IRIS: Πότε το «χαρτζιλίκι» μπορεί να μπλέξει με την Εφορία

Το IRIS έχει κάνει τις μεταφορές χρημάτων υπόθεση λίγων δευτερολέπτων. Μαζί με την ευκολία, όμως, έρχονται και οι φορολογικές παγίδες, καθώς δεν είναι πάντα αυτονόητο πού τελειώνει το χαρτζιλίκι και πού αρχίζει η δωρεά.

Λίγα ευρώ από τον παππού στο εγγόνι, χρήματα από τους γονείς για τις καθημερινές ανάγκες του παιδιού ή ακόμη και το μοίρασμα ενός λογαριασμού μεταξύ φίλων δεν σημαίνουν ότι ο παραλήπτης θα πρέπει να σπεύσει να υποβάλει δήλωση δωρεάς.

Τα πράγματα, ωστόσο, αλλάζουν όταν τα ποσά μεγαλώνουν ή οι μεταφορές αποκτούν συστηματικό χαρακτήρα. Εκεί η Εφορία μπορεί να αναζητήσει τι πραγματικά κρύβεται πίσω από τις κινήσεις των τραπεζικών λογαριασμών.

Οι μεταφορές μικροποσών μεταξύ συγγενών, φίλων και οικείων προσώπων, είτε πραγματοποιούνται μέσω IRIS είτε με άλλη τραπεζική συναλλαγή, δεν βρίσκονται από μόνες τους στο φορολογικό «μικροσκόπιο».

Το ίδιο ισχύει για το χαρτζιλίκι που δίνουν γονείς και παππούδες σε παιδιά και εγγόνια για τα καθημερινά τους έξοδα. Τα ποσά αυτά δεν αντιμετωπίζονται ως χρηματικές δωρεές και συνεπώς δεν απαιτείται δήλωση στην πλατφόρμα myPROPERTY.

Δεν υπάρχει, πάντως, ένα συγκεκριμένο ποσό κάτω από το οποίο κάθε μεταφορά χαρακτηρίζεται αυτομάτως «χαρτζιλίκι». Αυτό που εξετάζεται είναι η συνολική εικόνα των συναλλαγών.

Έτσι, συχνές μεταφορές, ίδια επαναλαμβανόμενα ποσά και κυρίως σημαντικά χρηματικά ποσά μπορούν να χτυπήσουν «καμπανάκι», εφόσον δημιουργούν ενδείξεις ότι πίσω από τις συναλλαγές βρίσκεται στην πραγματικότητα μια δωρεά.

Η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική όταν πρόκειται για κανονική χρηματική γονική παροχή ή δωρεά.

Για παιδιά, γονείς, συζύγους και εγγόνια προβλέπεται αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ. Για να ενεργοποιηθεί όμως το αφορολόγητο, τα χρήματα θα πρέπει να έχουν περάσει μέσω του τραπεζικού συστήματος και να υποβληθεί η σχετική δήλωση.

Για το ποσό που υπερβαίνει τις 800.000 ευρώ επιβάλλεται φόρος 10%.

Η δήλωση γίνεται μέσω του myPROPERTY και στη συνέχεια η συναλλαγή μπορεί να διασταυρωθεί με τα στοιχεία που αποστέλλουν στην ΑΑΔΕ οι τράπεζες.

Και εδώ βρίσκεται μία από τις βασικές παγίδες. Εάν το πιστωτικό ίδρυμα δεν επιβεβαιώσει τη συναλλαγή και ο φορολογούμενος δεν διαθέτει τα απαραίτητα αποδεικτικά στοιχεία, μπορεί να χάσει το αφορολόγητο. Τότε ο φόρος υπολογίζεται από το πρώτο ευρώ και μπορεί, ανάλογα με τη συγγενική σχέση, να φτάσει ακόμη και το 40%.

Μετρητά: Το αφορολόγητο χάνεται

Ακριβότερη μπορεί να αποδειχθεί η επιλογή των μετρητών. Εάν ένας γονέας δώσει χρηματική γονική παροχή χωρίς τα χρήματα να περάσουν από το τραπεζικό σύστημα, δεν εφαρμόζεται το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ.

