Ελλάδα – Αργεντινή: O αγώνας για την Ανεξαρτησία, οι… ιδρυτές της Μπόκα Τζούνιορς και ο ήρωας του 1821

Takeaways by to pontiki AI

• Η εθνική ομάδα της Αργεντινής και εκείνη της Ισπανίας αγωνίζονται την Κυριακή στον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου, διεκδικώντας τον φετινό τίτλο σε έναν αγώνα που αναμένεται με παγκόσμιο ενδιαφέρον.
• Πέρα από το αθλητικό γεγονός, οι δύο χώρες συνδέονται με ιστορικούς δεσμούς, καθώς Έλληνες αγωνιστές όπως ο Νικόλαος Κολμανιάτης και ο Μιχαήλ Σπύρου συνέβαλαν καθοριστικά στον αγώνα για την ανεξαρτησία της Αργεντινής.
• Επιπλέον, ο πρώτος πρόεδρος της ενοποιημένης Αργεντινής, Μπαρτολομέ Μίτρε, είχε ελληνική καταγωγή, ενώ Έλληνες μετανάστες συμμετείχαν επίσης στην ίδρυση της διάσημης ποδοσφαιρικής ομάδας Μπόκα Τζούνιορς.
• Σήμερα, η ελληνική κοινότητα στην Αργεντινή αριθμεί περίπου 30.000 άτομα, λειτουργώντας ως γέφυρα φιλίας και πολιτισμού μεταξύ των δύο κρατών.

Η εθνική ομάδας της Αργεντινής και εκείνη της Ισπανίας αγωνίζονται την Κυριακή στον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου για την κατάκτηση του φετινού τίτλου.

Η καλύτερη ομάδα του κόσμου, απέναντι στον καλύτερο παίχτη του κόσμου, τον Λιονέλ Μέσι. Ο αγώνας, που θα παρακολουθήσουν δισεκατομμύρια φίλαθλοι τηλεοπτικά σε όλο τον κόσμο αναμένεται με μεγάλο ενδιαφέρον. Και οι δύο ομάδες έχουν εκατοντάδες χιλιάδες φιλάθλους στη χώρα μας.

Κι αν λίγο πολύ η ιστορία της Ισπανίας και οι σχέσεις της με τη χώρα μας είναι γνωστά, σίγουρα πολλοί θα εκπλαγούν, όταν μάθουν ότι και με την Αργεντινή η Ελλάδα σχετίζεται και μάλιστα σημαντικά, με κορυφαίο γεγονός αναμφίβολα, ότι ο πρώτος Πρόεδρος της χώρας, Μπαρτολομέ Μίτρε είχε ελληνική καταγωγή! Θα αναφερθούμε σήμερα στις ιδιαίτερες και άγνωστες σχέσεις της χώρες μας με τη μακρινή Αργεντινή.

Κολμανιάτης και Σπύρου: Οι ήρωες της ανεξαρτησίας της

Το όνομα της χώρας Αργεντινή, προέρχεται από το ισπανικό Argentina, το οποίο με τη σειρά του παράγεται από το λατινικό argentus (άργυρος, ασήμι). Το 1536, ο Ισπανός Πέδρο δε Μεντόσα έφτασε εκεί, επικεφαλής 2.500 ανδρών για να εδραιώσει την κυριαρχία της χώρας του και ίδρυσε την πόλη Σάντα Μαρία Δε Λος Μπουένος Άιρες (το σημερινό Μπουένος Άιρες). Η ισπανική κυριαρχία ωστόσο εδραιώθηκε μετά το 1573 και την ίδρυση πόλεων (Μεντόσα 1560, Κόρδοβα 1573 και Σάντα Φε, επίσης 1573). Μετά από πολλές περιπέτειες, στις αρχές του 19ου αιώνα, άρχισε ο αγώνας για την ανεξαρτησία της Αργεντινής. Σ΄ αυτόν διακρίθηκαν δύο Έλληνες: ο Νικόλαος Γεωργίου Κολμανιάτης, γνωστός στην Αργεντινή ως Nicolas Jorje και ο Μιχαήλ Σαμουήλ Σπύρου, γνωστός στην Αργεντινή ως Samuel Spiro. Ας δούμε περισσότερα στοιχεία για τη δράση και των δύο.

