Ιδρώτας και διατροφή: Πώς σαμποτάρουν το δέρμα το καλοκαίρι

Η σύσταση του ιδρώτα και του σμήγματος ανάλογα με τις διατροφικές επιλογές παίζει σημαντικό ρόλο στην εμφάνισή των χρόνιων δερματοπάθειών, οι οποίες αυξάνονται τους ζεστούς καλοκαιρινούς μήνες.

Προκειμένου να γίνει κατανοητή αυτή ο κρυφή σχέση μεταξύ ιδρώτα και διατροφής, αξίζει να εξεταστούν οι δημοφιλέστερες καλοκαιρινές γεύσεις και πώς αυτές επιδρούν στο δέρμα, όπως επισημαίνει ο Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος δρ Χρήστος Στάμου.

Το «παράδοξο» των θαλασσινών

Στην πρώτη γραμμή βρίσκονται τα θαλασσινά και τα οστρακοειδή, τα οποία συχνά αποτελούν έναν απροσδόκητο ένοχο για τις ξαφνικές δερματικές εξάρσεις και αυτό επειδή αυτές οι τροφές είναι πλούσιες σε ιώδιο. Όταν το συγκεκριμένο ιχνοστοιχείο προσλαμβάνεται σε μεγάλες ποσότητες, η περίσσειά του αποβάλλεται συστηματικά μέσω των σμηγματογόνων και ιδρωτοποιών αδένων. Η διαδικασία αυτή προκαλεί ερεθισμό στα τοιχώματα των πόρων, οδηγώντας σε ένα έντονο φλεγμονώδες εξάνθημα που μοιάζει με ακμή.

Η υψηλή θερμοκρασία περιβάλλοντος επιδεινώνει το φαινόμενο, καθώς ο ιδρώτας παγιδεύει το παραγόμενο σμήγμα στην επιφάνεια της επιδερμίδας.

Αλκοόλ, καύσωνας και εξάρσεις

Τα δροσερά καλοκαιρινά κοκτέιλ και το κρασί δίπλα στο κύμα αποτελούν βασική αιτία επιδείνωσης δερματοπαθειών.

Η διατροφή μεταβάλλει τη χημική σύσταση του ίδιου του ιδρώτα- που δεν αποτελείται μόνο από νερό-, επηρεάζοντας άμεσα το μικροπεριβάλλον της επιδερμίδας. Κατά τον μεταβολισμό του αλκοόλ, ένα ποσοστό περίπου 10% δεν διασπάται στο ήπαρ, αλλά αποβάλλεται μέσω των εκκρινών ιδρωτοποιών αδένων με τη μορφή οξικού οξέος (acetic acid). Η παρουσία αυτής της όξινης ένωσης, σε συνδυασμό με το αλάτι του ιδρώτα, αυξάνει την οξύτητα στην επιφάνεια του δέρματος, διαβρώνοντας τον ευαίσθητο υδρολιπιδικό φραγμό. 

Η κατανάλωση αλκοόλ προκαλεί άμεση αγγειοδιαστολή, η οποία, σε συνδυασμό με τις υψηλές θερμοκρασίες του περιβάλλοντος, επιτείνει το φαινόμενο του έντονου κοκκινίσματος (flushing) και του αισθήματος καύσου στο πρόσωπο στα άτομα με ροδόχρου ακμή.

Η κατάσταση επιβαρύνεται περαιτέρω από τη συχνή προσθήκη συστατικών με υψηλή περιεκτικότητα σε ισταμίνη ή κινναμαλδεΰδη στα καλοκαιρινά ποτά τα οποία διεγείρουν το νευροαγγειακό σύστημα και επιφέρουν άμεση φλεγμονώδη αντίδραση όπως:

• τα εσπεριδοειδή,
• οι ντομάτες,
• τα πικάντικα σνακ.

Επίσης, η αγγειοδιαστολή και η άνοδος της θερμοκρασίας του δέρματος, σε συνδυασμό με το αλάτι του ιδρώτα, εντείνουν δραματικά τον κύκλο «κνησμού-ξυσίματος» σε ασθενείς με έκζεμα και ψωρίαση.

Τροφές υψηλού γλυκαιμικού δείκτη και ποιότητα του σμήγματος

Η αυξημένη κατανάλωση τροφών με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη κατά τους θερινούς μήνες, όπως τα παγωτά, οι γρανίτες και τα επεξεργασμένα σάκχαρα, μεταβάλλει ριζικά το δερματικό περιβάλλον. Οι τροφές αυτές προκαλούν απότομη γλυκαιμική έξαρση, η οποία οδηγεί σε αντιδραστική υπερινσουλιναιμία και στην ενεργοποίηση του αυξητικού παράγοντα IGF-1.

