Πόλεμος στο Ιράν: Έξι μήνες μετά, το καθεστώς της Τεχεράνης παραμένει αμετακίνητο και οι στόχοι των ΗΠΑ ανεκπλήρωτοι

Υποτίθεται ότι θα ήταν γρήγορο, σχολιάζουν οι New York Times, σχετικά με τον πόλεμο στο Ιράν.

Ωστόσο, έξι μήνες αφότου οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν μαζικές αεροπορικές επιδρομές στο Ιράν, η σύγκρουση συνεχίζεται. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει αντικαταστήσει τον στρατιωτικό της πόλεμο με έναν οικονομικό, αλλά το αποτέλεσμα πιθανότατα δεν θα είναι διαφορετικό, ανέφεραν οι αναλυτές, με την έλλειψη σαφήνειας των ΗΠΑ σχετικά με τους στόχους, τη μείωση της αμερικανικής αξιοπιστίας και μια στρατηγική ήττα.

Ένα πράγμα παραμένει σταθερό, ωστόσο. Οι απλοί άνθρωποι του Ιράν φέρουν το κύριο βάρος του πολέμου, θύματα τόσο των Ηνωμένων Πολιτειών όσο και των δικών τους ηγετών.

Την πρώτη ημέρα του πολέμου, στις 28 Φεβρουαρίου, ο Πρόεδρος Τραμπ υποσχέθηκε στους Ιρανούς ότι «η ώρα της ελευθερίας σας είναι κοντά». Έξι μήνες αργότερα, η κυβέρνησή του προσπαθεί να τους φτωχύνει περαιτέρω, με την ελπίδα ότι θα επαναστατήσουν ενάντια σε ένα καταπιεστικό, στρατιωτικοποιημένο καθεστώς και θα το ανατρέψουν.

Η ιρανική ηγεσία, που κυριαρχείται όλο και περισσότερο από στρατιωτικούς, θεωρεί τις θυσίες των απλών Ιρανών ως απαραίτητη πράξη πατριωτισμού και ακόμη και μαρτυρίου. Ήταν όλο και πιο αδίστακτη στην εξάλειψη των παραμικρών σημαδιών διαφωνίας.

Είναι δύσκολο, αναφέρουν οι NYT, να δει κανείς διαφορετικά την αμερικανική αποτυχία να υποτάξει το Ιράν, παρά τη δύναμη των συνδυασμένων αμερικανικών και ισραηλινών στρατών. Η Ισλαμική Δημοκρατία όχι μόνο επέζησε, αλλά ελέγχει αποτελεσματικά το Στενό του Ορμούζ. Έχει ενισχύσει την επιρροή της στην περιοχή, ακόμη και με τις χώρες που βομβάρδιζε πριν από μερικούς μήνες να προσπαθούν να αναζωογονήσουν τους δεσμούς της με το Ιράν.

«Ο πόλεμος δεν κατάφερε να επιτύχει τους στόχους των ΗΠΑ», δήλωσε η Σανάμ Βακίλ, διευθύντρια του προγράμματος Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής στο Chatham House.

Η Σούζαν Μαλόνι, ειδική σε θέματα Ιράν και επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής στο Brookings Institution, έκρινε τον πόλεμο ως αποτυχία. «Προκαλέσαμε μεγάλη ζημιά στο Ιράν, αλλά βγήκαν πιο δυνατοί από πριν», είπε. Οι γείτονες του Ιράν αποφάσισαν ότι πρέπει να βρουν έναν τρόπο λειτουργίας με μια Ισλαμική Δημοκρατία που δεν πρόκειται να φύγει.

Η αμερικανική αξιοπιστία μεταξύ των συμμάχων έχει πληγεί μαζί με τη φήμη του ίδιου του Τραμπ για την αποφυγή δαπανηρών, ατελείωτων πολέμων στη Μέση Ανατολή και την προώθηση της «οικονομικής προσιτότητας» στο εσωτερικό. Και αυτό έχει κάνει την υπόσχεσή του να απελευθερώσει τους απλούς Ιρανούς να φαίνεται κούφια.

«Αυτός ο πόλεμος έχει πραγματικά ξεπεράσει την προεδρία Τραμπ», δήλωσε η Μαλόνεϊ.

Το καθεστώς επιβιώνει

Η «Επιχείρηση Επική Οργή» ξεκίνησε με μια κοινή αμερικανο-ισραηλινή αιφνιδιαστική επίθεση στο Ιράν, η οποία σκότωσε τον ανώτατο ηγέτη, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, και πολλούς από τους αξιωματούχους του, ενώ τραυμάτισε σοβαρά τον γιο του και τώρα διάδοχό του, Μοτζτάμπα.

Εβδομάδες έντονων βομβαρδισμών κατέστρεψαν μεγάλο μέρος της αεροπορίας και του ναυτικού του Ιράν και προκάλεσαν σοβαρές ζημιές στο πυραυλικό του πρόγραμμα. Αλλά ο πληθυσμός δεν εξεγέρθηκε και η ηγεσία δεν διασπάστηκε.