Ο Νικόλαος Γεωργίου Κολμανιάτης, γεννήθηκε στην Ύδρα στις 6 Δεκεμβρίου 1786 και ήταν γιος του Μιχαήλ Γεωργίου και της Μαξιμίνας Μαστραδίκα. Κατατάχθηκε σε νεαρή ηλικία στο οθωμανικό ναυτικό, άλλωστε τότε (αρχές του 19ου αιώνα) η πατρίδα μας βρισκόταν κάτω από τουρκικό ζυγό. Όταν έμαθε ότι κάποιος συμπατριώτης μας πείραξε τη γυναίκα του, λιποτάκτησε και επέστρεψε στην Ύδρα. Κάλεσε τον άνδρα αυτόν σε μονομαχία και τον σκότωσε μαχαιρώνοντάς τον. Μετά από αυτή την εξέλιξη, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το νησί του, καθώς ήταν δολοφόνος και λιποτάκτης και ήταν βέβαιη η θανατική του καταδίκη. Πιθανότατα τότε άλλαξε και το επώνυμό του. Περιπλανήθηκε σε διάφορες χώρες (Μάλτα, Νεάπολη Ιταλίας, Ρωσία)και έπειτα έφυγε για την Αργεντινή όπου έφτασε, σύμφωνα με την επικρατέστερη εκδοχή το 1811. Ήδη, από το 1810 είχε ξεκινήσει ο πόλεμος της Αργεντινής, εναντίον της Ισπανίας, για την απόκτηση της ανεξαρτησίας της.

Στην Αργεντινή ξεκίνησε τη ναυτική του σταδιοδρομία το 1814, κάτω από τις εντολές του Benjamin Franklin Seaver. Συμμετείχε στην αποφασιστική μάχη του Martin Garcia, μεταξύ 10 και 15 Μαρτίου 1814, υπό τις διαταγές του Ιρλανδού Guillermo Brown, ο οποίος είχε αναλάβει την οργάνωση του ναυτικού της Αργεντινής. Η δράση του τα επόμενα χρόνια ήταν εντυπωσιακή.

Από τον Νοέμβριο του 1815 ήταν υπεύθυνος για το σκάφος «Dolores», στις αποστολές ελέγχου του ποταμού Παρανά. Στη συνέχεια, μεταξύ άλλων, πήρε μέρος στην εκστρατεία της Σάντα Φε (1818-1819), στην εκστρατεία κατά της λεγόμενης «Δημοκρατίας του Entre Rios» (1821), ενώ στον «Πόλεμο της Βραζιλίας», (1825-1828), διακρίθηκε επανειλημμένα. Έδρασε επίσης στα χρόνια της Συνομοσπονδίας της Αργεντινής (1835-1852). Τότε φαίνεται ότι ολοκλήρωσε τη στρατιωτική του δράση (1852). Το 1857, αποστρατεύτηκε, ωστόσο το 1860, ο πρόεδρος Santiago Derqui, τον αναγνώρισε ως «ενεργό ναυτικό Συνταγματάρχη» και τον διόρισε στο «Εθνικό Στρατολογικό» (“Ejercito National”) πάρκο, του Παρανά. Το 1861 όμως, αποχώρησε οριστικά από την υπηρεσία. Είχε παντρευτεί τη Bibiana Anetegui. Ο Νικόλαος Γεωργίου Κολμανιάτης, πέθανε στην πόλη Μορόν, στις 24 Αυγούστου 1866.

Ο άλλος Έλληνας που διακρίθηκε στον πόλεμο της ανεξαρτησίας της Αργεντινής, ήταν ο Μιχαήλ Σαμουήλ Σπύρου, γνωστός στην Αργεντινή ως Miguel Samuel Spiro, γεννήθηκε στην Ύδρα (κατ’ άλλους στη Λέσβο ή τις Σπέτσες) και μετανάστευσε στο Μπουένος Άιρες το 1810 μαζί με τα δύο αδέλφια του. Εντάχθηκε στο Πολεμικό Ναυτικό της Αργεντινής, που όπως αναφέραμε, είχε οργανώσει ο Guillermo Brown.

