Συνάντηση Τραμπ – Σι: Τα 10 «καυτά σημεία» στις σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας

Takeaways by to pontiki AI

• Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ επισκέπτεται την Ουάσινγκτον για συνομιλίες με τον Αμερικανό ομόλογό του Ντόναλντ Τραμπ, σε μια περίοδο που και οι δύο ηγέτες επιδιώκουν να ενισχύσουν την εσωτερική τους εικόνα ενόψει κρίσιμων πολιτικών εξελίξεων στις χώρες τους.
• Παρά την επιθυμία για μια μεγαλοπρεπή υποδοχή, η σύνοδος κορυφής δεν αναμένεται να αποφέρει σημαντικά αποτελέσματα, καθώς οι διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών παραμένουν βαθιές και πολυσύνθετες.
• Οι συζητήσεις επικεντρώνονται σε ζητήματα όπως η πιθανή παράταση της εμπορικής εκεχειρίας, οι δεσμεύσεις για αγορές αμερικανικών προϊόντων και η έναρξη διαλόγου για την τεχνητή νοημοσύνη.
• Ωστόσο, η αβεβαιότητα κυριαρχεί σε θέματα που αφορούν τους δασμούς, τις κινεζικές επενδύσεις, τη στάση απέναντι στην Ταϊβάν και τις κυρώσεις, καθιστώντας την έκβαση της συνάντησης περιορισμένη.
• Τελικά, η μελλοντική πορεία των διμερών σχέσεων παραμένει εξαρτημένη περισσότερο από απρόβλεπτα γεγονότα παρά από τις τρέχουσες διπλωματικές διαβουλεύσεις.

Από σήμερα και ως την Παρασκευή ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπινγκ θα είναι φιλοξενούμενος του Αμερικανού ομολόγου του Ντόναλντ Τραμπ στην Ουάσινγκτον, ανταποδίδοντας την επίσκεψη Τραμπ στο Πεκίνο πριν από μερικούς μήνες.

Ο Τραμπ ετοιμάζει μια μεγαλοπρεπή υποδοχή για τον Σι, ωστόσο, το περιβάλλον μέσα στο οποίο διεξάγεται η συνάντηση των δύο ηγετών είναι… πολύπλοκο και οι επιδιώξεις του καθενός διαφορετικές. Ως εκ τούτου, η σύνοδος κορυφής δεν φαίνεται να θα αποφέρει πολλά συγκεκριμένα αποτελέσματα. Και οι δύο πλευρές επιδιώκουν να παρουσιάσουν μια ευνοϊκή εικόνα.

Ο Τραμπ αντιμετωπίζει τις ενδιάμεσες εκλογές σε λιγότερο από έξι εβδομάδες. Ο Σι επιστρέφει στην πατρίδα του για να ξεκινήσει μια προετοιμασία διάρκειας ενός έτους εν όψει του Συνεδρίου του Κόμματος το επόμενο φθινόπωρο, όπου αναμένεται να εξασφαλίσει μια ακόμη πενταετή θητεία. Το πολύ, πιθανότατα θα δούμε μια προσωρινή παράταση της εκεχειρίας του Μπουσάν, ορισμένες αγορές γεωργικών προϊόντων και ενέργειας από την Κίνα, καθώς και έναν διάλογο για την τεχνητή νοημοσύνη.

Στην πραγματικότητα, Ουάσινγκτον και Πεκίνο καλούνται – τουλάχιστον – να συζητήσουν δέκα «καυτά» σημεία για τις σχέσεις των δύο χωρών:

Η συμφωνία του Μπουσάν λήγει στις 10 Νοεμβρίου

Σύμφωνα με πληροφορίες, το Πεκίνο επιθυμεί την παράταση της εκεχειρίας μέχρι το τέλος της θητείας του Τραμπ, ενώ ο Αμερικανός Εμπορικός Εκπρόσωπος Τζέιμισον Γκριρ έχει δηλώσει ότι θα ήταν αποδεκτή μια παράταση τριών έως έξι μηνών. Η κυβέρνηση πιστεύει ότι η Κίνα δεν τήρησε τη δική της πλευρά της συμφωνίας, δηλώνοντας στη Financial Times ότι έχουν εκπληρωθεί μόνο τα δύο τρίτα των δεσμεύσεών της για τις σπάνιες γαίες και ότι μια συντομότερη παράταση «αποτελεί περίοδο συμμόρφωσης για αξιολόγηση». Αυτό υποδηλώνει ότι η κυβέρνηση διατηρεί το δικαίωμα να αυξήσει εκ νέου τους δασμούς. Πολλά εξαρτώνται, όπως αναφέρουν αξιωματούχοι, από το αν ο περιορισμός των σπάνιων γαιών από το Πεκίνο αποτελεί «δυσλειτουργία του συστήματος» ή «σκόπιμη μείωση».

