Ψηφίζοντας για την επιβίωση: Γιατί οι εκλογικές επιτυχίες των Παλαιστινίων στο Ισραήλ δεν μπορούν να αλλάξουν τη δομή του κράτους

Η υψηλή συμμετοχή των Παλαιστινίων στις εκλογές του Ισραήλ τροφοδοτήθηκε, εν μέρει, από τις πρόσφατες προσπάθειες αποκλεισμού της παλαιστινιακής πολιτικής εκπροσώπησης στην Κνεσέτ.

Αυτό ισχύει ανεξάρτητα από τη στάση απέναντι στη συμμετοχή των Παλαιστινίων στο ισραηλινό κοινοβούλιο. Το Ισραήλ και οι σύμμαχοί του χρησιμοποιούν εδώ και χρόνια αυτή τη συμμετοχή ως εργαλείο εξωραϊσμού του ρατσιστικού χαρακτήρα του κράτους, προκειμένου να απορρίπτουν τις καταγγελίες περί απαρτχάιντ.

Η ύπαρξη παλαιστινιακής κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης δεν αναιρεί ούτε το καθεστώς ούτε τους 50 νόμους που εισάγουν διακρίσεις και καθορίζουν τη ζωή των Παλαιστινίων πολιτών του Ισραήλ.

Οι Παλαιστίνιοι στο Ισραήλ προσήλθαν στις κάλπες επειδή μια ακόμη θητεία του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, με τη στήριξη μιας συμμαχίας με τους ακροδεξιούς υπουργούς Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ και Μπεζαλέλ Σμότριτς, θα είχε ολέθριες συνέπειες για τους Παλαιστινίους παντού.

Αυτό αφορά και τους Παλαιστινίους εντός του Ισραήλ, οι οποίοι έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με κλιμακούμενη πολιτική βία και υποκίνηση μίσους, αυξανόμενες εκκλήσεις για εκτοπισμό και εκδίωξή τους, καθώς και ολοένα πιο επιθετικές προσπάθειες εκφοβισμού, παρενόχλησης και δίωξής τους.

Σε αυτές περιλαμβάνεται η πρόσφατη εγκατάσταση ενός εποικιστικού φυλακίου στα εδάφη της Μάτζντ αλ-Κρουμ, με πρωτοβουλία μιας ομάδας ακροδεξιών νεαρών εποίκων και υπό την καθοδήγηση του Ισραηλινού υπουργού Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς. Πρόκειται για την αναπαραγωγή των ίδιων πρακτικών υφαρπαγής γης και εποικιστικής επέκτασης που εφαρμόζονται στη Δυτική Όχθη.

Στις ίδιες πρακτικές εντάσσονται οι επιθέσεις κατά της παλαιστινιακής πολιτισμικής ταυτότητας, καθώς και οι περιορισμοί στη χρήση της αραβικής γλώσσας στους χώρους εργασίας.

Η αυξημένη συμμετοχή θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως απάντηση στη γενοκτονία στη Γάζα, στην επιταχυνόμενη εκστρατεία εθνοκάθαρσης στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη και στις ολοένα χειρότερες συνθήκες κράτησης των Παλαιστινίων φυλακισμένων. Πράγματι, πολλοί ψηφοφόροι είχαν κατά νου αυτές τις ανησυχίες, μεταξύ των οποίων και άνθρωποι που μποϊκόταραν τις ισραηλινές εκλογές σε όλη τους τη ζωή. Ωστόσο, ένα σημαντικό μέρος του κινήτρου ήταν η επέκταση της βίαιης καταστολής του Ισραήλ και στα εδάφη του 1948.

Πράγματι, οι Παλαιστίνιοι στο Ισραήλ ψήφισαν για την ίδια τους την επιβίωση.

Η ευρύτερη εικόνα

Η απροθυμία των Παλαιστινίων να συμμετάσχουν στις ισραηλινές εκλογές έχει μακρά πολιτική ιστορία και εδράζεται σε μια σειρά από προβληματισμούς, σύμφωνα με το Middle East Eye. Ορισμένοι μποϊκοτάρουν τις εκλογές ως ζήτημα αρχής, απορρίπτοντας την κοινοβουλευτική συμμετοχή ως πολιτική διέξοδο και αρνούμενοι να νομιμοποιήσουν τους θεσμούς του ισραηλινού κράτους.

