Τραμπ: O Πούτιν «θέλει λύση για την Ουκρανία, ο Ζελένσκι δεν θέλει» – Στα άκρα οι σχέσεις με Κίεβο μετά τη συμφωνία για το ρωσικό ντίζελ

Σημαντική μετατόπιση στις ισορροπίες του πολέμου στην Ουκρανία σηματοδοτούν οι τελευταίες κινήσεις του Ντόναλντ Τραμπ, που μέσα σε λιγότερο από 48 ώρες ανακοίνωσε συμφωνία με τον Βλαντίμιρ Πούτιν για την προμήθεια ρωσικού ντίζελ στις διεθνείς αγορές, προχώρησε σε προσωρινή χαλάρωση των κυρώσεων για τα ρωσικά καύσιμα και στη συνέχεια ζήτησε δημόσια ουσιαστικά την αντικατάσταση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι. «Νομίζω ότι ήρθε η ώρα η Ουκρανία να αποκτήσει νέο πρόεδρο», δήλωσε χαρακτηριστικά, κλιμακώνοντας την πίεση προς το Κίεβο.

Η συμφωνία για το ρωσικό ντίζελ έρχεται σε μια περίοδο αυξημένου ενεργειακού κόστους και αναζήτησης πρόσθετων προμηθειών για τη διεθνή αγορά. Σύμφωνα με το Reuters, η αρχική ποσότητα ξεπερνά τους 300.000 μετρικούς τόνους, ενώ προβλέπονται και νέες προμήθειες τους επόμενους μήνες. Παράλληλα, η Ουάσιγκτον προχώρησε σε προσωρινή χαλάρωση των κυρώσεων που αφορούν τις εισαγωγές ρωσικών καυσίμων, σε μια κίνηση που αποσκοπεί στην ενίσχυση της προσφοράς και στη συγκράτηση των τιμών.

Την ίδια στιγμή, ο Τραμπ στρέφει την πίεση προς τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, υποστηρίζοντας ότι ο ρώσος πρόεδρος επιθυμεί τον τερματισμό των εχθροπραξιών, αλλά η ουκρανική πλευρά δεν δείχνει διάθεση συμβιβασμού. «Η Ρωσία θα ήθελε να καταλήξει σε συμφωνία, αλλά, για οποιονδήποτε λόγο, ο Ζελένσκι δεν θέλει», δήλωσε, επικαλούμενος όσα συζήτησε με τον Πούτιν κατά την τηλεφωνική επικοινωνία τους.

«Του είπα να μην χτυπά τα διυλιστήρια – Υπάρχουν πολλοί άλλοι στόχοι»

Η σύνδεση των δύο εξελίξεων γίνεται ακόμη πιο σαφής μέσα από την κριτική που ασκεί ο αμερικανός πρόεδρος στις ουκρανικές επιθέσεις κατά ρωσικών διυλιστηρίων. Ο Τραμπ υποστηρίζει ότι τα πλήγματα αυτά επιβαρύνουν την παγκόσμια αγορά καυσίμων και ισχυρίζεται ότι είχε ζητήσει από τον Ζελένσκι να σταματήσει τις επιθέσεις στις συγκεκριμένες εγκαταστάσεις. «Του είπα να μην χτυπά τα διυλιστήρια. Υπάρχουν πολλοί άλλοι στόχοι», ανέφερε, συνδέοντας ουσιαστικά τη στρατιωτική στρατηγική του Κιέβου με τις ενεργειακές επιπτώσεις του πολέμου.

Έτσι, ενώ η Ουάσιγκτον επιδιώκει να αυξήσει την προσφορά καυσίμων μέσω της συνεργασίας με τη Μόσχα, ταυτόχρονα ζητά από την Ουκρανία να περιορίσει επιθέσεις που πλήττουν τη ρωσική ενεργειακή υποδομή. Η προσέγγιση αυτή δημιουργεί νέα ερωτήματα αναφορικά με τους όρους μιας ενδεχόμενης ειρηνευτικής συμφωνίας και για το κατά πόσο η αμερικανική πίεση θα στραφεί κυρίως προς το Κίεβο.