Η Ουάσιγκτον κρατά σε εφεδρεία τους δασμούς

Η Ουάσιγκτον έχει αναβάλει την έκδοση μιας έκθεσης βάσει του Άρθρου 301, η οποία προτείνει την επιβολή δασμού 7,5% στην Κίνα, στο πλαίσιο μιας έρευνας για την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα που ξεκίνησε τον Μάρτιο και αφορούσε 16 χώρες. Το Πεκίνο ισχυρίζεται ότι η κυβέρνηση Τραμπ υποσχέθηκε να περιορίσει στο 20% τους «αντικαταστατικούς» δασμούς, οι οποίοι επιβλήθηκαν μετά την ακύρωση των δασμών βάσει του IEEPA από το Ανώτατο Δικαστήριο. Η Ουάσιγκτον δεν έχει επιβεβαιώσει αυτό το γεγονός. Η Ουάσιγκτον διαθέτει επίσης ένα νέο, αχρησιμοποίητο μέσο πίεσης. Στις 18 Σεπτεμβρίου, ο Τραμπ υπέγραψε τον Νόμο για την Επιβολή Κυρώσεων στη Ρωσία και το Ιράν, ο οποίος επιτρέπει την επιβολή δασμών έως και 100% στους μεγαλύτερους εισαγωγείς ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου, μεταξύ των οποίων και η Κίνα, και παρατείνει τον Νόμο για τις Κυρώσεις κατά του Ιράν κατά πέντε έτη.

Οι δεσμεύσεις για αγορές παραμένουν ασαφείς

Κάτι αξιοσημείωτο συνέβη στη σύνοδο κορυφής του Πεκίνου τον Μάιο: ο Τραμπ ανακοίνωσε την αγορά 200 αεροσκαφών Boeing από την Κίνα και νέες δεσμεύσεις στον αγροτικό τομέα. Το Πεκίνο, ωστόσο, αρνήθηκε να επιβεβαιώσει οτιδήποτε από αυτά. Είναι σπάνιο να παρατηρείται τέτοια ασυμφωνία σχετικά με βασικά αποτελέσματα λίγες ώρες μετά τη σύνοδο κορυφής. Φαίνεται πιθανή κάποια πρόοδος όσον αφορά τις αγροτικές εξαγωγές προς την Κίνα. Τα αεροσκάφη της Boeing, ωστόσο, πιθανώς χρησιμοποιούνται ως «όμηροι» λόγω διαφωνιών σχετικά με τα ανταλλακτικά. Το Πεκίνο δεν θέλει η Ουάσιγκτον να διαθέτει ένα σημείο στραγγαλισμού.

Το «Board of Trade» και η σύναψη νέων συμφωνιών

Προς το παρόν, οι δεσμεύσεις αγοράς θα πραγματοποιηθούν πιθανότατα μέσω του ακόμα ασαφούς «Board of Trade» που ανακοινώθηκε τον Μάιο. Ο Γκριρ αναφέρει ότι το «Board of Trade» έχει τεθεί σε λειτουργία και ότι οι δύο πλευρές καταρτίζουν αρχικούς καταλόγους προϊόντων προς εμπορία. Αυτά πιθανότατα περιλαμβάνουν καταναλωτικά αγαθά και προϊόντα χαμηλής τεχνολογίας από την Κίνα, καθώς και ενέργεια (όπως το ΥΦΑ), γεωργικά προϊόντα και ιατρικές συσκευές από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ορισμένες αναφορές κάνουν λόγο για μειώσεις δασμών σε αμοιβαίες εμπορικές συναλλαγές ύψους 30 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ το Πεκίνο ενδέχεται να καταργήσει τους δασμούς του στο ΥΦΑ.

