Athens Flying Week: Από το Τατόι το ’12 στην Τανάγρα το ’16 – Πώς ένα ιδιωτικό σόου μπήκε στις στρατιωτικές βάσεις και «αγκαλιάστηκε» από τον Καμμένο ως τον Δένδια

Η τραγωδία με το F-4 Phantom στην Τανάγρα φέρνει αναπόφευκτα στο προσκήνιο και την ιστορία του Athens Flying Week: μιας ιδιωτικής αεροπορικής διοργάνωσης που ξεκίνησε το 2012 στο Τατόι, μεταφέρθηκε τέσσερα χρόνια αργότερα στην 114 Πτέρυγα Μάχης και σταδιακά απέκτησε ολοένα στενότερη σχέση με τις Ένοπλες Δυνάμεις. Από την πρώτη ειδική άδεια του ΥΠΕΘΑ μέχρι τη μετακόμιση επί υπουργίας Πάνου Καμμένου και από την παρουσία Παναγιωτόπουλου και Χαρδαλιά μέχρι τη σημερινή περίοδο, το air show εξελίχθηκε σε θεσμό με ισχυρή και διαρκή κρατική στρατιωτική υποστήριξη.

Η ιστορία αρχίζει το 2012. Τότε πραγματοποιείται για πρώτη φορά το Athens Flying Week, από τις 24 έως τις 30 Σεπτεμβρίου, με το μεγάλο διήμερο των αεροπορικών επιδείξεων στις 29 και 30 Σεπτεμβρίου στο στρατιωτικό αεροδρόμιο του Τατοΐου.

Ήδη από την πρώτη διοργάνωση υπάρχει ένα στοιχείο που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον σήμερα. Το στρατιωτικό αεροδρόμιο άνοιξε στο κοινό κατόπιν ειδικής άδειας του υπουργείου Εθνικής Άμυνας και της Πολεμικής Αεροπορίας.

Το Athens Flying Week, δηλαδή, δεν γεννήθηκε ως εκδήλωση της Πολεμικής Αεροπορίας. Ήταν ένα project που φιλοδοξούσε, όπως αναφερόταν στις παρουσιάσεις της εποχής, να καθιερωθεί ως μεγάλη αεροπορική διοργάνωση της Αθήνας. Για να πραγματοποιηθεί όμως το κεντρικό του πρόγραμμα, χρησιμοποιήθηκε εξαρχής στρατιωτική εγκατάσταση.

Και από την πρώτη εκείνη χρονιά υπήρχε ήδη εμπορική διάσταση. Στο Τατόι λειτουργούσε εμπορική έκθεση με εκθέτες αεροπορικού και μη χαρακτήρα, παιδικό πάρκο, εξομοιωτές πτήσης και άλλες δραστηριότητες, ενώ το εισιτήριο κόστιζε επτά ευρώ για τους ενήλικες και τρία ευρώ για τα παιδιά. Μέρος των εσόδων είχε ανακοινωθεί ότι θα διατεθεί στον Σύλλογο Φίλων Παιδιών με Καρκίνο «ΕΛΠΙΔΑ».

Στο πρόγραμμα υπήρχαν επίσης από τότε ελληνικά πτητικά μέσα των Ενόπλων Δυνάμεων.

Το μοντέλο, επομένως, είχε διαμορφωθεί ήδη από το ξεκίνημα: μια διοργάνωση που δεν ανήκε στην Πολεμική Αεροπορία αποκτούσε πρόσβαση σε στρατιωτικό αεροδρόμιο, άνοιγε τη βάση στο κοινό και ενέτασσε στρατιωτικά μέσα στο θέαμά της.

2016: Η μεγάλη μετακόμιση στην Τανάγρα επί Καμμένου

Για τέσσερα χρόνια το Athens Flying Week παρέμεινε στο Τατόι. Το μεγάλο άλμα γίνεται το 2016, στην πέμπτη διοργάνωση.

Το air show εγκαταλείπει το Τατόι και μεταφέρεται στην Αεροπορική Βάση Τανάγρας και την 114 Πτέρυγα Μάχης.

Δεν πρόκειται για μια ασήμαντη αλλαγή χώρου. Η Athens Flying Week περνά πλέον σε μία ενεργή βάση μαχητικών αεροσκαφών της Πολεμικής Αεροπορίας.

