κορυφή, η απόσταση ανάμεσα στην πολιτική φιλοδοξία και στην εκλογική πραγματικότητα δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί.

Διαβάστε επίσης

ΣΥΡΙΖΑ: Ζητά τις έδρες των ανεξάρτητων, καλεί τον Τσίπρα να απαντήσει αν θα τους βάλει στα ψηφοδέλτια της ΕΛΑΣ

ΣΥΡΙΖΑ: Στα άκρα η κόντρα για την εκλογή Προέδρου Κοινοβουλευτικής Ομάδας – Τραβάει το σχοινί ο Πολάκης, δεν κάνει πίσω η Δούρου

Τρέχουν στη Ν.Δ. για τα ψηφοδέλτια: Σκληροί ανταγωνισμοί στελεχών ενόψει μείωσης των ποσοστών

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.