Έχει η ΕΕ αρκετό φυσικό αέριο για τον χειμώνα; – Η εκτόξευση της τιμής και το χειρότερο σενάριο

Η Ευρωπαϊκή Ένωση οδεύει προς τον χειμώνα με ένα ισχνό αποθεματικό φυσικού αερίου, ωθώντας τις Βρυξέλλες να προειδοποιήσουν ότι η κρίση τιμών ενέργειας της ένωσης θα μπορούσε να εξελιχθεί σε πρόβλημα εφοδιασμού.

Σε πρόσφατη επιστολή προς τις πρωτεύουσες της ΕΕ, την οποία είδε το Euronews, ο Επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν δήλωσε ότι τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου παραμένουν «εξαιρετικά χαμηλά» μετά από ένα καλοκαίρι κατά το οποίο ο ζεστός και ξηρός καιρός ανάγκασε τις χώρες να κάψουν περισσότερο φυσικό αέριο για ηλεκτρική ενέργεια, μειώνοντας την ποσότητα που είναι διαθέσιμη για την αναπλήρωση των υπόγειων αποθεμάτων.

Εν τω μεταξύ, η παγκόσμια αγορά παραμένει βαθιά επηρεασμένη από τον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, ο οποίος έχει μειώσει τις ροές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) μέσω του ζωτικής σημασίας Στενού του Ορμούζ σε μόλις 15% έως 25% των προπολεμικών επιπέδων.

Τη Δευτέρα, το πλούσιο σε φυσικό αέριο Κατάρ δήλωσε ότι παρατείνει την περίοδο ανωτέρας βίας στις αποστολές LNG σε Ασιάτες και Ευρωπαίους πελάτες κατά έναν ακόμη μήνα, με τις παραδόσεις στους τελευταίους να πρόκειται να ξαναρχίσουν τον Δεκέμβριο.

Το αποτέλεσμα: οι χώρες της ΕΕ συνεχίζουν να αγωνίζονται για να καλύψουν τα αποθέματά τους ενόψει του χειμώνα χωρίς να επιβαρυνθούν με αστρονομικούς λογαριασμούς.

Τι είναι η αποθήκευση φυσικού αερίου;

Σύμφωνα με τη νομοθεσία της ΕΕ, τα κράτη μέλη πρέπει να αποθηκεύουν φυσικό αέριο — συνήθως σε μεγάλες υπόγειες εγκαταστάσεις, όταν υπάρχει άφθονο διαθέσιμο αέριο και οι τιμές είναι σχετικά ευνοϊκές.

Όταν αυξάνεται η ζήτηση, ειδικά τον χειμώνα, το φυσικό αέριο μπορεί να ανακτηθεί και να διοχετευτεί στο δίκτυο φυσικού αερίου για τη θέρμανση κατοικιών, την τροφοδοσία επιχειρήσεων και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, οι χώρες της ΕΕ υποχρεούνται να αναπληρώνουν τα επίπεδα αποθήκευσής τους στο 90% έως την 1η Νοεμβρίου σε ένα τυπικό έτος. Δεδομένου του πώς οι τιμές του φυσικού αερίου εκτοξεύτηκαν στα ύψη λόγω της αναταραχής στη Μέση Ανατολή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε στις πρωτεύουσες ευελιξία τον Μάρτιο, επιτρέποντάς τους να αναπληρώσουν ακόμη και το 75% έως το 80% για να αποφύγουν τις αγορές πανικού.

«Καθώς ο χειμώνας πλησιάζει σύντομα, πρέπει να συνεχίσουμε το προπαρασκευαστικό μας έργο. Η αξιοποίηση της ευελιξίας που παρέχει ο Κανονισμός για την Αποθήκευση Φυσικού Αερίου και η μείωση του στόχου πλήρωσης στο 80% μπορεί να βοηθήσει στην άμβλυνση της άμεσης πίεσης στις τιμές και το κόστος επαναπλήρωσης», αναφέρει η επιστολή του Jørgensen.

Η Κύπρος, η Εσθονία, η Φινλανδία, η Ελλάδα, η Ιρλανδία, η Λιθουανία, το Λουξεμβούργο, η Μάλτα και η Σλοβενία ​​δεν διαθέτουν εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου. Ωστόσο, σύμφωνα με τη νομοθεσία της ΕΕ για την αποθήκευση φυσικού αερίου, πρέπει να συνάπτουν ρυθμίσεις αλληλεγγύης με άλλα κράτη μέλη για να διασφαλίσουν τα αποθέματά τους σε φυσικό αέριο.