Άλλοι αμφισβητούν κατά πόσο η κοινοβουλευτική εκπροσώπηση μπορεί να επιφέρει οποιαδήποτε θεμελιώδη αλλαγή σε ένα κράτος που ιδρύθηκε μέσα από τον εκτοπισμό και την υφαρπαγή των δικαιωμάτων τους και το οποίο συνεχίζει αυτές τις διαδικασίες, με διαφορετικές μορφές, σε όλες τις γεωγραφικές περιοχές της Παλαιστίνης από το 1948 μέχρι σήμερα.

Για πολλούς, η εμπειρία δεκαετιών κοινοβουλευτικής συμμετοχής έχει απλώς ενισχύσει αυτή τη θέση. Οι συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι Παλαιστίνιοι δεν έχουν αλλάξει ουσιαστικά και δεν μπορούν να αλλάξουν ριζικά χωρίς την κατάργηση των βαθύτερων δομών σιωνιστικής κυριαρχίας και εβραϊκής υπεροχής, καθώς και χωρίς τον μετασχηματισμό των σχέσεων εξουσίας μεταξύ Ισραηλινών Εβραίων και Παλαιστινίων.

Η θέση αυτή στηρίζεται επίσης στην αντίληψη ότι τα πολιτικά και ατομικά δικαιώματα των Παλαιστινίων στο Ισραήλ δεν μπορούν να διαχωριστούν από τα εθνικά και συλλογικά τους δικαιώματα. Η κοινοβουλευτική εκπροσώπηση δεν έχει μεταβάλει ουσιαστικά τη θέση υποτέλειας στην οποία βρίσκονται, ούτε καν στο επίπεδο των ατομικών και αστικών δικαιωμάτων τους.

Ωστόσο, σε μια κρίσιμη στιγμή κατά την οποία οι συνθήκες επιδεινώνονται με ταχύτατους ρυθμούς, οι Παλαιστίνιοι ωθούνται όλο και περισσότερο σε αδιέξοδο. Ο ήδη περιορισμένος χώρος πολιτικής δράσης συρρικνώνεται ακόμη περισσότερο. Πολλοί θεωρούν πλέον την ψήφο ένα από τα ελάχιστα εργαλεία που εξακολουθούν να έχουν στη διάθεσή τους, ακόμη κι αν οι προσδοκίες τους για το τι μπορεί να επιτύχει είναι εξαιρετικά περιορισμένες.

Οι Παλαιστίνιοι στο Ισραήλ, είτε το διατυπώνουν με αυτούς τους όρους είτε όχι, γνωρίζουν καλά την πραγματικότητα της ζωής μέσα σε ένα σύστημα όπου οι Ισραηλινοί Εβραίοι απολαμβάνουν προνόμια και δικαιώματα που συστηματικά στερούνται οι ίδιοι. Ένα σύστημα στο οποίο ο ρατσισμός είναι ενσωματωμένος στους νόμους, στους θεσμούς και στις καθημερινές πρακτικές του κράτους.

Γι’ αυτό απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή απέναντι στο κλίμα πανηγυρισμού που περιβάλλει τα πρώτα εκλογικά αποτελέσματα.

Χωρίς αυταπάτες

Το γεγονός ότι οι Παλαιστίνιοι πολίτες του Ισραήλ έχουν δικαίωμα ψήφου στις εκλογές για την Κνεσέτ και αποτελούν ένα σημαντικό εκλογικό μπλοκ, ικανό να αποδυναμώσει τη συμμαχία Νετανιάχου – Μπεν Γκβιρ – Σμότριτς, δεν αλλάζει την πραγματικότητα: Το Ισραήλ παραμένει ένα ρατσιστικό καθεστώς, συμπεριλαμβανομένων των εδαφών του 1948, όπως έχουν τεκμηριώσει αρκετές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, γράφει το Middle East Eye.

Η παλαιστινιακή υπηκοότητα και η συμμετοχή στις ισραηλινές εκλογές δεν αποτελούν αποδείξεις του «δημοκρατικού» και «φιλελεύθερου» χαρακτήρα του ισραηλινού κράτους, ούτε συνιστούν ένδειξη ενός Ισραήλ που θα μπορούσε δήθεν να διασωθεί ή να αποκατασταθεί.

Η ισραηλινή υπηκοότητα των Παλαιστινίων πρέπει να γίνεται κατανοητή μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο του εποικιστικού-αποικιοκρατικού σχεδίου. Λειτουργεί ως μηχανισμός μέσω του οποίου το κράτος διοικεί και ενσωματώνει τον αυτόχθονα πληθυσμό, διατηρώντας ταυτόχρονα τις δομές υφαρπαγής, αποκλεισμού και κυριαρχίας.