Δεν προβλέπεται πρόοδος για τις κινεζικές επενδύσεις στην αυτοκινητοβιομηχανία

Ο Τραμπ δήλωσε στο Fox News ότι θα ήταν «εντάξει» με την κατασκευή εργοστασίων από κινεζικούς κατασκευαστές αυτοκινήτων στις Ηνωμένες Πολιτείες, υπό την προϋπόθεση ότι θα απασχολούν Αμερικανούς. Η αυτοκινητοβιομηχανία αντέδρασε, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια επένδυση θα ωφελούσε δυσανάλογα τις κινεζικές εταιρείες. Αμερικανοί υπουργοί και συνδικάτα, καθώς και κινεζικές ρυθμιστικές αρχές και αυτοκινητοβιομηχανίες, έχουν όλοι αντιδράσει ψυχρά στην ιδέα. Μια σημαντική πρόοδος φαίνεται απίθανη, αν και ένας ανώτερος αξιωματούχος δήλωσε στη Financial Times ότι το ζήτημα δεν έχει επιλυθεί πλήρως. Η ιστορία υποδηλώνει την ανάγκη για κάποια προσοχή. Το 2017, η Κίνα υποσχέθηκε επενδύσεις ύψους 83,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων στη Δυτική Βιρτζίνια. Καμία από αυτές δεν υλοποιήθηκε.

Διάλογος για την τεχνητή νοημοσύνη

Οι Μπέσεντ, Γκριρ και Χε Λιφένγκ συμφώνησαν να διεξαχθεί διάλογος για την τεχνητή νοημοσύνη και, ενδεχομένως, να δημιουργηθεί μια νέα γραμμή επικοινωνίας για την αντιμετώπιση κρίσεων στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης. Δεν είναι σαφές τι θα προκύψει από αυτό. Ο Μπέσεντ αναφέρει ότι η επόμενη συνάντηση θα πραγματοποιηθεί πιθανότατα σε δύο μήνες, πιθανώς στο Σενζέν. Πρόκειται για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα. Ωστόσο, ανοιχτά παραμένουν τεσσερα ερωτήματα:

• Συμμετέχουν οι κατάλληλες υπηρεσίες στις συζητήσεις; Το Υπουργείο Οικονομικών και ο Αμερικανικός Εμπορικός Εκπρόσωπος (USTR) διαπραγματεύτηκαν το θέμα αυτό με τον Χε Λιφένγκ, κάτι που αποτελεί τον σωστό τρόπο για να εξασφαλιστεί ένα αποτέλεσμα της συνόδου κορυφής, αλλά δεν εμπλέκει τις υπηρεσίες που είναι αρμόδιες για την ασφάλεια της τεχνητής νοημοσύνης. Η πρόοδος περνάει από την Εθνική Επιτροπή Ανάπτυξης και Μεταρρυθμίσεων (NDRC), το Υπουργείο Επιστημών και Τεχνολογίας (MOST), το Υπουργείο Βιομηχανίας και Πληροφορικής (MIIT), την Επιτροπή Πληροφορικής (CAC), το Υπουργείο Εμπορίου (MOFCOM) και την Υπηρεσία Κρατικής Ασφάλειας (MSS), και δεν είναι σαφές αν συμμετείχαν ή αν θα συμμετάσχουν στις συζητήσεις.
• Θα είναι η συμμετοχή ουσιαστική; Η ονομαστική συμμετοχή δεν είναι ουσιαστική συμμετοχή. Όταν διαπραγματευτήκαμε τον διάλογο του 2023 ως αποτέλεσμα της συνόδου κορυφής, εστιάσαμε στο ποιοι θα παρευρεθούν. Όταν πραγματοποιήθηκε η συνάντηση, η πλευρά της ΛΔΚ δεν έστειλε τα κατάλληλα πρόσωπα, ενώ εκείνα που έστειλε δεν πήραν το λόγο.
• Θα προχωρήσει καμία από τις δύο πλευρές σε ρύθμιση; Το πιο εύκολο επίτευγμα δεν είναι μια διαπραγματευμένη επιβράδυνση, αλλά μια συντονισμένη παράλληλη ρύθμιση, με κάθε πλευρά να υιοθετεί από μόνη της παρόμοιες διασφαλίσεις. Το Πεκίνο δεν θα κινηθεί αν κρίνει ότι η αμερικανική στροφή προς την απορρύθμιση είναι μόνιμη, και ένας πρόεδρος που την περασμένη εβδομάδα χαρακτήρισε τον κίνδυνο της τεχνητής νοημοσύνης ως «φάρσα» δεν στέλνει ένα σοβαρό μήνυμα. Η Κίνα έχει λάβει ρυθμιστικά μέτρα (αν και επικεντρωμένα κυρίως στο Κογκρέσο) και φαίνεται να ανησυχεί όλο και περισσότερο για την «ακραία απώλεια ελέγχου» μεταξύ των κορυφαίων κινδύνων της τεχνητής νοημοσύνης (σε ενημέρωση της CAC). Ωστόσο, υπάρχει ακόμη πολύς δρόμος να διανυθεί και από τις δύο πλευρές.
• Θα απαντήσει κανείς στο τηλέφωνο; Μια γραμμή έκτακτης ανάγκης λειτουργεί μόνο αν κάποιος απαντήσει. Τα υπάρχοντα κανάλια επικοινωνίας απέτυχαν κατά τη διάρκεια των επεισοδίων με το EP-3 και το αερόστατο. Δεν είναι προφανές ποιο κινεζικό υπουργείο θα αναλάβει την ευθύνη, και ίσως ο μηχανισμός αυτός να πρέπει να υπάγεται σε κάποιο όργανο του Κόμματος για να μπορεί να χρησιμοποιηθεί καθόλου. Ή, όπως υποδηλώνει ο Ματ Σίχαν του Carnegie, ίσως χρειαστεί να λειτουργεί περισσότερο σαν φαξ παρά σαν τηλέφωνο, επειδή το Πεκίνο απαντά σε έγγραφα μέσω επιτροπών, όχι σε τηλεφωνικές κλήσεις.

