Υπουργείο Άμυνας: 116 εκατ. οι δωρεές στις ένοπλες δυνάμεις από το 2023 – Ποιους έκανε τιμητικά βαθμοφόρους ο Νίκος Δένδιας

Η απονομή της ιδιότητας του εφέδρου αξιωματικού και του βαθμού του Πλωτάρχη επί τιμή στον εφοπλιστή Βασίλη Πατέρα επανέφερε στο προσκήνιο τις δωρεές ιδιωτών προς τις Ένοπλες Δυνάμεις, αλλά και την πρακτική της απονομής τιμητικών στρατιωτικών βαθμών σε πολίτες ή εφέδρους για την προσφορά τους. Μία πρακτική, που γνωρίζει… πιένες επί Νίκου Δένδια, ο οποίος επιδεικνύει μία ιδιαίτερη έφεση να… απονέμει βαθμούς και τίτλους! Ίσως με αυτό τον τρόπο θέλει να ανταποδώσει και να ανατροφοδοτήσει το κύμα δωρεών που έχουν κάνει οικονομικά εύρωστοι παράγοντες, αλλά παράλληλα δείχνει και να το… απολαμβάνει και ο ίδιος.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, από τον Ιούλιο του 2023 έως τις 21 Αυγούστου 2026 οι δωρεές προς τις Ένοπλες Δυνάμεις ανήλθαν συνολικά σε 116.821.231 ευρώ. Στις σχετικές πράξεις και ανακοινώσεις, πάντως, οι τιμητικοί βαθμοί δεν συνδέονται αποκλειστικά με χρηματικές δωρεές. Έχουν απονεμηθεί επίσης για υπηρεσίες προς τις Ένοπλες Δυνάμεις, για την υποστήριξη στρατιωτικών φορέων ή για τη μακρόχρονη προσφορά σε υπηρεσιακές θέσεις.

Η απονομή στον Βασίλη Πατέρα

Η τελετή για τον Βασίλη Πατέρα πραγματοποιήθηκε στις 26 Αυγούστου 2026, στην αίθουσα του Ανωτάτου Ναυτικού Συμβουλίου «Θεμιστοκλής» του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού. Όπως ανακοινώθηκε, του απονεμήθηκαν η ιδιότητα του εφέδρου αξιωματικού και ο βαθμός του Πλωτάρχη επί τιμή, σε αναγνώριση της προσφοράς του προς τις Ένοπλες Δυνάμεις.

Το υπουργείο δεν ανακοίνωσε ένα συνολικό ποσό για τις δωρεές του. Στους δημοσιοποιημένους καταλόγους περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η συμμετοχή στην προμήθεια φορητού ακτινολογικού συστήματος, η ανακαίνιση χώρων της Σχολής Υποβρυχίων Καταστροφών και εργασίες στο φυλάκιο του Αγίου Φωκά στη Λέσβο – πιθανόν να μην ξεπερνούν πάντως τις 120.000 ευρώ. Ο εφοπλιστής πάντως εξέφρασε μία ανησυχία που μάλλον δεν δείχνει εμπιστοσύνη στην αμυντική ικανότητα της χώρας και στον ίδιο τον Νίκο Δένδια: Άσκησε κριτική σε όσους «από τη ναυτιλιακή κοινότητα» έχουν «ιδιαίτερα μεγάλη οικονομική επιφάνεια» και «απολαμβάνουν τις ομορφιές της Ελλάδας πηγαίνοντας στα ακριτικά μας νησιά χωρίς να κοιτάζουν και να ενδιαφέρονται αν αυτά του χρόνου θα είναι γεμάτα από Έλληνες κατοίκους και το πώς θα διατηρήσουν ακέραια τα σύνορά μας». Αν είναι να εξαρτάται η εδαφική ακεραιότητα της χώρας από τη διάθεση εφοπλιστών για δωρεές, κάτι πάει στραβά μάλλον.