Η συγκεκριμένη ορμονική μεταβολή αυξάνει τη συγκέντρωση γλυκόζης και γαλακτικού οξέος στον ιδρώτα. Αυτό το τροποποιημένο υγρό, πλούσιο σε σάκχαρα, λειτουργεί ως ένα εξαιρετικά θρεπτικό υπόστρωμα για τα παθογόνα βακτήρια και τους μύκητες της επιδερμίδας.

Παράλληλα, το σμήγμα γίνεται πιο παχύρρευστο και πλούσιο σε κορεσμένα λιπαρά οξέα. Ο συνδυασμός του ερεθιστικού αυτού ιδρώτα και του παχύρρευστου σμήγματος δημιουργεί ένα ιδανικό, υγρό και θερμό περιβάλλον για τον πολλαπλασιασμό του βακτηρίου Cutibacterium acnes. Έτσι, ο ιδρώτας παύει να είναι μόνο μέσο μείωσης της θερμοκρασίας και μετατρέπεται σε ένα παράγοντα που τρέφει τη φλεγμονή, φράσσει τους πόρους και οδηγεί σε επώδυνα σπυράκια σε πρόσωπο, πλάτη και στήθος.

Το «κρυφό κόστος» της σχάρας

Τα μπάρμπεκιου και τα κρεατικά της σχάρας αποτελούν σταθερή επιλογή στις διακοπές, ωστόσο η υψηλή κατανάλωση λιπαρού κόκκινου κρέατος επιδρά αρνητικά στη δερματική ισορροπία.

Τα συγκεκριμένα τρόφιμα περιέχουν μεγάλες ποσότητες κορεσμένων λιπαρών και λευκίνης, ένα αμινοξύ το οποίο ενεργοποιεί συγκεκριμένους κυτταρικούς μηχανισμούς στο σώμα. Αυτή η διαδικασία δίνει άμεση εντολή στους σμηγματογόνους αδένες του δέρματος να παράγουν υπερβολικό και ιδιαίτερα παχύρρευστο σμήγμα.

Παράλληλα, το υψηλό ποσοστό νατρίου που περιέχουν τα επεξεργασμένα κρέατα (όπως τα λουκάνικα) προκαλεί αφυδάτωση των κυττάρων.

Κακοσμία του δέρματος (βρωμιδρωσία) και διατροφή

Ο ιδρώτας που εκκρίνεται από τον ανθρώπινο οργανισμό είναι εκ φύσεως άοσμος. Όμως η συστηματική κατανάλωση τροφών με υψηλή περιεκτικότητα σε θείο, όπως το σκόρδο, τα κρεμμύδια και ορισμένα σταυρανθή λαχανικά, απελευθερώνει στον οργανισμό πτητικές θειούχες ενώσεις. Οι ενώσεις αυτές μεταβολίζονται και μεταφέρονται μέσω της κυκλοφορίας του αίματος απευθείας στους εκκρινείς και αποκρινείς ιδρωτοποιούς αδένες.

Πρακτικές συμβουλές για υγιές δέρμα

Η ισορροπία ανάμεσα στις απολαύσεις και τη σωστή φροντίδα εξασφαλίζει μια λαμπερή, υγιή και απαλλαγμένη από ερεθισμούς επιδερμίδα καθ’ όλη τη διάρκεια του θέρους. Η υιοθέτηση μερικών καθημερινών συνηθειών μπορεί να βοηθήσει προς αυτή την κατεύθυνση:

• Άμεση απομάκρυνση του ιδρώτα με ξέπλυμα με χλιαρό νερό μετά από έντονη εφίδρωση.
• Παράλληλη ενυδάτωση κατά την κατανάλωση αλκοόλ με ένα ποτήρι κρύο νερό ανά μερίδα αλκοόλ.
• Έξυπνες διατροφικές επιλογές, όπως δροσερά φρούτα χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη αντί για παγωτά, και η προτίμηση σε άπαχο λευκό κρέας, αντί λιπαρού κόκκινου.
• Χρήση προϊόντων με ήπια αντισηπτική δράση, για την εξουδετέρωση των βακτηρίων που τρέφονται από τον ιδρώτα.

Διαβάστε επίσης:

«Ηλεκτρονικό μάτι» στα παραπεμπτικά εξετάσεων των δημόσιων και ιδιωτικών κλινικών και διαγνωστικών κέντρων

ΕΟΔΥ: Τέσσερις θάνατοι από τον ιό του Δυτικού Νείλου – 21 κρούσματα την τελευταία εβδομάδα

Τα σφουγγάρια των πιάτων είναι ιδανική «κρυψώνα» για σαλμονέλα και άλλα μικρόβια που προκαλούν τροφική δηλητηρίαση

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.