Καύσιμα: «Φωτιά» στην αντλία – Η μάχη της θέρμανσης και το σχέδιο για μείωση του ΕΦΚ

Η βενζίνη πάνω από τα 2 ευρώ και το πετρέλαιο θέρμανσης να απειλεί, χωρίς παρέμβαση, να ξεκινήσει επίσης κοντά στα 2 ευρώ συνθέτουν μια εξίσωση που η κυβέρνηση δεν μπορεί να αφήσει να λυθεί… στην αντλία. Πολύ περισσότερο όταν η Ελλάδα συγκαταλέγεται ήδη στις ακριβότερες χώρες της Ευρώπης στα καύσιμα και ο χειμώνας βρίσκεται προ των πυλών.

Γι’ αυτό και οι αποφάσεις που αναμένονται μέσα στην εβδομάδα για το πετρέλαιο θέρμανσης αποτελούν το πρώτο μεγάλο τεστ. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ανεβάσει, μάλιστα, αρκετά τον πήχη, καθώς δεν δεσμεύθηκε απλώς για τιμή κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο στις 15 Οκτωβρίου, αλλά για τιμή «σημαντικά χαμηλότερη» από αυτό το επίπεδο.

Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση έχει μπροστά της μια μάχη αρκετών δεκάδων λεπτών ανά λίτρο. Και όσο οι διεθνείς τιμές παραμένουν ευάλωτες σε κάθε νέα ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή και κάθε εξέλιξη στο ρωσοουκρανικό μέτωπο, τόσο δυσκολότερο γίνεται το εγχείρημα.

Το ενδιαφέρον, όμως, βρίσκεται και στο τι μπορεί να ακολουθήσει. Διότι πίσω από τη μάχη για το πετρέλαιο θέρμανσης έχει αρχίσει να ανοίγει μια πολύ μεγαλύτερη συζήτηση: αν η κυβέρνηση θα φτάσει τελικά στη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης και στη βενζίνη.

Και αυτό είναι ένα μέτωπο που μέχρι πριν από λίγο καιρό απέφευγε να ανοίξει.

Η απόσταση από τα 2 ευρώ

Χωρίς παρέμβαση, η τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης θα μπορούσε, σύμφωνα με όσα έχει αναφέρει ο πρωθυπουργός, να κινηθεί ακόμη και κοντά στα 2 ευρώ το λίτρο.

Για να καλυφθεί αυτή η απόσταση, το σχέδιο προβλέπει συνδυασμό παρεμβάσεων από το κράτος και τα διυλιστήρια, ώστε η μείωση να περάσει απευθείας στην αντλία και να γίνει αισθητή από τον καταναλωτή.

Στο τραπέζι βρίσκεται παράλληλα η επαναφορά πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στην αγορά καυσίμων, ενώ αναμένεται και οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης για τους δικαιούχους, ανεξάρτητα από το καύσιμο ή το μέσο που χρησιμοποιούν.

Το τελικό ύψος της παρέμβασης, ωστόσο, δεν έχει ακόμη κλειδώσει. Και ο λόγος βρίσκεται αρκετές εκατοντάδες ή και χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την Αθήνα.

Μέχρι τις 15 Οκτωβρίου μεσολαβούν εβδομάδες κατά τις οποίες η εικόνα στις διεθνείς αγορές μπορεί να μεταβληθεί σημαντικά. Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, αλλά και στο ρωσοουκρανικό μέτωπο, αποτελούν τις δύο μεγάλες γεωπολιτικές μεταβλητές που μπορούν είτε να σπρώξουν ακόμη ψηλότερα το πετρέλαιο είτε να οδηγήσουν σε αποκλιμάκωση.

Από την πορεία των διεθνών τιμών θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό και πόσο βαθιά θα χρειαστεί τελικά να βάλουν το χέρι στην τσέπη κράτος και διυλιστήρια, ώστε να επιτευχθεί ο στόχος για τιμή σημαντικά χαμηλότερη από τα 1,75 ευρώ.

Το επόμενο δύσκολο μέτωπο είναι η βενζίνη

Η θέρμανση, όμως, αποτελεί μόνο τη μία πλευρά του προβλήματος. Η Ελλάδα βρίσκεται ήδη ανάμεσα στις ακριβότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη βενζίνη, ενώ σε πολλές περιοχές της χώρας η αμόλυβδη έχει ξεπεράσει το όριο των 2 ευρώ το λίτρο.