Είχε ήδη ναυτική εμπειρία από την Ελλάδα, καθώς στη χώρα μας ήταν καπετάνιος πλοίου. Ήταν ένας από τους πρωταγωνιστές της νίκης των «Ηνωμένων Επαρχιών» στο Martin Garcia το 1814. Σκοτώθηκε στις 28 Μαρτίου 1814 κατά τη διάρκεια της ναυμαχίας του Arroyo de la China, στον ποταμό Ουρουγουάη. Για να μην πέσει με το πλοίο που κυβερνούσε στα χέρια των Ισπανών, μετά από μία πολύωρη ναυμαχία, προτίμησε να το ανατινάξει, αφού πρώτα το πλήρωμα εγκατέλειψε το σκάφος.
Ο Γεωργίου και ο Σπύρου, είναι εθνικοί ήρωες της Αργεντινής. Ένας δρόμος στο Μπουένος Άιρες κι ένας στο Adrogue, καθώς και ένα σχολείο στο Haedo έχουν το όνομα του Nicolas Jorge. Το αργεντίνικο Πολεμικό Ναυτικό, έδωσε το όνομα του σ’ ένα πλοίο το 1890, ενώ η ελληνική κοινότητα της Αργεντινής, το 1934, έστησε στο νησί Martin Garcia προς τιμήν του ένα μνημείο. Το όνομα του Σπύρου, δόθηκε από το ναυτικό της Αργεντινής σε δύο πλοία (ARA Spiro).

Πιο πρόσφατα, ναυπηγήθηκε η κορβέτα με το όνομα αυτό (1988). Στη χώρα μας, υπάρχουν δύο μνημεία για τον Νικόλαο Γεωργίου Κολμανιάτη. Το πρώτο, βρίσκεται στη Σχολή Εμποροπλοιάρχων της Ύδρας, όπου απεικονίζεται ανάμεσα σε δύο γυναίκες, που συμβολίζουν την Ελλάδα και την Αργεντινή και το δεύτερο, μία προτομή του με το όνομα «Jorge», δωρήθηκε στη χώρα μας από την Εβίτα Περόν το 1949, ως ένδειξη ευγνωμοσύνης για τη συμβολή του στην ανεξαρτησία της Αργεντινής.
Ελλάδα και Αργεντινή: Οι άγνωστες σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών, ο αγώνας για την ανεξαρτησία και οι… ιδρυτές της Μπόκα Τζούνιορς
Από τις εκδηλώσεις του 2016 στην Ύδρα για τους Κολμανιάτη και Σταύρου

Το 2016, στην επέτειο των διακοσίων ετών της Αργεντινής Ανεξαρτησίας, το εκπαιδευτικό πλοίο A.R.A Libertad κατέπλευσε στο νησί της Ύδρας, απ’ όπου κατάγεται ο Κολμανιάτης, για να αποτίσει φόρο τιμής στους Έλληνες ναυτικούς, ήρωες της Αργεντινής ανεξαρτησίας, Πέτρο Σαμουήλ Σπύρου και Νικόλαο Χόρχε Κολμανιάτη.

Μπαρτολομέ Μίτρε: ο Έλληνας που έγινε πρώτος πρόεδρος της Αργεντινής (1862-1868)

Ελάχιστοι γνωρίζουν ότι πρώτος πρόεδρος της ενοποιημένης Αργεντινής, ήταν ο ελληνικής καταγωγής Μπαρτολομέ Μίτρε (Bartolome Mitre Martinez).

Σύμφωνα με την πρώτη εκδοχή, το επώνυμό του ήταν Δημητρίου και καταγόταν από τη Χειμάρρα της Βορείου Ηπείρου. Οι Χειμαρριώτες ξεσηκώθηκαν πολλές φορές εναντίον των Οθωμανών. Για κάποιους ανιστόρητους που γράφουν ότι οι Έλληνες παρέμειναν αδρανείς, τουλάχιστον 125 επαναστατικά κινήματα έγιναν στα σκοτεινά χρόνια της σκλαβιάς. Περισσότερα, σύντομα…Μετά από κάποιο από τα κινήματα αυτά, γύρω στο 1670, πολλοί κάτοικοι της Χιμάρας, ανάμεσά τους και η οικογένεια Δημητρίου, έφυγαν για την Ιταλία. Το δρομολόγιο της οικογένειας ήταν Γένοβα-Βενετία-Αθήνα-Πειραιάς (1678) και από εκεί Ουρουγουάη. Στη συνέχεια, η οικογένεια Δημητρίου εγκαταστάθηκε στην Αργεντινή. Ο Βαρθολομαίος Δημητρίου, γεννήθηκε στο Μπουένος Άιρες το 1821.