Η υπηκοότητα παραχωρεί στους Παλαιστινίους ορισμένα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα, ενώ παράλληλα υποτάσσει τα συλλογικά τους δικαιώματα και τις διεκδικήσεις τους για γη και αυτοδιάθεση στην εποικιστική-αποικιοκρατική τάξη πραγμάτων. Η παλαιστινιακή κοινοβουλευτική εκπροσώπηση, συμπεριλαμβανομένων των 19 εδρών που εξασφάλισαν στην Κνεσέτ, πρέπει επομένως να ιδωθεί μέσα σε αυτά τα δομικά όρια.

Οι δομικοί αυτοί περιορισμοί αποτυπώνονται επίσης στους πολιτικούς θεσμούς και στα κόμματα του Ισραήλ, όπου ο αποκλεισμός των Παλαιστινίων δεν περιορίζεται σε καμία περίπτωση στον Νετανιάχου και την ακροδεξιά.

Ακόμη κι όταν οι Παλαιστίνιοι ψηφοφόροι αποτελούν μια πολιτική δύναμη που δεν μπορεί να αγνοηθεί, η δυνατότητά τους να μετατρέψουν τα εκλογικά τους κέρδη σε πραγματική πολιτική επιρροή παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη.

Ακόμη και στο υποθετικό ενδεχόμενο κατά το οποίο τα παλαιστινιακά κόμματα θα ήταν διατεθειμένα να συμμετάσχουν σε μια κυβερνητική συμμαχία, κορυφαία στελέχη του λεγόμενου «στρατοπέδου της αλλαγής» έχουν ήδη αποκλείσει ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Ο Γκάντι Άιζενκοτ, για παράδειγμα, έχει απορρίψει ρητά τη συμμετοχή του κόμματος Ρα’αμ στην κυβέρνησή του, παρά την προθυμία του κόμματος να συμμετάσχει σε προηγούμενους κυβερνητικούς συνασπισμούς.

Αυτό καταδεικνύει ότι ο αποκλεισμός των Παλαιστινίων είναι ενσωματωμένος σε ολόκληρο το ισραηλινό πολιτικό φάσμα και δεν αποτελεί αποκλειστικό χαρακτηριστικό των ακροδεξιών κομμάτων. Τέτοιου είδους πολιτικές συνεργασίες δεν είναι, συνεπώς, απλώς δύσκολο να επιτευχθούν. Περιορίζονται θεμελιωδώς από τις ρατσιστικές και εποικιστικές-αποικιοκρατικές βάσεις πάνω στις οποίες έχουν οικοδομηθεί το κράτος και το πολιτικό του σύστημα.

Έτσι, η αυξημένη συμμετοχή των Παλαιστινίων και η ενισχυμένη κοινοβουλευτική τους παρουσία μπορεί να διαταράξουν τη συμμαχία του Νετανιάχου με τον θρησκευτικό σιωνισμό, αλλά δεν μπορούν να υπερβούν αυτούς τους δομικούς περιορισμούς.

Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο, η παλαιστινιακή κοινοβουλευτική εκπροσώπηση δεν πρέπει να εξιδανικεύεται ούτε να αντιμετωπίζεται ως επίτευγμα από μόνη της, αποκομμένο από την ευρύτερη πολιτική δομή μέσα στην οποία λειτουργεί.

Πέρα από την κάλπη

Σε ένα βαθύτερο επίπεδο, η κοινοβουλευτική συμμετοχή των Παλαιστινίων δεν μπορεί να ερμηνεύεται αποκομμένα από τη συνεχιζόμενη γενοκτονία στη Γάζα και την εντατικοποίηση της στρατιωτικής και εποικιστικής βίας, της υφαρπαγής γης και του εκτοπισμού στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη.

Δεν πρόκειται για ξεχωριστές πολιτικές πραγματικότητες, αλλά για διαφορετικές εκφάνσεις του ίδιου εποικιστικού-αποικιοκρατικού σχεδίου, το οποίο διαχειρίζεται τον παλαιστινιακό πληθυσμό μέσα από διαφορετικά νομικά και πολιτικά καθεστώτα.

Κάθε πανηγυρισμός για τις εκλογικές επιτυχίες των Παλαιστινίων που παραβλέπει αυτή την ευρύτερη πραγματικότητα κινδυνεύει να αναπαράγει τον ίδιο τον κατακερματισμό του παλαιστινιακού λαού, τον οποίο ο ισραηλινός εποικισμός επιδιώκει ιστορικά να επιβάλει.

Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι πόσες έδρες μπορούν να εξασφαλίσουν οι Παλαιστίνιοι στην Κνεσέτ. Το πραγματικό ερώτημα είναι τι μπορεί να επιτύχει η κοινοβουλευτική συμμετοχή μέσα σε ένα πολιτικό σύστημα που εξακολουθεί να αρνείται στους Παλαιστινίους, σε ολόκληρη την ιστορική Παλαιστίνη, τα συλλογικά τους δικαιώματα και το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση.

Η επιθυμία να ανακοπεί η ραγδαία επιδείνωση των συνθηκών που αντιμετωπίζουν οι Παλαιστίνιοι σε όλες τις γεωγραφικές περιοχές είναι απολύτως κατανοητή.

Από την έναρξη της γενοκτονίας στη Γάζα, η επιδείνωση αυτή υπήρξε ιδιαίτερα έντονη και, υπό την παρουσία πολιτικών όπως ο Μπεν Γκβιρ, απέκτησε ολοένα και πιο επιδεικτικό και προκλητικό χαρακτήρα. Από τη συστηματική κακοποίηση, τα βασανιστήρια και την απάνθρωπη μεταχείριση των Παλαιστινίων κρατουμένων, μέχρι τις προκλητικές εισβολές στο τέμενος Αλ-Άκσα, αλλά και τις αστυνομικές επιδρομές σε παλαιστινιακές πόλεις εντός του Ισραήλ και τις κατεδαφίσεις παλαιστινιακών κατοικιών, η βία γίνεται όλο και πιο ορατή και επιθετική.

Ωστόσο, είναι σημαντικό να μη συγχέονται αυτές οι εξελίξεις με μια ρήξη με την ιστορία του Ισραήλ, ούτε να αντιμετωπίζονται η γενοκτονία και η κλιμάκωση της βίας κατά των Παλαιστινίων ως απλό προϊόν της πολιτικής του Νετανιάχου και των συμμάχων του.

Παρά τις πολιτικές τους διαφορές, οι διαδοχικές ισραηλινές κυβερνήσεις έχουν διατηρήσει αυτές τις δομές. Αυτό ισχύει και για την επέκταση και εδραίωση των εποικισμών στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, οι οποίοι αποτελούν εδώ και χρόνια αναπόσπαστο μέρος της κρατικής πολιτικής του Ισραήλ – και όχι αποκλειστικά ένα σχέδιο της ισραηλινής δεξιάς.

Η απομάκρυνση του Νετανιάχου και των συμμάχων του θα μπορούσε ενδεχομένως να προσφέρει κάποια άμεση ανακούφιση ή να περιορίσει συγκεκριμένες μορφές βίας. Δεν θα άλλαζε, όμως, ριζικά την πολιτική πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν οι Παλαιστίνιοι, ιδίως όσο η γενοκτονία στη Γάζα συνεχίζεται παράλληλα με την επιταχυνόμενη υφαρπαγή γης, τον εκτοπισμό και τη βία στη Δυτική Όχθη.

Ούτε θα πρέπει η παλαιστινιακή συμμετοχή στην Κνεσέτ, ανεξάρτητα από τις πρόσφατες εκλογικές επιτυχίες, να αποσπά την προσοχή από το μεγαλύτερο και πιο επείγον ερώτημα:

Πώς μπορούν οι Παλαιστίνιοι να οργανωθούν και να αναπτύξουν αποτελεσματικότερες πολιτικές στρατηγικές για να αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα που διαμορφώνεται σε όλες τις γεωγραφικές περιοχές της Παλαιστίνης;

Διαβάστε επίσης:

G20: Διπλωματικό αδιέξοδο για μια… φωτογραφία – Οι Ευρωπαίοι τίναξαν στον αέρα την καθιερωμένη οικογενειακή για να… μη βγουν μαζί με τον Λαβρόφ

Αγώνας δρόμου για την ταυτοποίηση των θυμάτων του σιδηροδρομικού δυστυχήματος στην Ισπανία – Αρνείται να παραιτηθεί ο υπουργός Μεταφορών

Η πρώτη δήλωση της Κρίστα Πάικ μετά την αποτυχημένη εκτέλεση: «Πονάει το σώμα μου, το μυαλό και η ψυχή μου»

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.