Από τις 298.000 στα 55,2 εκατ. ευρώ τον χρόνο

Η αύξηση των δωρεών από την έναρξη της θητείας του Νίκου Δένδια στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας είναι αξιοσημείωτη. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, τα ποσά διαμορφώθηκαν ως εξής:

• Το 2023, από τον Ιούλιο και μετά, σε 298.075 ευρώ.
• Το 2024 σε 23.191.177 ευρώ.
• Το 2025 σε 38.048.235 ευρώ.
• Το 2026, έως τις 21 Αυγούστου, σε 55.283.744 ευρώ.

Μόνο μέσα στο 2026 ο αριθμός των δωρητών είχε φθάσει τους 138. Οι προσφορές περιλαμβάνουν χρηματικά ποσά, ιατρικό και τεχνολογικό εξοπλισμό, έργα ανακαίνισης, στρατιωτικές εγκαταστάσεις, οχήματα, εκπαιδευτικά μέσα και παρεμβάσεις σε νοσοκομεία, σχολές και μονάδες. Το Τμήμα Αποδοχής Δωρεών του ΥΠΕΘΑ λειτουργεί ως κεντρική «πύλη εισόδου» των σχετικών αιτημάτων και αναλαμβάνει τον συντονισμό με τα Γενικά Επιτελεία και τις υπηρεσίες που πρόκειται να αξιοποιήσουν κάθε προσφορά. Το υπουργείο δημοσιεύει πλέον και ετήσιους καταλόγους δωρητών.

Οι τιμητικοί βαθμοί επί Δένδια

Από τις αποφάσεις που δημοσιεύθηκαν στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και τις επίσημες ανακοινώσεις του υπουργείου προκύπτουν πολλές απονομές τιμητικών βαθμών σε πολίτες ή εφέδρους από το 2024 έως τον Αύγουστο του 2026. Στον αριθμό αυτό δεν περιλαμβάνονται οι συνηθισμένες απονομές βαθμών επί τιμή σε αποστρατευόμενους αξιωματικούς καριέρας. Μεταξύ άλλων και οι εξής:

Το 2024

• Στον Παναγιώτη Κυριακόπουλο, ειδικό άμισθο σύμβουλο του υπουργού Εθνικής Άμυνας, απονεμήθηκε ο βαθμός του Υποστρατήγου επί τιμή. Ο ίδιος είχε ήδη λάβει τον βαθμό του Ταξιάρχου επί τιμή το 2018. Είναι ίσως ο πρώτος επί τιμή αξιωματικός, που πήρε… βαθμό, ως να συμμετείχε σε κρίσεις! Θα ήταν μια ωραία ιδέα αυτή για τον κ. Δένδια: Να αξιολογεί και τους επί τιμή και να πράττει αναλόγως, δίνοντας ή και αφαιρώντας (γιατί όχι;) βαθμούς!
• Την ίδια χρονιά οι Κωνσταντίνος Βελέντζας, Ευάγγελος Μυτιληναίος, Ευστάθιος Ποταμίτης και Μιχάλης Τσαμάζ έλαβαν τον βαθμό του Ταξιάρχου επί τιμή. Οι απονομές συνέπεσαν με την τοποθέτησή τους στο διοικητικό συμβούλιο του Πολεμικού Μουσείου και αιτιολογήθηκαν με βάση τις υπηρεσίες τους προς τις Ένοπλες Δυνάμεις.