Οι έλεγχοι στα τσιπ και η «απόσταξη»

Σύμφωνα με τον Γκριρ, οι έλεγχοι στις εξαγωγές τσιπ φαίνεται να κρατήθηκαν εκτός του διαλόγου για την τεχνητή νοημοσύνη, και καμία από τις δύο πλευρές δεν συνέδεσε τα δύο θέματα αυτή τη φορά. Η Ουάσιγκτον έχει ήδη χορηγήσει άδειες πώλησης του H200 σε περίπου δέκα κινεζικές εταιρείες, αλλά φαίνεται ότι πολύ λίγες έχουν πραγματοποιήσει αποστολές, με το Πεκίνο να κατευθύνει τους αγοραστές προς εγχώριους προμηθευτές όπως η Huawei. Το Πεκίνο, φυσικά, συνεχίζει να αντιτίθεται στους περιορισμούς στις εξαγωγές ισχυρών τσιπ που είναι κρίσιμα για την εκπαίδευση των κινεζικών μοντέλων. Και οι περιορισμοί στα τσιπ συμπερασμού συνεχίζουν να επιβραδύνουν την παγκόσμια ανάπτυξη των κινεζικών μοντέλων.

Το άλλο ζήτημα αφορά την «απόσταξη». Στις 8 Σεπτεμβρίου, η NSA, η CISA και το FBI εξέδωσαν μια προειδοποίηση στην οποία κατηγορούσαν έξι κινεζικές εταιρείες για «βιομηχανικής κλίμακας» απομόνωση αμερικανικών μοντέλων αιχμής από τα τέλη του 2024, πιθανώς με τη γνώση του Πεκίνου. Επίσης, συνέστησαν διακριτικά στα αμερικανικά εργαστήρια να παρέχουν στις ύποπτες εταιρείες απομόνωσης υποβαθμισμένες απαντήσεις χωρίς να τις ενημερώνουν. Η ανακοίνωση αυτή ακολούθησε την απειλή του Μπέσεντ τον Ιούλιο να επιβάλει κυρώσεις σε κινεζικές εταιρείες, αφού οι ΗΠΑ εντόπισαν υδατογραφήματα από αμερικανικά μοντέλα σε κινεζικά συστήματα. Το Πεκίνο χαρακτήρισε την κατηγορία ως πρόσχημα για μονοπώλιο και προειδοποίησε για αντίμετρα, εάν χρησιμοποιηθεί για να στοχοποιήσει κινεζικές εταιρείες. Δεν είναι σαφές εάν το θέμα θα τεθεί στη σύνοδο κορυφής.

ΗΠΑ και Ταϊβάν

Το Πεκίνο ενδέχεται να συνεχίσει να επιμένει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να αλλάξουν την πολιτική τους από «δεν υποστηρίζει» την ανεξαρτησία της Ταϊβάν σε «αντιτίθεται» σε αυτήν, και ότι πρέπει να δοθεί στο Πεκίνο λόγος όσον αφορά τις πωλήσεις όπλων. Σύμφωνα με πληροφορίες, το Πεκίνο απείλησε να ακυρώσει τη συνάντηση εάν προχωρήσουν νέες πωλήσεις όπλων, ενώ ορισμένοι υποδηλώνουν ότι οι πωλήσεις δεν θα πραγματοποιηθούν μέχρι το επόμενο έτος, ακόμη και αν το Πεκίνο συνεχίζει να εντείνει τις στρατιωτικές ασκήσεις γύρω από την Ταϊβάν. Τον Μάιο, ο Τραμπ χαρακτήρισε τις πωλήσεις όπλων ως «ανταλλακτικό» και υπαινίχθηκε ότι οι «Έξι Διαβεβαιώσεις» είναι πλέον ξεπερασμένες, ξεπερνώντας τις προσδοκίες του Πεκίνου σχετικά με αυτά τα ζητήματα. Βεβαίως, η κυβέρνηση δεν αναθεώρησε επίσημα την πολιτική της τον Μάιο, γεγονός που υποδηλώνει ότι είναι απίθανο να το πράξει τον Σεπτέμβριο. Ωστόσο, οι ανεπίσημες, αυτοσχέδιες δηλώσεις του Τραμπ ενδέχεται να έχουν εξίσου σημαντικές συνέπειες με οποιαδήποτε επίσημη αλλαγή.