Ο στρατός του Ιράν αποκατέστησε πολλούς από τους εκτοξευτές πυραύλων του και επιτέθηκε σε βασικούς συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή, καθώς και σε αμερικανικές βάσεις, οι οποίες δεν ήταν επαρκώς προστατευμένες. Ουσιαστικά έκλεισε το Στενό του Ορμούζ και προκάλεσε παγκόσμια οικονομική αναστάτωση.

Αρκετές χιλιάδες Ιρανοί, συμπεριλαμβανομένων παιδιών, έχουν πεθάνει – οι αριθμοί είναι δύσκολο να επαληθευτούν – καθώς και 18 Αμερικανοί στρατιωτικοί.

Η αρχική «Επιχείρηση Επική Οργή» έχει αντικατασταθεί από αυτό που ο Υπουργός Οικονομικών Σκοτ ​​Μπέσεντ ανακοίνωσε τη Δευτέρα ως «Επιχείρηση Οικονομικός Παρίας», που έχει σχεδιαστεί για να απομονώσει περαιτέρω το Ιράν και να αποτελειώσει την σοβαρά κατεστραμμένη οικονομία του.

«Αυτή είναι μια διαρκής εκστρατεία για την κατάρρευση κάθε τελευταίας επιλογής για το Ιράν», δήλωσε ο Μπέσεντ. «Η εκστρατεία που ξεκινάμε σήμερα θα ενισχύεται κάθε μέρα που ακολουθεί και δεν θα τελειώσει μέχρι αυτό το καθεστώς να διαλυθεί».

Είναι ο αμερικανικός στόχος για άλλη μια φορά η κατάρρευση του καθεστώτος; Ή για να επιβάλουν το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ; Ή για να φέρουν ένα πιο απελπισμένο Ιράν πίσω στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για να επιτευχθεί μια βιώσιμη διευθέτηση τόσο του στενού όσο και του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν;

«Δεν υπάρχει σαφής διατύπωση των στόχων της Αμερικής», δήλωσε ο Esfandyar Batmanghelidj του Ιδρύματος Bourse & Bazaar, ενός ερευνητικού οργανισμού με έδρα το Λονδίνο. «Αλλά αν δεν ορίσετε την αλλαγή συμπεριφοράς, οι κυρώσεις ως καταναγκασμός αποτυγχάνουν».

Το Ιράν, που ήδη έχει τεθεί στο στόχαστρο πολλών χιλιάδων κυρώσεων, θεωρείται απίθανο να παραδοθεί εξαιτίας μερικών ακόμη. Πιο πιθανό, σύμφωνα με τους αναλυτές, είναι η χώρα να αντιδράσει εγκαίρως κλιμακώνοντας τις επιθέσεις της σε πλοία στον Περσικό Κόλπο και σε συμμάχους των ΗΠΑ, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε έναν ακόμη γύρο αμερικανικών βομβαρδισμών.

Η Ουάσινγκτον στοιχηματίζει ότι μπορεί να πετύχει μέσω εντατικού οικονομικού στραγγαλισμού αυτό που δεν μπόρεσαν έξι μήνες πολέμου, δήλωσε η Σίνα Τούσι του Κέντρου Διεθνούς Πολιτικής, μιας δεξαμενής σκέψης της Ουάσινγκτον.

Η Ουάσινγκτον προσπαθεί να το κάνει αυτό απαιτώντας διεθνή συμμόρφωση, ακόμη και καθώς οι σχέσεις της με μεγάλο μέρος του κόσμου γίνονται πιο καταναγκαστικές και συναλλακτικές, με περισσότερες χώρες να επιλέγουν να αγνοήσουν τις επιταγές του Τραμπ.

«Η ικανότητα να βλάψει το Ιράν είναι σαφής», είπε η Τούσι. «Η πορεία από τον πόνο στη συνθηκολόγηση ή την κατάρρευση δεν είναι».

Ένα επικίνδυνο αδιέξοδο

Με τους αμερικανικούς στόχους ασαφείς, η σύγχυση είναι πραγματική και στην Τεχεράνη, δήλωσε ο Αλί Βαέζ, διευθυντής του έργου για το Ιράν της Διεθνούς Ομάδας Κρίσεων. Θα αναρωτηθούν, είπε: «Θέλουν οι ΗΠΑ να επιτύχουν κατάρρευση, συνθηκολόγηση ή συμβιβασμό;».

Δεδομένου ότι οι ηγέτες του Ιράν βλέπουν την προσπάθεια στραγγαλισμού τους ως μια άλλη μορφή πολέμου, είπε ο Βαέζ, η νέα αμερικανική στρατηγική έχει δύο κινδύνους. Εάν αποτύχει, η μόνη επιλογή που απομένει είναι η επιστροφή στην στρατιωτική κλιμάκωση. Και αν λειτουργήσει, μπορεί να οδηγήσει το Ιράν σε κλιμάκωση για να σπάσει τον ναυτικό αποκλεισμό των ΗΠΑ.