Ο αμερικανός πρόεδρος επέκρινε, παράλληλα, τον Ζελένσκι για τη μη διεξαγωγή εκλογών από την έναρξη της ρωσικής εισβολής το 2022, παρά το γεγονός ότι η Ουκρανία βρίσκεται υπό στρατιωτικό νόμο, ο οποίος δεν επιτρέπει τη διεξαγωγή εθνικών εκλογών υπό τις ισχύουσες συνθήκες.

Το βασικό ερώτημα που ανακύπτει είναι αν η ενεργειακή συνεννόηση με τη Ρωσία αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας για τον τερματισμό του πολέμου ή αν η ανάγκη συγκράτησης των τιμών των καυσίμων οδηγεί σε μια διαφορετική ιεράρχηση των αμερικανικών προτεραιοτήτων. Σε κάθε περίπτωση, η συμφωνία για το ντίζελ, η προσωρινή χαλάρωση των κυρώσεων και η ευθεία αμφισβήτηση της ηγεσίας Ζελένσκι συνθέτουν ένα ενιαίο πολιτικό μήνυμα: ο Τραμπ επιδιώκει να επιταχύνει τις εξελίξεις, ασκώντας παράλληλα πίεση τόσο στο πεδίο της ενέργειας όσο και στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Ζελένσκι: «Αδύναμη απόφαση» που ενθαρρύνει τη Μόσχα

Η συμφωνία για το ρωσικό ντίζελ προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος τη χαρακτήρισε «αδύναμη απόφαση», υποστηρίζοντας ότι η χαλάρωση των κυρώσεων στέλνει λάθος μήνυμα στο Κρεμλίνο. Για το Κίεβο, η ενίσχυση των ρωσικών εξαγωγών καυσίμων δεν αποτελεί απλώς οικονομικό ζήτημα, αλλά συνδέεται άμεσα με τη δυνατότητα της Μόσχας να χρηματοδοτεί τη συνέχιση του πολέμου.

Ο ουκρανός πρόεδρος συνέδεσε την αμερικανική απόφαση με τη νέα ρωσική επίθεση στην πόλη Ζαπορίζια, στη νοτιοανατολική Ουκρανία, όπου, σύμφωνα με τις ουκρανικές αρχές, σκοτώθηκαν τουλάχιστον 20 άνθρωποι, μεταξύ των οποίων τρία παιδιά.

«Σήμερα, η Ρωσία είπε ευχαριστώ για την άρση των κυρώσεων στις εξαγωγές ντίζελ, ρίχνοντας πέντε κατευθυνόμενες βόμβες σε κατοικίες στη Ζαπορίζια», ανέφερε ο Ζελένσκι, υποστηρίζοντας ότι η Μόσχα εκλαμβάνει κάθε χαλάρωση της διεθνούς πίεσης ως ένδειξη ότι μπορεί να συνεχίσει τις επιθέσεις της σε ουκρανικές πόλεις.

Σύμφωνα με την ουκρανική πλευρά, τα πρόσθετα έσοδα από τις εξαγωγές ενέργειας μπορούν να ενισχύσουν τη χρηματοδότηση της ρωσικής πολεμικής βιομηχανίας, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής όπλων, πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Το Κίεβο ζητά, επομένως, από τις ΗΠΑ και τους Ευρωπαίους συμμάχους να εντείνουν την πίεση προς το Κρεμλίνο αντί να διευκολύνουν τις εξαγωγές ρωσικών καυσίμων.

Τι εκτιμούν οι αναλυτές για τις τιμές του ντίζελ

Πέρα από τη γεωπολιτική διάσταση, ανοιχτό παραμένει το κατά πόσο η συμφωνία μπορεί πράγματι να συμβάλει στη συγκράτηση των τιμών των καυσίμων στις ΗΠΑ. Το χρηματοοικονομικό περιοδικό Barron’s επισημαίνει ότι οι ποσότητες που ανακοινώθηκαν ενδέχεται να έχουν περιορισμένη επίδραση στην αμερικανική αγορά.