Μήπως μας τελειώνει η βενζίνη;

Ο Γιόργκενσεν δήλωσε ότι επί του παρόντος δεν υπάρχουν άμεσοι κίνδυνοι για την ασφάλεια του εφοδιασμού και τόνισε ότι η τρέχουσα ενεργειακή κρίση είναι «πολύ διαφορετική» από εκείνη του 2022, όταν η ΕΕ διέκοψε απότομα την παροχή ρωσικού φυσικού αερίου μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία. Τότε, οι ευρωπαϊκές χώρες δεν αντιμετώπιζαν πραγματικές ελλείψεις φυσικού αερίου ή υποχρεωτική κατανομή που να άφηνε τα σπίτια χωρίς φυσικό αέριο.

Ωστόσο, τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου στην ΕΕ είναι πλέον χαμηλότερα από ό,τι ήταν το 2022, με μέσο όρο περίπου 70%. Η Λετονία (47,1%), η Ολλανδία (52,1%) και η Γερμανία (55,6%) καταγράφουν μερικά από τα χαμηλότερα επίπεδα πλήρωσης με βάση τα στοιχεία του κλάδου από τις 13 Σεπτεμβρίου. Αντίθετα, μέχρι τον Νοέμβριο του 2022, τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου στην ΕΕ ήταν κατά μέσο όρο 94,9% και στο τέλος του έτους στο 83,4%, σύμφωνα με την Επιτροπή.

Παρά το γεγονός ότι τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου στη Γερμανία υπολείπονται κατά πολύ του μέσου όρου της ΕΕ και των στοιχείων του προηγούμενου έτους, το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Οικονομικών και Ενέργειας δήλωσε στις 21 Αυγούστου ότι δεν αναμένει χειμερινές ελλείψεις.

Η Gas Infrastructure Europe (GIE), η ένωση που εκπροσωπεί τους φορείς εκμετάλλευσης τερματικών σταθμών μεταφοράς, αποθήκευσης και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), δήλωσε ότι η αποθήκευση είναι μόνο μία πηγή εφοδιασμού και λειτουργεί παράλληλα με τις εισαγωγές μέσω αγωγών, το LNG και την εγχώρια παραγωγή.

«Για αυτούς τους λόγους, η ασφάλεια του εφοδιασμού αξιολογείται καλύτερα μέσω του συνδυασμού αποθήκευσης, διαθέσιμων προμηθειών, υποδομών και ζήτησης υπό διαφορετικά σενάρια», δήλωσε στο Euronews η γενική γραμματέας της GIE, Λούσι Μπουστ.

Εάν διατηρηθεί η τρέχουσα πορεία πλήρωσης, πρόσθεσε η Μπουστ, η αποθήκευση θα μπορούσε να φτάσει περίπου το 77-80% μέχρι τον Νοέμβριο. Το πραγματικό αποτέλεσμα, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από τη διαθεσιμότητα φυσικού αερίου, τις συνθήκες της αγοράς, τη ζήτηση και τον καιρό.

Ο αναλυτής ενέργειας Emil Constantinescu, ιδρυτής της EnergyRiskIQ, σημείωσε ότι «το φυσικό απόθεμα βελτιώνεται, αλλά η αγορά εξακολουθεί να αποδίδει ένα σημαντικό ασφάλιστρο στη μελλοντική διαθεσιμότητα φυσικού αερίου και στον κίνδυνο εξωτερικής προσφοράς».

Παρ ‘όλα αυτά, η πραγματική ετυμηγορία θα έρθει στις 8 Οκτωβρίου, όταν ο σύνδεσμος διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς της ΕΕ, ENTSO-G, πρόκειται να αποκαλύψει τις προοπτικές του για την προμήθεια φυσικού αερίου για τον χειμώνα.

Γιατί η τιμή του φυσικού αερίου συνδέεται με την προσφορά;

Με την προσφορά περιορισμένη και τη ζήτηση υψηλή, το φυσικό αέριο γίνεται πιο ακριβό. Όσο μικρότερο είναι το απόθεμα αποθήκευσης, τόσο πιο δύσκολη και δαπανηρή γίνεται η αναπλήρωση των αποθεμάτων πριν από τον χειμώνα.

Πριν από την κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, ο κύριος δείκτης τιμών φυσικού αερίου στην Ευρώπη, ο ολλανδικός δείκτης TTF, διαπραγματευόταν περίπου στα 30-31 ευρώ ανά μεγαβατώρα (MWh). Τώρα είναι περίπου στα 72-74 ευρώ/MWh — υπερδιπλάσια — αφού είχε εκτοξευθεί για λίγο πάνω από τα 80-89 ευρώ/MWh νωρίτερα τον Σεπτέμβριο.

Ακόμα κι αν ο επίτροπος της ΕΕ δήλωσε ότι το μπλοκ είναι καλύτερα προετοιμασμένο από ό,τι ήταν πριν από το ενεργειακό σοκ του 2022, τα χαμηλά αποθέματα φυσικού αερίου του αφήνουν μικρότερο περιθώριο να απορροφήσει μια ακόμη παγκόσμια διαταραχή του εφοδιασμού χωρίς να πληρώσει βαρύ τίμημα.