Η διοργάνωση της 17ης και 18ης Σεπτεμβρίου 2016 διαφημιζόταν ήδη ως το μεγαλύτερο διεθνές αεροπορικό show της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και υπολογιζόταν ότι στις τέσσερις προηγούμενες διοργανώσεις είχε συγκεντρώσει περισσότερους από 200.000 επισκέπτες.

Η πολιτική συγκυρία έχει τη σημασία της.

Υπουργός Εθνικής Άμυνας ήταν τότε ο Πάνος Καμμένος, στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ.

Η απόφαση να μεταφερθεί η διοργάνωση στην Τανάγρα ελήφθη, συνεπώς, επί της δικής του υπουργικής θητείας. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν έχει εντοπιστεί η πρωτογενής διοικητική ή υπουργική απόφαση που θα επέτρεπε να αποδοθεί προσωπικά στον τότε υπουργό η υπογραφή της παραχώρησης.

Η διάκριση είναι σημαντική.

Το βέβαιο είναι ότι επί Καμμένου εγκαθίσταται στην Τανάγρα το μοντέλο που συνεχίζεται μέχρι σήμερα.

Και μαζί με τη μεταφορά αλλάζει σταδιακά και η κλίμακα του Athens Flying Week. Η δυνατότητα υποδοχής ταχύτερων και βαρύτερων στρατιωτικών αεροσκαφών επιτρέπει στη διοργάνωση να αποκτήσει πολύ εντονότερο στρατιωτικό χαρακτήρα και να προσελκύσει μαχητικά και ακροβατικά σμήνη από το εξωτερικό.

Το ιδιωτικό air show είχε πλέον βρει μόνιμη σχεδόν στέγη μέσα σε μία από τις σημαντικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις της χώρας.

Από κυβέρνηση σε κυβέρνηση, η σχέση συνεχίστηκε

Εξίσου ενδιαφέρον είναι ότι η σχέση αυτή δεν αποτέλεσε επιλογή μόνο μιας κυβέρνησης ή ενός υπουργού. Η κυβέρνηση άλλαξε το 2019. Το μοντέλο, όμως, παρέμεινε. Και τα επόμενα χρόνια η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία όχι μόνο επέτρεπε τη διοργάνωση στην Τανάγρα, αλλά έδινε με την παρουσία της σαφές μήνυμα θεσμικής υποστήριξης.

Χαρακτηριστικό είναι το Athens Flying Week του 2021. Στις 5 Σεπτεμβρίου εκείνης της χρονιάς ο τότε υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Παναγιωτόπουλος μετέβη προσωπικά στην 114 Πτέρυγα Μάχης για να παρακολουθήσει τις αεροπορικές επιδείξεις. Και δεν ήταν μόνος.

Μαζί του βρίσκονταν ο τότε αρχηγός ΓΕΕΘΑ Κωνσταντίνος Φλώρος, ο αρχηγός ΓΕΑ Γεώργιος Μπλιούμης, ο αρχηγός ΓΕΣ Χαράλαμπος Λαλούσης και ο αρχηγός ΓΕΝ Στυλιανός Πετράκης.

Δηλαδή σχεδόν σύσσωμη η ανώτατη στρατιωτική ηγεσία της χώρας βρισκόταν στην ιδιωτικά οργανωμένη αεροπορική διοργάνωση. Έναν χρόνο αργότερα, το 2022, στην Athens Flying Week βρέθηκε ο τότε υφυπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Χαρδαλιάς. Και εκεί προκύπτει ένα ακόμη χαρακτηριστικό στοιχείο για το πόσο είχε πλέον διευρυνθεί η συμμετοχή των Ενόπλων Δυνάμεων.

Σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν τότε, στις επιδείξεις συμμετείχαν μαχητικά αεροσκάφη και ελικόπτερα και από τους τρεις Κλάδους των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Το Athens Flying Week δεν φιλοξενούσε πλέον απλώς κάποια ελληνική στρατιωτική συμμετοχή. Η παρουσία των Ενόπλων Δυνάμεων είχε γίνει βασικό τμήμα του ίδιου του προϊόντος που προσέφερε η διοργάνωση στους θεατές.

Από το Τατόι στην 114 Πτέρυγα Μάχης

Αν δει κανείς ολόκληρη τη διαδρομή, η μεταμόρφωση είναι εντυπωσιακή. Το 2012 μια νέα ιδιωτική αεροπορική διοργάνωση ζητά και λαμβάνει ειδική άδεια από το ΥΠΕΘΑ και την Πολεμική Αεροπορία για να χρησιμοποιήσει για ένα Σαββατοκύριακο το στρατιωτικό αεροδρόμιο Τατοΐου.

