Το χρέος των μνημονίων θα μας κυνηγά μέχρι το 2070

Το κυβερνητικό αφήγημα για το «οριστικό τέλος των μνημονίων» και την επιστροφή της χώρας στην επενδυτική βαθμίδα συχνά παραβλέπει μια σκληρή, αριθμητική πραγματικότητα: το δημόσιο χρέος της Ελλάδας παραμένει πεισματικά κοντά στα 356 δισεκατομμύρια ευρώ. Μπορεί ως ποσοστό του ΑΕΠ να εμφανίζει πτώση λόγω του πληθωρισμού, όμως η χώρα είναι υποχρεωμένη από τους δανειστές να αποπληρώνει τα σπασμένα της κρίσης μέχρι το… 2070.

Πίσω, όμως, από αυτόν τον μακρινό ορίζοντα κρύβεται μια πολύ πιο άμεση και επικίνδυνη «χρονική βόμβα». Έχει ως ημερομηνία λήξης το 2032, ένα έτος – ορόσημο που απειλεί να τινάξει στον αέρα τον κοινωνικό προϋπολογισμό των επόμενων δεκαετιών, την ίδια ώρα που η ευρωπαϊκή οικονομία δείχνει να πνίγεται στα δικά της δομικά αδιέξοδα.

Όταν οι «παγωμένοι» τόκοι θα αρχίσουν να καίνε

Η μεγάλη ψευδαίσθηση της τρέχουσας περιόδου είναι ότι το ελληνικό χρέος είναι πλήρως ρυθμισμένο και άρα ακίνδυνο. Αυτό συμβαίνει επειδή διανύουμε την περίοδο χάριτος που εξασφάλισε η χώρα κατά τη διάρκεια των μνημονιακών ρυθμίσεων του 2018.

Ωστόσο, το 2032 η περίοδος αυτή λήγει οριστικά και η σκληρή πραγματικότητα θα αποτυπωθεί στους προϋπολογισμούς:

● Κεφαλαιοποίηση των τόκων: Οι τόκοι των δανείων του EFSF (από το δεύτερο μνημόνιο), ύψους περίπου 25 δισεκατομμυρίων ευρώ, οι οποίοι είχαν «παγώσει» για να πάρει ανάσα η ελληνική οικονομία, προστίθενται πλέον σωρευτικά στο τρέχον χρέος.

● Εκτίναξη του κόστους εξυπηρέτησης: Οι ετήσιες ανάγκες για την αποπληρωμή του χρέους (τόκοι και χρεολύσια) θα παρουσιάσουν κατακόρυφη άνοδο, απαιτώντας από το Δημόσιο να βρίσκει πάνω από 10 έως 12 δισ. ευρώ επιπλέον κάθε χρόνο μόνο για την εξυπηρέτησή τους.

Για να καλυφθεί αυτό το θηριώδες κενό, το κράτος θα υποχρεωθεί να «στύψει» την πραγματική οικονομία. Η ανάγκη για διατήρηση υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων (σταθερά πάνω από 2% με 2,5% του ΑΕΠ ετησίως) θα μεταφραστεί νομοτελειακά σε αυξημένη φορολογική πίεση και, κυρίως, σε δραματική περικοπή των κονδυλίων για την Υγεία, την Παιδεία και την κοινωνική πρόνοια.

Σε μια Ευρώπη που «παγώνει» στο 1%

Αυτή η εγχώρια πίεση δεν θα συμβεί σε κενό αέρος, αλλά σε ένα εξαιρετικά δυσμενές διεθνές περιβάλλον. Η Ευρωζώνη, η οποία αποτελεί τον βασικότερο εμπορικό εταίρο της Ελλάδας, βρίσκεται σε κατάσταση παρατεταμένης οικονομικής αναιμίας, με τον μέσο ρυθμό ανάπτυξης να «σέρνεται» με το ζόρι κοντά στο 1%.

Η Γερμανία, η παραδοσιακή «ατμομηχανή» της Ευρώπης, φλερτάρει σταθερά με τη στασιμότητα (με προβλέψεις ανάπτυξης μόλις στο 0,2% – 0,3%), αντιμετωπίζοντας σοβαρά προβλήματα αποβιομηχάνισης και ακριβού ενεργειακού κόστους. Την ίδια στιγμή, η Γαλλία και η Ιταλία παλεύουν με τα δικά τους ελλείμματα, που ξεπερνούν κατά πολύ το ευρωπαϊκό όριο του 3%.

Όταν η Ευρώπη «πνίγεται» οικονομικά, η Ελλάδα στερείται τη δυνατότητα να εξάγει προϊόντα, ενώ και ο τουρισμός – που εισφέρει άμεσα και έμμεσα πάνω από το 20% του ελληνικού ΑΕΠ – γίνεται εξαιρετικά ευάλωτος στις εισοδηματικές πιέσεις των Ευρωπαίων πολιτών.

Ο βραχνάς της κοινωνικής πολιτικής

Η εξίσωση για τις επόμενες κυβερνήσεις είναι μαθηματικά αδύνατη. Πώς θα χρηματοδοτηθεί ένα σύγχρονο κοινωνικό κράτος όταν η χώρα θα πρέπει να παράγει «αιματηρά» πλεονάσματα δισεκατομμυρίων για να πληρώνει τους τόκους του 2032, μέσα σε μια στάσιμη ευρωπαϊκή αγορά;

Η απάντηση είναι ότι η κοινωνική πολιτική θα συνεχίσει να ασκείται με όρους «φιλανθρωπίας» και προσωρινών επιδομάτων των 200 ή 300 ευρώ, αντί για μόνιμες δομές στήριξης. Το χρέος των μνημονίων δεν είναι μια απλή λογιστική εγγραφή του παρελθόντος· είναι ένας ζωντανός βραχνάς που στερεί από τη νέα γενιά τους πόρους που θα έπρεπε να επενδυθούν στο μέλλον της χώρας.

Διαβάστε επίσης:

Στην «γκρίζα ζώνη» το εκλογικό στοίχημα του Τσίπρα

ΚΚΕ: Τρίτη δύναμη στη Βουλή – «Η ψήφος που δεν μπαίνει σε πλειστηριασμούς»

Το γεωπολιτικό παζάρι των S-400 και F-35

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.