«Σε κάθε περίπτωση, δεν θα παράγει αυτό που φαίνεται να θέλει η κυβέρνηση, δηλαδή να χρησιμοποιήσει κυρώσεις ως εναλλακτική λύση στον πόλεμο», είπε. «Είναι πιο πιθανό να είναι το προοίμιο ενός ακόμη γύρου στρατιωτικού πολέμου».

Η ηγεσία του Ιράν, συμπεριλαμβανομένου του Προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν και του Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, προέδρου του κοινοβουλίου, ήταν ευθεία σχετικά με τις οικονομικές επιταγές για τον τερματισμό του πολέμου. Έχουν προειδοποιήσει για τις συνέπειες της πείνας και της οικονομικής κατάρρευσης.

Παρ’ όλα αυτά, ακολουθούν μια συνεπή γραμμή στις διαπραγματεύσεις με την Ουάσινγκτον, επιμένοντας σε μια επιστροφή τουλάχιστον στο Μνημόνιο Συνεννόησης του Ιουνίου, το οποίο υπέγραψε ο Τραμπ, αλλά τώρα λέει ότι «τελείωσε». Συνεχίζουν επίσης να διαπραγματεύονται με το Ομάν για τη διαχείριση του στενού με τρόπο που η Ουάσινγκτον είναι απίθανο να αποδεχτεί.

Αλλά ανεξάρτητα από το πόσο πολύ παραδέχεται το Ιράν, υπάρχει μια ευρέως διαδεδομένη δυσπιστία ότι ο Τραμπ θα προσφέρει οικονομικά οφέλη και θα μειώσει τις κυρώσεις. Παρά την άσχημη οικονομική κατάσταση, η ηγεσία φαίνεται ενωμένη στη διατήρηση του ελέγχου του στενού.

Ο ανώτατος ηγέτης, Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, θεωρείται πιο κοντά στο Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης και αποφεύγει τα ρίσκα περισσότερο από τον πατέρα του.

Κάποιοι αναρωτιούνται αν ο Μοτζτάμπα είναι καν ζωντανός. Δεν έχει εμφανιστεί δημόσια και το τελευταίο ανακοινωθέν από το γραφείο του ήταν στις 9 Αυγούστου.

Προς το παρόν, η κατάσταση είναι σχετικά στατική, ένα είδος ψευδοπολέμου, με καμία από τις δύο πλευρές να μην πυροβολεί η μία την άλλη και σχετικά χαλαρά αποκλεισμένα στενά και προς τις δύο κατευθύνσεις, επιτρέποντας σε κάποιο μέρος του πετρελαίου να διαφύγει.

Η νέα στρατηγική του ενισχυμένου οικονομικού στραγγαλισμού έχει το πλεονέκτημα ότι είναι σταδιακή και δύσκολο να παρακολουθηθεί, μειώνοντας την ένταση στη σύγκρουση, κάτι που μπορεί να βοηθήσει τον Τραμπ και τους Ρεπουμπλικάνους ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, ενώ υπόσχεται ότι η νίκη, στην πραγματικότητα, είναι προ των πυλών.

Αλλά το αδιέξοδο είναι επίσης επικίνδυνο, δήλωσε η Έλι Γκερανμάγιεχ, ειδική σε θέματα Ιράν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων. «Υπάρχει μια αυξανόμενη άποψη στον Λευκό Οίκο ότι δεν μπορείς να αντιμετωπίσεις αυτή την Ισλαμική Δημοκρατία», είπε. «Είναι μια επικίνδυνη στιγμή, καθώς τόσο η Τεχεράνη όσο και η Ουάσινγκτον καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι δεν είναι δυνατή καμία συμφωνία η μία με την άλλη».

Ο Τζέρεμι Σαπίρο, πρώην αξιωματούχος του Υπουργείου Εξωτερικών, που τώρα εργάζεται στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων, παραμένει προβληματισμένος γιατί ο Τραμπ δεν έχει αξιοποιήσει κανένα από τα διαθέσιμα μέτρα για τον τερματισμό ενός εξαιρετικά αντιδημοφιλούς πολέμου στο εσωτερικό. Προωθώντας ακόμη περισσότερες οικονομικές κυρώσεις, είπε, οι αξιωματούχοι του Τραμπ «προσποιούνται ότι εξακολουθούν να πολεμούν αντί να προσποιούνται ότι έχουν κερδίσει» – ή να παραδέχονται ότι έχουν χάσει.

Όπως πάντα, η ηγεσία του Ιράν δεν θα πληρώσει το κόστος, είπε ο Σαπίρο, θα είναι ο λαός του που θα το κάνει.

Διαβάστε επίσης:

Για κίνδυνο «ατυχήματος» μεταξύ Μόσχας και ΝΑΤΟ προειδοποιεί Ρώσος αξιωματούχος

Νέα απειλή μετά τον όλεθρο: Το Νεπάλ παρακολουθεί στενά δύο λίμνες – Κίνδυνος νέας πλημμύρας

Με κάψουλα – «ιπτάμενο κέντρο επιχειρήσεων» ταξίδεψε ο Ράτκλιφ στη Μόσχα – Τι είναι το ROCC, που εγκαταστάθηκε στο αεροσκάφος του επικεφαλής της CIA

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.