Το Ιράν

Στη σύνοδο κορυφής του Πεκίνου τον Μάιο, ο Τραμπ δήλωσε ότι αρνήθηκε να ζητήσει τη βοήθεια του Σι για το Ιράν. Εκείνη την εποχή, το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ είχε αποκλείσει το Στενό του Ορμούζ και αναχαιτίζε δεξαμενόπλοια με προορισμό την Κίνα. Έκτοτε, η «Επιχείρηση Economic Outcast» του Υπουργείου Οικονομικών έχει αυξήσει τα διακυβεύματα με πιθανές δευτερογενείς κυρώσεις εναντίον κινεζικών ιδρυμάτων. Τα διακυβεύματα έχουν επίσης αυξηθεί σε μια άλλη διάσταση. Αναφορές ότι κινεζικοί φορείς παρείχαν δορυφορικές εικόνες που χρησιμοποιήθηκαν εναντίον αμερικανικών βάσεων – το είδος των εικόνων που παρείχαν στη Ρωσία κατά τη διάρκεια της εισβολής της στην Ουκρανία – έχουν προκαλέσει ανησυχία στο Κογκρέσο. Όμως, όταν ρωτήθηκε σχετικά, ο Τραμπ απέρριψε εντελώς το ζήτημα.

Ηρεμία για την φεντανύλη

Στο Μπουσάν, η Ουάσιγκτον μείωσε κατά το ήμισυ τους δασμούς που σχετίζονται με τη φεντανύλη, σε αντάλλαγμα για την κινεζική καταστολή των χημικών προδρόμων, και έκτοτε έχει σημειωθεί κάποια αξιοσημείωτη συνεργασία στον τομέα της επιβολής του νόμου. Ωστόσο, δεν έχουν αναφερθεί νέες δεσμεύσεις εν όψει αυτής της εβδομάδας. Είναι πιθανό να προκύψουν κάποιες συμβολικές ανακοινώσεις (ίσως σχετικά με τη συνεργασία στην επιβολή του νόμου) από τον διάλογο, αλλά δεν έχει δοθεί καμία πρόβλεψη. Μέχρι την Παρασκευή, θα υπάρχει εικόνα για

• το αν η εκεχειρία θα παραταθεί για μήνες ή μάλλον για χρόνια,
• το αν το Εμπορικό Επιμελητήριο θα καταρτίσει συγκεκριμένους καταλόγους προϊόντων για δεσμεύσεις αγοράς,
• το αν ο διάλογος για την τεχνητή νοημοσύνη θα αποκτήσει «βάθος» ή θα παραμείνει «επιφανειακός»,
• και το αν η στάση της Ταϊβάν θα αλλάξει καθόλου.

Ενδέχεται να προκύψουν και άλλα θέματα. Ωστόσο, τα ευρύτερα ερωτήματα σχετικά με την πορεία των σχέσεων ΗΠΑ-Κίνας και το αν θα συνεχιστεί η περίοδος σχετικής ηρεμίας, ενδέχεται να καθοριστούν λιγότερο από τη σύνοδο κορυφής και περισσότερο από τα απρόβλεπτα γεγονότα που τόσο συχνά αναδιαμορφώνουν τις διμερείς σχέσεις.

Διαβάστε επίσης

Η Μελόνι δεν πήγε στον ΟΗΕ, έστειλε τον Ταγιάνι κι αυτός κράτησε αποστάσεις από τον Τραμπ

Σοκ στη Γαλλία: Νεκροί 85χρονος και 82χρονη από τα πυρά 90χρονου γείτονα – Τους εκτέλεσε με καραμπίνα «γιατί του πέταξαν πέτρα»

Γάζα: Το νέο σχέδιο 2,45 δισ. δολαρίων του Συμβουλίου Ειρήνης του Τραμπ – Από την «Ριβιέρα» στην «παλαιστινιακή ιδιοκτησία» με πολλά ερωτήματα

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.