Η Ολλανδή υπουργός Κλίματος, Στέντγιε βαν Βέλντχοβεν, δήλωσε ότι η Ολλανδία θέλει η ΕΕ να τερματίσει τους υποχρεωτικούς στόχους πλήρωσης των αποθεμάτων φυσικού αερίου όταν λήξουν οι ισχύοντες κανόνες το 2027, υποστηρίζοντας ότι η υποχρέωση των χωρών να συμπληρώσουν τα αποθέματά τους σε φυσικό αέριο για να καθορίσουν τα καθορισμένα επίπεδα τους επιβαρύνει άδικα.

Η Gasunie, η ολλανδική εταιρεία υποδομών και μεταφοράς φυσικού αερίου που λειτουργεί στην Ολλανδία, εξέφρασε παρόμοιες ανησυχίες, επικαλούμενη την αυξανόμενη εξάρτηση της χώρας από τις διεθνείς ροές φυσικού αερίου.

«Συνιστούμε την προετοιμασία για μια κρίση που θα μπορούσε να διαρκέσει αρκετούς μήνες. Τελικά, εναπόκειται στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να καθορίσουν ποιο επίπεδο κινδύνου είναι διατεθειμένη να αποδεχτεί η Ολλανδία», δήλωσε πρόσφατα ο Gasunie.

Ποιο είναι το χειρότερο σενάριο;

Οι ενεργειακοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι εάν η ΕΕ βιώσει έναν πολύ κρύο χειμώνα σε συνδυασμό με το συνεχιζόμενο κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ, οι παγκόσμιες τιμές LNG θα μπορούσαν σχεδόν να διπλασιάσουν τις τρέχουσες τιμές, αναγκάζοντας την Ευρώπη να ξεπεράσει επιθετικά τις ασιατικές αγορές για αμερικανικό φυσικό αέριο.

Τελικά, μια έλλειψη φυσικού αερίου θα μπορούσε να μετατραπεί σε κρίση ηλεκτρικής ενέργειας λόγω του τρόπου με τον οποίο έχουν σχεδιαστεί τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας και οι αγορές ενέργειας. Δεδομένου ότι πολλοί σταθμοί παραγωγής ενέργειας βασίζονται στο φυσικό αέριο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, μια μείωση στην προσφορά φυσικού αερίου αυξάνει γρήγορα τους λογαριασμούς ρεύματος και επιβαρύνει το δίκτυο.

Ο Ρόναλντ Πίντο, κύριος αναλυτής στην εταιρεία πληροφοριών αγοράς Kpler, δήλωσε ότι προς το παρόν δεν προβλέπονται ελλείψεις φυσικού αερίου. Ωστόσο, σε μια τέτοια περίπτωση, ο τομέας της ενέργειας πιθανότατα θα αισθανθεί τον αντίκτυπο.

«Το φυσικό αέριο συχνά καταλήγει να είναι ο οριακός παραγωγός, ιδιαίτερα τον χειμώνα. Η έλλειψη φυσικού αερίου θα μπορούσε να προκαλέσει ένα ράλι TTF, το οποίο με τη σειρά του θα μπορούσε να οδηγήσει σε υψηλές τιμές ενέργειας σε όλη την Ευρώπη. Η κατάσταση θα μπορούσε να επιδεινωθεί εάν συμπέσει με χαμηλές θερμοκρασίες και χαμηλή παραγωγή αιολικής ενέργειας», δήλωσε ο Πίντο στο Euronews.

Η ενεργειακή κρίση της Ευρώπης έρχεται στη χειρότερη δυνατή στιγμή για τις χώρες της ΕΕ, οι οποίες έχουν ήδη εισαγάγει μέτρα μείωσης φόρων, επιδοτήσεις και άλλα εργαλεία που βασίζονται στην αγορά για να μετριάσουν τις αυξανόμενες τιμές — ενώ παράλληλα αγωνίζονται με τα εγχώρια οικονομικά.

Ένα επιδεινούμενο σενάριο θα μπορούσε να ωθήσει την Επιτροπή να συντονίσει την κοινή αγορά φυσικού αερίου για να εξασφαλίσει χαμηλότερες τιμές και καλύτερη διανομή, όπως έκανε το 2022. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν κάλεσε πρόσφατα τις Βρυξέλλες να επανεξετάσουν το μέτρο.

Διαβάστε επίσης:

«Έκπληκτος» ο Τραμπ με την απελευθέρωση των συλληφθέντων σε αμερικανική βάση στη Βρετανία – Βέβαιος για εμπλοκή ξένου παράγοντα ο Ρούμπιο

Αδιανόητο περιστατικό στις ΗΠΑ: Νήπιο έβγαλε γεμάτο πιστόλι σε παιδικό σταθμό – Συνελήφθη ο αστυνομικός πατέρας του

Αποφυλακίστηκε μετά από 41 χρόνια ο Douglas Stewart Carter – Η καταδίκη σε θάνατο, οι «πληρωμένοι» μάρτυρες και το DNA

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.