Κάπου εδώ επανέρχεται μια συζήτηση που μέχρι πρόσφατα παρέμενε ουσιαστικά κλειστή: η μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης.

Η κυβέρνηση έχει απορρίψει μέχρι σήμερα μια μόνιμη οριζόντια μείωση του ΕΦΚ, επικαλούμενη το μεγάλο δημοσιονομικό κόστος. Τώρα, όμως, αφήνει ανοιχτή μια διαφορετική επιλογή: μια έκτακτη και προσωρινή μείωση του φόρου, εφόσον η ενεργειακή κρίση συνεχιστεί και οι τιμές παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα. Υπάρχει, ωστόσο, ένας κρίσιμος όρος: οι Βρυξέλλες.

Το πράσινο φως από την Κομισιόν

Η Αθήνα επιδιώκει ευρωπαϊκή δημοσιονομική ευελιξία, ώστε το κόστος μιας προσωρινής μείωσης του ΕΦΚ να μη συνυπολογιστεί στις οροφές δαπανών.

Εάν αυτό το πράσινο φως δοθεί από την Κομισιόν, τότε το συγκεκριμένο εργαλείο μπορεί να ενεργοποιηθεί, εφόσον οι διεθνείς τιμές εξακολουθήσουν να πιέζουν την αγορά.

Η σειρά των παρεμβάσεων έχει ουσιαστικά προσδιοριστεί. Πρώτη προτεραιότητα είναι το πετρέλαιο θέρμανσης, ακολουθεί το diesel και στη συνέχεια έρχεται η βενζίνη.

Αυτό σημαίνει ότι, εάν η κατάσταση στις διεθνείς αγορές δεν αποκλιμακωθεί και υπάρξει η απαραίτητη ευρωπαϊκή δημοσιονομική κάλυψη, δεν αποκλείεται σε δεύτερο χρόνο να ενεργοποιηθεί προσωρινή μείωση του ΕΦΚ και στη βενζίνη.

Πρόκειται για σημαντική μετατόπιση. Ένα μέτρο που μέχρι πρόσφατα βρισκόταν ουσιαστικά εκτός κυβερνητικής συζήτησης έχει πλέον περάσει στο τραπέζι ως εφεδρικό «όπλο», έστω με συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Πριν φτάσει, πάντως, η συζήτηση στη βενζίνη, προηγείται η μάχη της θέρμανσης. Οι ανακοινώσεις μέσα στην εβδομάδα θα δείξουν πόσο μεγάλη θα είναι η κρατική παρέμβαση, ποια θα είναι η συμμετοχή των διυλιστηρίων και πόσο θα αυξηθεί το επίδομα θέρμανσης.

Το πραγματικό τεστ θα έρθει στις 15 Οκτωβρίου, όταν οι καταναλωτές θα δουν την πρώτη τιμή στις αντλίες.

Ο πήχης έχει ήδη τοποθετηθεί ψηλά από τον ίδιο τον πρωθυπουργό: σημαντικά χαμηλότερα από 1,75 ευρώ το λίτρο. Το πόσο χαμηλότερα μπορεί να φτάσει η τιμή δεν θα εξαρτηθεί μόνο από τις παρεμβάσεις που θα ανακοινωθούν, αλλά και από το τι θα έχει μεσολαβήσει στις διεθνείς αγορές.

Και αν η γεωπολιτική ένταση συνεχίσει να κρατά το πετρέλαιο ψηλά, η κυβέρνηση θα βρεθεί μπροστά στο επόμενο και ακόμη δυσκολότερο μέτωπο: τη βενζίνη των 2 ευρώ και την απόφαση αν θα χρησιμοποιήσει τελικά το «χαρτί» του ΕΦΚ.

Διαβάστε επίσης:

Ίος: «Μάχη» για πεντάστερο ξενοδοχείο μέσα σε αρχαιολογικό χώρο

ΚΚΕ: Καλεί τον λαό να μην «τσιμπάει» στους καβγάδες περί κοστολόγησης

Το Αναλόγιο είναι πάλι εδώ!

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.