Το 2025

• Στον εφοπλιστή και πρώην δήμαρχο Οινουσσών Ευάγγελο Αγγελάκο απονεμήθηκε ο βαθμός του Αρχιπλοιάρχου επί τιμή. Στους καταλόγους δωρεών καταγράφεται η προσφορά ιατρικού εξοπλισμού στο Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών, μεταξύ άλλων αξονικού τομογράφου και εγκατάστασης παραγωγής ιατρικού οξυγόνου.
• Στον εφοπλιστή Παναγιώτη – Πίτερ Λιβανό απονεμήθηκε ο βαθμός του Ταξιάρχου επί τιμή. Η οικογένεια Λιβανού και το Ίδρυμα «Ίκαρος» είχαν συνδεθεί με την αποκατάσταση και επιστροφή στην Ελλάδα του ιστορικού αεροσκάφους Spitfire MJ755.
• Ο επιχειρηματίας Στέφανος Παπαδόπουλος έγινε Πλωτάρχης επί τιμή για τη δωρεά της ολοκληρωτικής αναδιαμόρφωσης και αναβάθμισης των χώρων του Κέντρου Επιχειρήσεων του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού.
• Τέλος, στην πρόεδρο του Ιδρύματος «Αθηνά Ι. Μαρτίνου», Ιωάννα Μαρτίνου, απονεμήθηκε ο βαθμός του Αρχιπλοιάρχου επί τιμή. Το Ίδρυμα χρηματοδότησε, μεταξύ άλλων, τον νέο προσομοιωτή ναυτιλίας της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων και την ανακαίνιση της Λέσχης Αξιωματικών του ΓΕΝ.

Το 2026

• Στον Νικόλαο Κοσμάτο, πρόεδρο της Sealink Navigation, απονεμήθηκε ο βαθμός του Ταξιάρχου Ιππικού – Τεθωρακισμένων επί τιμή. Η εταιρεία είχε αναλάβει τη δωρεά για την ανακαίνιση της βιβλιοθήκης της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων.
• Ο εφοπλιστής Άρης – Αναστάσιος Θεοδωρίδης έγινε Υποναύαρχος επί τιμή. Μέσω της ΑΜΚΕ «Κύκλωψ» είχε αναλάβει δωρεά ύψους 35 εκατ. ευρώ για τη δημιουργία του Πάρκου Ναυτικής Παράδοσης «Οδυσσέας» στο Φάληρο.
• Στον ιδρυτή και πρόεδρο του ομίλου IOGR και της SKY Express, Γιάννη Γρύλο, απονεμήθηκε ο βαθμός του Ταξιάρχου της Πολεμικής Αεροπορίας επί τιμή. Εταιρεία του ομίλου χρηματοδότησε την ανακατασκευή της Λέσχης Αξιωματικών της Σχολής Ικάρων.
• Τον βαθμό του Αρχιπλοιάρχου επί τιμή έλαβαν επίσης ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Εθνικής Άμυνας Αντώνης Οικονόμου και ο αντιπρόεδρος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους Διονύσιος Κολοβός, ο οποίος είχε υπηρετήσει στη Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Επενδύσεων και Εξοπλισμών. Οι δύο συγκεκριμένες απονομές αφορούσαν την υπηρεσιακή προσφορά τους και όχι δωρεές.
• Ο κατάλογος συμπληρώνεται, έως τώρα, από την απονομή του βαθμού του Πλωτάρχη επί τιμή στον Βασίλη Πατέρα.

Τι προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο

Για πρόσωπα υψηλού κύρους προβλέπεται, βάσει του άρθρου 39 του νόμου 3883/2010, η δυνατότητα απονομής της ιδιότητας του εφέδρου αξιωματικού και του βαθμού του Ταξιάρχου ή του Υποστρατήγου —και των αντίστοιχων βαθμών στο Πολεμικό Ναυτικό και την Πολεμική Αεροπορία— σε αναγνώριση υπηρεσιών προς τις Ένοπλες Δυνάμεις. Απαιτούνται γνώμη του Συμβουλίου Αρχηγών Γενικών Επιτελείων, πρόταση του υπουργού Εθνικής Άμυνας και προεδρικό διάταγμα. Το 2026 η διάταξη επεκτάθηκε ώστε να καλύπτει και πολίτες που συνέδραμαν τις Ένοπλες Δυνάμεις σε ανθρωπιστικές επιχειρήσεις, ακόμη και μετά θάνατον.

Διαφορετική διάταξη εφαρμόζεται στους Έλληνες εφέδρους οπλίτες. Το άρθρο 24 του νόμου 4494/2017 επιτρέπει την τιμητική απονομή βαθμού έως τον Ταγματάρχη και τους αντίστοιχους βαθμούς των άλλων Κλάδων —όπως είναι ο Πλωτάρχης στο Πολεμικό Ναυτικό— με την ίδια διαδικασία. Ο νόμος διευκρινίζει ότι από αυτή την απονομή δεν προκύπτουν συντάξιμα ή άλλα οικονομικά δικαιώματα.