Τέσσερα χρόνια αργότερα, επί υπουργίας Πάνου Καμμένου, μετακομίζει στην 114 Πτέρυγα Μάχης της Τανάγρας. Στη συνέχεια παραμένει εκεί ανεξάρτητα από κυβερνητικές αλλαγές. Επί Νίκου Παναγιωτόπουλου αποκτά την εμφανή παρουσία της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΘΑ και των αρχηγών των Ενόπλων Δυνάμεων. Επί Νίκου Χαρδαλιά καταγράφεται επίσημα συμμετοχή αεροσκαφών και ελικοπτέρων και από τους τρεις Κλάδους.

Και η διοργάνωση φτάνει στη σημερινή περίοδο έχοντας πλέον καθιερωθεί στην Τανάγρα ως ένα μεγάλο διεθνές air show, με εισιτήρια, VIP υπηρεσίες, εμπορική έκθεση, χορηγούς και χιλιάδες επισκέπτες, αλλά ταυτόχρονα με πολύ ισχυρή παρουσία της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας και συνολικά των Ενόπλων Δυνάμεων.

Αυτό ακριβώς το ιστορικό αποκτά διαφορετική σημασία μετά την τραγωδία της 5ης Σεπτεμβρίου. Όχι επειδή αποδεικνύει οτιδήποτε για τα αίτια της συντριβής του F-4 – αυτά είναι αντικείμενο άλλης έρευνας. Αλλά επειδή αναδεικνύει ένα ερώτημα που παρέμενε επί χρόνια στο περιθώριο:

Πώς ακριβώς μια ιδιωτική αεροπορική διοργάνωση απέκτησε τόσο σταθερή και εκτεταμένη πρόσβαση στις υποδομές και στα πτητικά μέσα των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων;

• Και κυρίως, με ποιες αποφάσεις;

• Ποια ήταν η αρχική συμφωνία του 2012 για το Τατόι;

• Ποιος και με ποιους όρους ενέκρινε τη μεγάλη μεταφορά στην Τανάγρα το 2016;

• Υπήρξε σύμβαση με το Δημόσιο;

• Προβλέφθηκε οικονομικό αντάλλαγμα για τη χρήση της 114 Πτέρυγας Μάχης;

• Και οι άδειες αυτές δίνονται κάθε χρόνο ή υπάρχει κάποια μόνιμη συμφωνία που επιτρέπει στη διοργάνωση να χρησιμοποιεί τη βάση;

Αυτά είναι ερωτήματα που δεν αφορούν αποκλειστικά τον σημερινό υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια ούτε μία συγκεκριμένη κυβέρνηση.

Αφορούν όλες τις πολιτικές και στρατιωτικές ηγεσίες που, από το 2012 μέχρι σήμερα, επέτρεψαν, συνέχισαν ή διεύρυναν αυτή τη σχέση.

Γιατί μέσα σε δεκατέσσερα χρόνια το Athens Flying Week έκανε μια μεγάλη διαδρομή: από μια νέα ιδιωτική πρωτοβουλία που χρειαζόταν ειδική άδεια για να ανοίξει για δύο ημέρες το Τατόι, εξελίχθηκε σε διεθνές εμπορικό air show εγκατεστημένο στην 114 Πτέρυγα Μάχης, με τα ελληνικά στρατιωτικά αεροσκάφη να αποτελούν ένα από τα κεντρικά στοιχεία του θεάματος.

Η ιστορία αυτής της διαδρομής είναι γνωστή.

Αυτό που μένει να γίνει γνωστό είναι οι αποφάσεις, οι συμβάσεις και οι οικονομικοί όροι που την κατέστησαν δυνατή.

Διαβάστε επίσης:

«Εφικτός ο στόχος της αυτοδυναμίας»: Live η συνέντευξή Τύπου του πρωθυπουργού στην 90ή ΔΕΘ

Athens Flying Week: Η Πολεμική Αεροπορία δεν είναι θέαμα για VIP θεατές, ούτε η Τανάγρα εμπορικό κέντρο – Αδυσώπητα ερωτήματα για μία τραγωδία

Μητσοτάκης στη ΔΕΘ: Οι πολιτικές στοχεύσεις των μέτρων – Έδειξε εκλογές τέλη Μαΐου, χωρίς δεύτερες κάλπες

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.