Οι οίκοι ξαναπιάνουν το «μικροσκόπιο»: Τι φοβούνται και τι μετρά υπέρ της ελληνικής οικονομίας

Ο Σεπτέμβριος φέρνει ξανά την ελληνική οικονομία απέναντι στους οίκους αξιολόγησης, σε μια συγκυρία όπου τα καλά νέα από τα δημόσια οικονομικά συνυπάρχουν με αρκετές εστίες αβεβαιότητας. Το χρέος υποχωρεί, τα πλεονάσματα κινούνται καλύτερα από τις αρχικές προβλέψεις και η ανάπτυξη διατηρεί θετικό πρόσημο, αλλά η ενέργεια και η Μέση Ανατολή μπορούν ανά πάσα στιγμή να ανατρέψουν τις ισορροπίες.

Το πρώτο φθινοπωρινό τεστ έρχεται στις 4 Σεπτεμβρίου, με την DBRS να ανοίγει τον νέο κύκλο αξιολογήσεων. Στις 18 Σεπτεμβρίου ακολουθούν Moody’s και Scope, ενώ η συνέχεια θα δοθεί στις 23 Οκτωβρίου από τη Standard & Poor’s και στις 6 Νοεμβρίου από τη Fitch.

Το ενδιαφέρον είναι αυξημένο, όχι όμως επειδή η αγορά προεξοφλεί ένα νέο κύμα αναβαθμίσεων. Με το διεθνές περιβάλλον να παραμένει εύθραυστο, το πιθανότερο είναι οι περισσότεροι οίκοι να κρατήσουν τα χαρτιά τους κλειστά, περιμένοντας να δουν πώς θα εξελιχθούν η ενεργειακή κρίση, ο πληθωρισμός αλλά και η δημοσιονομική πολιτική όσο η χώρα πλησιάζει περισσότερο σε προεκλογικό περιβάλλον.

Moody’s και Scope στο επίκεντρο

Από τις αξιολογήσεις του Σεπτεμβρίου, ιδιαίτερο βάρος έχει εκείνη της Moody’s. Ο οίκος εξακολουθεί να έχει την Ελλάδα στο πρώτο σκαλοπάτι της επενδυτικής βαθμίδας, στο Baa3 με σταθερές προοπτικές, όταν οι υπόλοιποι μεγάλοι οίκοι έχουν ήδη μετακινηθεί ένα επίπεδο ψηλότερα.

Ακριβώς αντίθετη είναι η περίπτωση της Scope, η οποία έχει την πιο ευνοϊκή τοποθέτηση για την ελληνική οικονομία: BBB με θετικές προοπτικές. Θεωρητικά, λοιπόν, είναι ο οίκος που έχει αφήσει πιο ανοιχτή την πόρτα για μία ακόμη αναβάθμιση, εφόσον τα δεδομένα δικαιολογήσουν μια τέτοια κίνηση.

Το ερώτημα είναι εάν οι οίκοι θα θελήσουν να κινηθούν τώρα ή θα περιμένουν μεγαλύτερη ορατότητα.

Και αυτό γιατί το εξωτερικό περιβάλλον κάθε άλλο παρά βοηθά. Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή παραμένει ο βασικός αστάθμητος παράγοντας, κυρίως λόγω της επίδρασης που μπορεί να έχει στις τιμές της ενέργειας.

Μια νέα εκτίναξη του πετρελαίου θα μπορούσε να ξαναφέρει πληθωριστικές πιέσεις, να «ροκανίσει» τα πραγματικά εισοδήματα και να αφαιρέσει ταχύτητα από την οικονομία.

Το πλεόνασμα αλλάζει τα δεδομένα

Αν υπάρχει ένα χαρτί που η Αθήνα μπορεί να βάλει με μεγαλύτερη άνεση στο τραπέζι των αξιολογήσεων, αυτό είναι η δημοσιονομική εικόνα.

Η εκτίμηση για το πρωτογενές πλεόνασμα του 2026 αναθεωρήθηκε στο 3,2% του ΑΕΠ από 2,8%, εξέλιξη που δημιουργεί μεγαλύτερο περιθώριο για ταχύτερη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους.

Και το χρέος παραμένει ένα από τα πρώτα μεγέθη που κοιτούν οι οίκοι. Παρά τη μεγάλη μείωσή του ως ποσοστό του ΑΕΠ τα τελευταία χρόνια, εξακολουθεί να βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα και επομένως η διατήρηση σημαντικών πρωτογενών πλεονασμάτων αποτελεί βασικό στοιχείο της πιστοληπτικής εικόνας της χώρας.