Μετανάστης, κατά τη δικτατορία του Ρόσας, συνέβαλε αποφασιστικά στην πτώση του τελευταίου το 1852. Υποστήριξε τις αυτονομιστικές τάσεις στην επαρχία του Μπουένος Άιρες, που οργανώθηκε ως ανεξάρτητο κράτος και απέρριψε το Σύνταγμα του 1853, το οποίο κατά την άποψή του, της έδινε μια ανεπαρκή θέση στην Ομοσπονδία. Ο Μίτρε, ο οποίος μιλούσε άπταιστα ελληνικά, νίκησε επικεφαλής των στρατευμάτων του Μπουένος Άιρες τα ομοσπονδιακά στρατεύματα στην Παβόν το 1861 και έγινε ο πρώτος Πρόεδρος της Αργεντινής (1862-1862). Εξολόθρευσε τους τοπικούς αρχηγούς (caudilos), ευνόησε τη μετανάστευση και ανέπτυξε την οικονομία και την παιδεία.

Στην αρχή του πολέμου εναντίον της Παραγουάης (1865), τέθηκε επικεφαλής των συμμαχικών στρατευμάτων (Αργεντινής, Βραζιλίας και Ουρουγουάης). Θεώρησε ότι ηττήθηκε με νοθεία στις εκλογές του 1874 και οργάνωσε πολλές εξεγέρσεις ως το 1891. Πάντως, ως τον θάνατό του, το 1906, παρέμεινε το σύμβολο της ενότητας της Αργεντινής. Το 1870, ίδρυσε τη μεγάλη εφημερίδα «La Nacion» («Το Έθνος») και παράλληλα ασχολήθηκε και με τη λογοτεχνία (“Rimas” 1890, “Historia de San Martin y de la Enancipacion Sudamericana” 1869 κ.ά.).

Η ελληνική καταγωγή του Mitre, δεν αμφισβητείται. Κατά μία άλλη εκδοχή όμως, πιο διαδεδομένη,το αρχικό οικογενειακό του επώνυμο, ήταν Μητρόπουλος. Αν σκεφτούμε ότι Μάνη και Χειμάρρα βρίσκονταν μονίμως σε επαναστατικό αναβρασμό και υπάρχουν, αποδεδειγμένα σχέσεις μεταξύ των δύο περιοχών, δεν αποκλείεται ο Μίτρε να καταγόταν από μανιάτικη οικογένεια που εγκαταστάθηκε στη Χιμάρα, γι’ αυτό και η κατάληξη -όπουλος στο δεύτερο, πιθανό, αρχικό επώνυμο της οικογένειάς του.
Επίσης, ο Νικόλαος Κολμανιάτης στον οποίο αναφερθήκαμε διεξοδικά, ονομαζόταν Νικόλαος Γεωργίου, αφού Γεωργίου ήταν και το επώνυμο του πατέρα του. Το Κολμανιάτης, πρέπει να ήταν το ψευδώνυμο που χρησιμοποίησε για να φύγει από την Ελλάδα. Είχε ρίζες από τη Μάνη άραγε; Πάντως, δεν χρησιμοποίησε ποτέ στην Αργεντινή αυτό το επώνυμο, καθώς ήταν γνωστός μόνο ως Χόρχε.

Έλληνες και Ιταλοί οι ιδρυτές της Μπόκα Τζούνιορς

Εκτός όμως από την πολιτική και στρατιωτική ιστορία της Αργεντινής, οι Έλληνες έβαλαν ένα λιθαράκι και στην… αθλητική ιστορία της χώρας, καθώς υπήρξαν συνιδρυτές της θρυλικής Μπόκα Τζούνιορς, πασίγνωστης στους ποδοσφαιρόφιλους και όχι μόνο…

Στις 3 Απριλίου 1905, συναντήθηκαν μερικοί Έλληνες και Ιταλοί, νεαροί λάτρεις του ποδοσφαίρου. Οι Ιταλοί, ήταν Γενοβέζοι. Ο Esteban Bagletto, ο Alfredo Scarpati και ο Santiago Sana.

Οι Έλληνες, ήταν οι αδελφοί Ιωάννης (Juan) και Θεόδωρος (Teodoro) Farengas από τη Χίο και ο Κωνσταντίνος Καρούλιας, από τη Σάμο. Πρόκειται για πρόγονο, τον παλιού διεθνή ποδοσφαιριστή (και νυν προπονητή ποδοσφαίρου) Νίκου Καρούλια!

Άλλοι συνιδρυτές της Boca Juniors ήταν οι: Arturo Penney, Marcelinio Vergara, Luis Cerezo, Adolfo Tagio, Donato Abbatangelo (και αυτός θα μπορούσε να έχει ελληνική καταγωγή, Δονάτος Αβατάγγελος, καθώς ο Δονάτος είναι άγιος της Εκκλησίας μας και οικισμός της Θεσπρωτίας, παλαιότερα ήταν κωμόπολη, ενώ το επώνυμο Αβατάγγελος υπάρχει και σήμερα, ο Μιχάλης Αβατάγγελος για παράδειγμα, είναι σημαντικός στιχουργός) και οι… αγνώστου ονόματος Giovanelli και Bertolini.