Η αρχική προμήθεια των 300.000 τόνων αντιστοιχεί σε περίπου δύο εκατομμύρια βαρέλια, ποσότητα σχετικά μικρή σε σύγκριση με τις συνολικές ροές ντίζελ στην αμερικανική αγορά. Οι ΗΠΑ, άλλωστε, εξάγουν περίπου 1,5 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως. Με αυτά τα δεδομένα, η συμφωνία δύσκολα μπορεί από μόνη της να εγγυηθεί διατηρήσιμη αποκλιμάκωση των τιμών.

Ανάλογες επιφυλάξεις αποδίδονται και στο Reuters, το οποίο επισημαίνει ότι οι αναμενόμενες ποσότητες παραμένουν χαμηλότερες από τις συνήθεις ρωσικές εξαγωγές όταν τα διυλιστήρια της χώρας λειτουργούν χωρίς τις σημερινές πιέσεις από τις ουκρανικές επιθέσεις.

Η τελική επίδραση θα εξαρτηθεί από τις ποσότητες που θα παραδοθούν, τον χρόνο διάθεσής τους και τις συνθήκες που θα επικρατούν στη διεθνή αγορά πετρελαιοειδών. Σύμφωνα με το Barron’s, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για το ντίζελ υποχώρησαν προσωρινά μετά την ανακοίνωση, χωρίς αυτό να αποτελεί ένδειξη ότι οι τιμές στην αντλία θα ακολουθήσουν σταθερά πτωτική πορεία.

Η διπλή πίεση στον Τραμπ

Η ενεργειακή διάσταση της συμφωνίας έχει και σαφή εσωτερική πολιτική σημασία για τον αμερικανό πρόεδρο. Η άνοδος των τιμών των καυσίμων επιβαρύνει νοικοκυριά και επιχειρήσεις, ενώ οι Ρεπουμπλικανοί βρίσκονται αντιμέτωποι με τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου.

Η αύξηση της προσφοράς μέσω των εισαγωγών ρωσικού ντίζελ παρουσιάζεται ως μέτρο για την αντιμετώπιση των πιέσεων στην αγορά. Ωστόσο, η προσωρινή χαλάρωση των κυρώσεων προκαλεί αντιδράσεις, καθώς περιορίζει μέρος της οικονομικής πίεσης προς τη Ρωσία ενώ ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται.

Επικρίσεις διατυπώθηκαν ακόμη και στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής Ντον Μπέικον υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον θα έπρεπε να επιβάλει πρόσθετες κυρώσεις στη Ρωσία αντί να χαλαρώνει τους υφιστάμενους περιορισμούς.

Οι εξελίξεις αναδεικνύουν το δίλημμα που αντιμετωπίζει ο Λευκός Οίκος: από τη μία, επιδιώκει να περιορίσει το ενεργειακό κόστος και να προωθήσει μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου· από την άλλη, καλείται να διαχειριστεί τις αντιδράσεις για την αποδυνάμωση των κυρώσεων και τις ανησυχίες ότι η Μόσχα μπορεί να αξιοποιήσει τα πρόσθετα έσοδα για να συνεχίσει τη στρατιωτική της εκστρατεία. Σε αυτό το πλαίσιο, η πίεση προς τον Ζελένσκι και η ενεργειακή συνεννόηση με τον Πούτιν αποτελούν δύο αλληλένδετες πλευρές της νέας αμερικανικής προσέγγισης.

Διαβάστε επίσης:

ΗΠΑ: Τουλάχιστον τέσσερις νεκροί και εκτεταμένες καταστροφές λόγω της επέλασης του Κυκλώνα Ησαΐας

Σε αναζήτηση συγκλίσεων: Τι αποκαλύπτει η ημερήσια διάταξη της επίσκεψης του ΥΠΕΞ των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο

Νάβι Πιλάι: «Ανήκουστες» οι κυρώσεις των ΗΠΑ κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.