Στην ίδια θετική πλευρά της εξίσωσης βρίσκονται η ανάπτυξη και οι επενδύσεις.

Οι οίκοι, όμως, δεν κοιτούν μόνο τους αριθμούς του προϋπολογισμού. Το επόμενο στοίχημα είναι οι μεταρρυθμίσεις και κυρίως εάν θα συνεχιστούν με τον ίδιο ρυθμό καθώς η πολιτική συζήτηση θα αποκτά ολοένα περισσότερο προεκλογικά χαρακτηριστικά.

Προς το παρόν δεν αντιμετωπίζουν την πολιτική κατάσταση ως βασική πηγή κινδύνου. Αυτό που θα μπορούσε να αλλάξει την εικόνα είναι μια ουσιαστική χαλάρωση της δημοσιονομικής πολιτικής, ανατροπή μεταρρυθμίσεων ή νέα σημαντική διεύρυνση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών.

Το πετρέλαιο κρατά το «κλειδί»

Το πιο δύσκολο κομμάτι της εξίσωσης βρίσκεται εκτός Ελλάδας και ακούει στο όνομα ενέργεια.

Οι φόβοι που είχαν διατυπωθεί για Brent πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι δεν έχουν, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, επιβεβαιωθεί. Το πετρέλαιο κινείται στην περιοχή των 90 δολαρίων και κατά τις πρώτες δύο εβδομάδες του Αυγούστου δεν πέρασε το όριο των 100 δολαρίων.

Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η αποκλιμάκωση των ενεργειακών πιέσεων περνά σταδιακά και στις τιμές.

Ο πληθωρισμός, που είχε φτάσει στο 4,9% τον Μάιο, υποχώρησε στο 3,9% τον Ιούνιο και στη συνέχεια στο 2,7% τον Ιούλιο.

Η εικόνα είναι σαφώς καλύτερη, όχι όμως αρκετή για να κλείσει το κεφάλαιο του πληθωρισμού. Η Τράπεζα της Ελλάδος εξακολουθεί να περιμένει μέσο πληθωρισμό 3,7% για το σύνολο του 2026, αισθητά υψηλότερα από την πρόβλεψη 3,1% που είχε κάνει τον Απρίλιο.

Αντοχές με ανάπτυξη γύρω στο 2%

Στο βασικό σενάριο της Τράπεζας της Ελλάδος, υπό την προϋπόθεση ότι το πετρέλαιο δεν θα κάνει νέα εκτίναξη πάνω από τα 100 δολάρια, η οικονομία αναμένεται να αναπτυχθεί κατά 2% το 2026 και κατά 2,1% τόσο το 2027 όσο και το 2028.

Δεν πρόκειται για ρυθμούς που προκαλούν εντυπωσιασμό, είναι όμως αρκετοί ώστε να διατηρούν την ελληνική οικονομία σε αναπτυξιακή τροχιά μέσα σε ένα δύσκολο διεθνές περιβάλλον.

Κάπως έτσι διαμορφώνεται και το φθινοπωρινό «ζύγι» των οίκων: από τη μία βρίσκονται τα υψηλότερα πλεονάσματα, η πτώση του χρέους, οι επενδύσεις και η ανάπτυξη και από την άλλη η ενέργεια, ο επίμονος πληθωρισμός και η διεθνής αβεβαιότητα.

Το πιθανότερο είναι ότι τον Σεπτέμβριο οι οίκοι θα προτιμήσουν να περιμένουν. Το πραγματικό στοίχημα, όμως, δεν είναι μόνο αν θα έρθει η επόμενη αναβάθμιση, αλλά αν η ελληνική οικονομία θα μπορέσει να κρατήσει τα δημοσιονομικά της πλεονεκτήματα όταν οι εξωτερικές συνθήκες γίνουν δυσκολότερες.

Διαβάστε επίσης:

Στο ρεύμα η τιμή πέφτει και στο φυσικό αέριο… εκτοξεύεται: Στα 60 ευρώ η MWh, η δεύτερη υψηλότερη από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή

Η ακρίβεια γεμίζει τα κρατικά ταμεία – Έκρηξη εσόδων από τον ΦΠΑ

«Γερνάει» επικίνδυνα το κράτος – Το υπουργείο Οικονομίας μεταθέτει την έξοδο από το Δημόσιο στα 68 έτη

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.