Το ποσό φορολογείται αυτοτελώς με συντελεστή 10% από το πρώτο ευρώ.

Με άλλα λόγια, η τραπεζική διαδρομή δεν αποτελεί απλώς έναν τρόπο απόδειξης της συναλλαγής αλλά βασική προϋπόθεση για να εξασφαλιστεί το αφορολόγητο.

Πιο σύνθετη είναι η κατάσταση όταν τα χρήματα δεν πηγαίνουν απευθείας στον πραγματικό αποδέκτη αλλά κάνουν… ενδιάμεση στάση.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση κατά την οποία ένα παιδί δωρίζει χρήματα στον γονέα του και εκείνος στη συνέχεια τα μεταφέρει σε άλλο παιδί. Εάν αποδειχθεί ότι ο πραγματικός στόχος ήταν εξαρχής η μεταφορά χρημάτων μεταξύ αδελφών, τότε η Εφορία μπορεί να αντιμετωπίσει τη συναλλαγή ως δωρεά μεταξύ αδελφών.

Σε αυτή την περίπτωση επιβάλλεται φόρος 20% από το πρώτο ευρώ.

Οι ελεγκτικές αρχές εξετάζουν τη σκοπιμότητα των κινήσεων, τις πραγματικές συνθήκες αλλά και τον χρόνο που μεσολάβησε μεταξύ των μεταφορών. Όσο μικρότερη είναι η χρονική απόσταση τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες να ελεγχθεί η υπόθεση, με το διάστημα έως έξι μήνες να μπορεί να λειτουργήσει ως ένδειξη για περαιτέρω έλεγχο.

Η παγίδα του κοινού λογαριασμού

Προσοχή χρειάζεται και όταν τα χρήματα καταλήγουν σε κοινό τραπεζικό λογαριασμό.

Εάν ένας γονέας μεταφέρει, για παράδειγμα, χρήματα σε λογαριασμό του παιδιού στον οποίο υπάρχει και δεύτερος συνδικαιούχος, δεν αρκεί μόνο να αποδειχθεί η μεταφορά. Σε ενδεχόμενο έλεγχο μπορεί να εξεταστεί ποιος χρησιμοποίησε τελικά το ποσό.

Εφόσον τα χρήματα χρησιμοποιήθηκαν από το παιδί, διατηρείται ο χαρακτήρας της γονικής παροχής. Αν όμως προκύψει ότι ωφελήθηκε ο τρίτος συνδικαιούχος, μπορεί να θεωρηθεί ότι πραγματοποιήθηκε δωρεά προς αυτόν και να επιβληθεί ο αντίστοιχος φόρος.

Μεγάλη διαφορά υπάρχει και ανάλογα με το πρόσωπο που λαμβάνει τα χρήματα. Το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ αφορά την πρώτη κατηγορία συγγένειας και δεν επεκτείνεται αυτομάτως σε αδέλφια, θείους ή φίλους.

Οι χρηματικές δωρεές προς πρόσωπα της δεύτερης κατηγορίας φορολογούνται με 20% από το πρώτο ευρώ, ενώ για πρόσωπα που υπάγονται στην τρίτη κατηγορία ο συντελεστής ανεβαίνει στο 40%.

Το κρίσιμο, επομένως, δεν είναι εάν κάποιος πάτησε το κουμπί του IRIS. Η Εφορία κοιτάζει ποιος έστειλε τα χρήματα, ποιος τα έλαβε, πόσα ήταν, πόσο συχνά πραγματοποιούνται οι μεταφορές και ποιος τελικά ωφελήθηκε από αυτά. Και αυτή είναι η γραμμή που χωρίζει ένα αθώο «στείλε μου 20 ευρώ» από μια συναλλαγή που μπορεί να αποκτήσει φορολογικό κόστος.

Διαβάστε επίσης:

Το καλώδιο περνά από την Άγκυρα – Η γαλλική «λύση» και το τουρκικό τετελεσμένο

Αναμνήσεις από τον Λεβέντη

ΚΚΕ: Πυρά κατά Ε.Ε. και κυβέρνησης Μητσοτάκη για το μεταναστευτικό

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.