Σε κάθε περίπτωση, ο τιμητικός βαθμός δεν ισοδυναμεί από μόνος του με τοποθέτηση σε ενεργή οργανική θέση ή με ανάθεση επιχειρησιακής διοίκησης.

Οι απονομές πριν από τον Νίκο Δένδια

Η πρακτική δεν ξεκίνησε επί της σημερινής ηγεσίας του υπουργείου. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του εφοπλιστή Πάνου Λασκαρίδη, ο οποίος έγινε Υποναύαρχος επί τιμή τον Ιούλιο του 2020, επί υπουργίας Νίκου Παναγιωτόπουλου. Η απονομή συνέπεσε με την ένταξη στο Πολεμικό Ναυτικό του πλοίου γενικής υποστήριξης «Ηρακλής», το οποίο είχε παραχωρηθεί από το Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη. Είχαν προηγηθεί και ακολούθησαν δωρεές πλοίων, εξοπλισμού και εργασιών υποστήριξης προς το Πολεμικό Ναυτικό.

Την ίδια περίοδο ο εφοπλιστής, βετεράνος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και εθνικός ευεργέτης Ιάκωβος Τσούνης ανακηρύχθηκε Υποστράτηγος επί τιμή. Οι συνολικές δωρεές του προς τις Ένοπλες Δυνάμεις και το Δημόσιο είχαν αποτιμηθεί σε περίπου 23 εκατ. ευρώ, ενώ είχε διαθέσει και το σύνολο της ακίνητης περιουσίας του.

Το 2018, επί υπουργίας Πάνου Καμμένου, είχαν απονεμηθεί ο βαθμός του Ταξιάρχου επί τιμή στον Παναγιώτη Κυριακόπουλο και ο βαθμός του Υποστρατήγου επί τιμή στον μητροπολίτη Μεσογαίας και Λαυρεωτικής Νικόλαο.

Την ίδια χρονιά η Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα ανακηρύχθηκε μετά θάνατον Υποναύαρχος επί τιμή, σε μια συμβολική εφαρμογή του θεσμού με ιστορικό χαρακτήρα.

Η παράδοση της ιδιωτικής προσφοράς για την ενίσχυση της άμυνας είναι, βεβαίως, πολύ παλαιότερη από το σύγχρονο νομοθετικό πλαίσιο. Από τη χρηματοδότηση του θωρηκτού «Γεώργιος Αβέρωφ» μέχρι τις σημερινές δωρεές σε νοσοκομεία, στρατιωτικές σχολές και μονάδες, το κράτος έχει κατά καιρούς αναγνωρίσει τους ευεργέτες με παράσημα, ονομασίες εγκαταστάσεων, δημόσιες τιμητικές εκδηλώσεις και, σε ορισμένες περιπτώσεις, στρατιωτικούς βαθμούς επί τιμή.

Οι απονομές αυτές αποτελούν επομένως θεσμοθετημένη μορφή κρατικής αναγνώρισης, χωρίς να ταυτίζονται όλες με χρηματικές δωρεές και χωρίς να προκύπτει αυτομάτως σύνδεση ενός συγκεκριμένου βαθμού με συγκεκριμένο ύψος προσφοράς.

Διαβάστε επίσης:

ΣΥΡΙΖΑ για Ακρίτα: Ούτε βήμα πίσω – «Πετάει το γάντι» στον Τσίπρα, μετά τη στήριξη της αντιπολίτευσης

Παππάς για Ακρίτα: Θεσμική διολίσθιση της ΝΔ – Να πάρει θέση και ο Τσίπρας

Μητσοτάκης από Θεσσαλονίκη: Τα έργα δεν γίνονται για κομματική ανταπόδοση – Τα εμπόδια για τα μη κρατικά ΑΕΙ θα ξεπεράστούν (Video)

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.