Στεγαστική κρίση: Το κυβερνητικό σχέδιο έως το 2035 – Μόνιμο «Σπίτι μου», νέα Golden Visa και το «στοίχημα» των 800.000 κλειστών σπιτιών

Η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα δεν είναι πλέον ένα παροδικό φαινόμενο, αλλά μια βαθιά δομική πληγή που απειλεί την κοινωνική συνοχή.

Με την ιδιοκατοίκηση να καταγράφει ελεύθερη πτώση (από το 77,2% στο 69,4% μέσα σε 15 χρόνια) και τα ενοίκια να καλπάζουν με ρυθμούς πολλαπλάσιους από τους μισθούς, το οικονομικό επιτελείο αναγκάζεται να αλλάξει στρατηγική.

Η κυβέρνηση περνά από το μοντέλο των έκτακτων επιδοτήσεων και των προγραμμάτων περιορισμένης διάρκειας (που εξαντλούνταν μόλις τελείωναν οι ευρωπαϊκοί πόροι) σε μια «Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική» με ορίζοντα εφαρμογής έως το 2035. Στόχος; Η δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού που θα κινητοποιήσει τράπεζες, κατασκευαστές και ιδιοκτήτες για να αυξηθεί το διαθέσιμο απόθεμα κατοικιών.

Μόνιμο «Σπίτι μου» μέσω… τραπεζών

Η σημαντικότερη ανατροπή έρχεται στο δημοφιλές πρόγραμμα «Σπίτι μου». Αντί για νέους κύκλους με συγκεκριμένο κρατικό προϋπολογισμό (όπως αυτοί που βασίστηκαν στο Ταμείο Ανάκαμψης), το πρόγραμμα μετατρέπεται σε έναν σταθερό μηχανισμό στεγαστικής πίστης.

Η διαφοροποίηση εδώ είναι καθαρά οικονομική: Το Δημόσιο δεν θα επιδοτεί άμεσα τα δάνεια. Αντίθετα, θα παρέχει φορολογικά κίνητρα στις τράπεζες ώστε εκείνες να εντάξουν στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό τους τη χορήγηση χαμηλότοκων στεγαστικών δανείων σε νέους και οικογένειες με συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια. Με αυτόν τον τρόπο, η αγορά πρώτης κατοικίας αποσυνδέεται από τις κρατικές ενέσεις ρευστότητας, αν και το μεγάλο στοίχημα παραμένει το πόσο «ευέλικτα» θα ανοίξουν οι τράπεζες την κάνουλα των κριτηρίων.

Η Golden Visa αλλάζει «πρόσωπο»

Μετά από χρόνια επικρίσεων ότι η Golden Visa «στέγνωσε» την αγορά από προσιτά ακίνητα και εκτόξευσε τις τιμές, το πρόγραμμα αποκτά νέα φιλοσοφία. Η άδεια διαμονής δεν θα συνδέεται πλέον απλώς με την αγορά ενός ακινήτου.

Το νέο πλαίσιο θα επιτρέπει ξένες επενδύσεις σε χαρτοφυλάκια κατοικιών, με την αυστηρή όμως υποχρέωση τα ακίνητα αυτά να διατίθενται αποκλειστικά για μακροχρόνια μίσθωση. Η κυβέρνηση επιχειρεί έτσι να μετατρέψει ένα καθαρά εισαγόμενο επενδυτικό προϊόν σε εργαλείο αύξησης του εγχώριου αποθέματος ενοικίων.

Κίνητρα για την οικοδομή και κοινωνική στέγαση στη δημόσια γη

Η κατασκευαστική δραστηριότητα στα μεγάλα αστικά κέντρα και τις τουριστικές περιοχές εξακολουθεί να μην καλύπτει τις ανάγκες. Στο τραπέζι των κινήτρων βρίσκεται η εφαρμογή μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ για την κατασκευή κοινωνικών και προσιτών κατοικιών, καθώς και φοροαπαλλαγές για εταιρείες που επενδύουν στο οικιστικό απόθεμα.

Παράλληλα, σχεδιάζεται η αξιοποίηση δημόσιας και δημοτικής γης, με έμφαση στα νησιά και τις περιοχές που δέχονται τεράστια τουριστική πίεση. Στόχος είναι η κατασκευή κατοικιών που θα στεγάσουν δημόσιους λειτουργούς (γιατρούς, εκπαιδευτικούς, σώματα ασφαλείας) οι οποίοι σήμερα αδυνατούν να βρουν σπίτι για να υπηρετήσουν, ένα πρόβλημα που μέχρι τώρα αντιμετωπιζόταν αναποτελεσματικά με απλά επιδόματα στέγασης.

Το παράδοξο των 800.000 κλειστών διαμερισμάτων

Η πιο άμεση δεξαμενή για την ανακούφιση της αγοράς δεν βρίσκεται στις νέες οικοδομές, αλλά στα ήδη υπάρχοντα ακίνητα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, σε ένα σύνολο 6,6 εκατομμυρίων κατοικιών στη χώρα, καταγράφονται περίπου 2,2 εκατομμύρια μη κατοικούμενα ακίνητα.

Από αυτά, υπολογίζεται ότι 800.000 είναι πραγματικά κλειστές κατοικίες (λόγω παλαιότητας, νομικών εμπλοκών ή κόστους ανακαίνισης). Το νέο σχέδιο προβλέπει πρόσθετα φορολογικά και χρηματοδοτικά κίνητρα για την ενεργειακή αναβάθμιση και ανακαίνιση αυτών των «φαντασμάτων», με την προϋπόθεση, βέβαια, ότι οι ιδιοκτήτες τους θα τα επαναφέρουν στην αγορά της μακροχρόνιας μίσθωσης

Η μετατόπιση της στεγαστικής πολιτικής σε έναν ορίζοντα δεκαετίας (έως το 2035) δείχνει ότι η κυβέρνηση αντιλαμβάνεται τη σοβαρότητα του προβλήματος. Ωστόσο, η επιτυχία του σχεδίου θα κριθεί στις λεπτομέρειες: στο αν οι τράπεζες θα διευκολύνουν πράγματι τους νέους δανειολήπτες και στο αν τα κίνητρα για τα κλειστά σπίτια θα είναι αρκετά ελκυστικά ώστε να ρίξουν τις τιμές των ενοικίων στην πραγματική οικονομία.

Διαβάστε επίσης:

Εξωδικαστικός και για χρέη από 5.000 ευρώ: Πώς θα λειτουργήσει και πώς ωφελούνται 1 εκατομμύριο οφειλέτες

Το χρέος των μνημονίων θα μας κυνηγά μέχρι το 2070

ΔΕΘ: Οι φοροελαφρύνσεις που εξετάζονται και το δύσκολο παζλ του δημοσιονομικού χώρου

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.