Το επίσημο σάιτ της Μπόκα πάντως, αδικεί την Ελλάδα, καθώς αναφέρει ότι πρόκειται ουσιαστικά για ομάδα που ιδρύθηκε από τους Ιταλούς που γράψαμε παραπάνω και ενώ αναφέρει τους αδελφούς Farengas δεν γράφει ότι ήταν Έλληνες. Όλες οι άλλες πηγές ωστόσο, επιβεβαιώνουν ότι η Μπόκα Τζούνιορς είχε και… Greek founders!

Ο θρυλικός αγωνιστής του 1821 Σταμάτης Γεωργιάδης

Ο Σταμάτης Γεωργιάδης, γεννήθηκε το 1775 στον Μαραθόκαμπο της Σάμου. Σε μικρή ηλικία έγινε ναυτικός. Προσλήφθηκε από τον θρυλικό καταδρομέα Νικόλαο Κεφαλά, ο οποίος τον έκανε πλοίαρχο. Στη συνέχεια βρέθηκε σε βρετανικό πλοίο, με το οποίο ταξίδεψε στη Νότια Αφρική, τη Βραζιλία τη Βόρεια Αμερική αλλά και σε λιμάνια της Νότιας Αμερικής.

Όταν επέστρεψε στην Ελλάδα, εντάχθηκε στην υπηρεσία του Αντώνιου Ανδρόνικου, στο καταδρομικό του οποίου ορίστηκε Υποπλοίαρχος. Σύντομα όμως τον πήρε κοντά του ο Λυκούργος Λογοθέτης, Αρχιστράτηγος και «τέλειος έφορος» της Σάμου, που τον όρισε Χιλίαρχο και τον έκανε έναν απ’ τους στενότερους συνεργάτες του.

Στις 18 Απριλίου 1821, ο Γεωργιάδης διάβασε στους Σαμιώτες την επαναστατική προκήρυξη του Αλέξανδρου Υψηλάντη. Τον Ιούλιο του 1821, με 40 μόνο άνδρες, συνέτριψε στο ακρωτήριο Τζώρτζη της Σάμου, τους Τούρκους που αποβιβάστηκαν εκεί για να καταλάβουν το νησί. Το ακρωτήριο από τότε λέγεται Κάβο Φονιάς. Έπειτα, πέρασε στα μικρασιατικά παράλια, προκαλώντας πανικό στους Τούρκους και διασώζοντας πολλούς Χριστιανούς. Το 1822, πολέμησε στα Δερβενάκια, ενώ με το ιδιόκτητο πλοίο του, στις 5 Αυγούστου 1824 πήρε μέρος στη ναυμαχία που έσωσε τη Σάμο από την υποδούλωση. Καθώς η Σάμος δεν εντάχθηκε στο νέο κράτος, εγκαταστάθηκε μαζί με χιλιάδες άλλους πρόσφυγες στην ελεύθερη Ελλάδα. Η ελληνική κυβέρνηση τον τίμησε με τον βαθμό του Συνταγματάρχη, τον Χρυσό Σταυρό του Σωτήρος, αλλά και το μετάλλιο του Αγώνα. Πέθανε το 1861 στη Χαλκίδα και η κηδεία του έγινε δημοσία δαπάνη.

Στην Αργεντινή μετανάστευσαν μεταξύ 1890 και 1960 χιλιάδες Έλληνες. Σήμερα, στη χώρα του τάνγκο ζουν τουλάχιστον 30.000 Έλληνες, που διατηρούν ισχυρούς δεσμούς με τη χώρα μας και αποτελούν μια “γέφυρα” φιλίας και πολιτισμού μεταξύ Ελλάδας και Αργεντινής.

Διαβάστε επίσης:

«Θα σέβεσαι»: Νέο επικό βίντεο για τον τελικό του Μουντιάλ με Μέσι, Γιαμάλ και …Ινφαντίνο

Μουντιάλ: Φρικιαστικά στοιχεία για την αύξηση της ενδοοικογενειακής βίας στην Αγγλία όταν παίζει η εθνική

Μουντιάλ 2026: Το μήνυμα του «Ντίμπου» και η προειδοποίηση του Ρόδρι για τον τελικό

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.