Δημοσιογράφοι και ΜΜΕ: Οι πολλαπλές προκλήσεις του κλάδου αναδεικνύονται σε πρόσφατη έρευνα της ΠΟΕΣΥ και της ΓΣΕΕ

Εντατικοποίηση εργασίας, απουσία συλλογικών συμβάσεων εργασίας, έμφυλες διακρίσεις, μισθολογική συμπίεση, επαγγελματική επισφάλεια και εργασιακή εξουθένωση είναι μερικά μόνον ευρήματα/διαπιστώσεις πανελλαδικής εμβέλειας έρευνας στον δημοσιογραφικό κλάδο και τα ΜΜΕ με τίτλο «MME και δημοσιογράφοι στην Ελλάδα: Περιφερειακή διάρθρωση, επαγγελματικά χαρακτηριστικά, κοινωνική ασφάλιση και τάσεις απασχόλησης» της ΠΟΕΣΥ που παρουσιάστηκε στην ΕΣΗΕΑ.

Η μελέτη εστιάζει στην περίοδο 2016-2026. Αξιοποιεί όλες τις πηγές επίσημης πληροφόρησης και καταγραφής και αποτελεί σημαντικό εγχείρημα ανάλυσης των βασικών χαρακτηριστικών του δημοσιογραφικού επαγγέλματος και των δομικών αλλαγών που έχουν συντελεστεί την τελευταία δεκαετία.

Η εντατικοποίηση της εργασίας, σε συνδυασμό με την απουσία συλλογικών συμβάσεων, φαίνεται ότι υποβαθμίζει τους όρους απασχόλησης, εντείνει το καθεστώς χαμηλότερων απολαβών και περιορίζει τη διαπραγματευτική ισχύ των επαγγελματιών, σημειώνουν οι επιστημονικοί υπεύθυνοι της έρευνας, η  οικονομολόγος  δρ. Χριστίνα Παρασκευοπούλου και ο στατιστικός αναλυτής του ΙΝΕ, υποψήφιος δρ. Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, Κώστας Μπουκουβάλας.

Επιπλέον, η υποστελέχωση των ΜΜΕ, ο αυξημένος φόρτος εργασίας, οι αυστηρές προθεσμίες και η απουσία σταθερού ωραρίου φαίνεται να επηρεάζουν αρνητικά την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής των δημοσιογράφων, οδηγώντας σε αυξημένα επίπεδα επαγγελματικής εξουθένωσης.

Οι έμφυλες διακρίσεις παραμένουν διαχρονικά παρούσες, με τις γυναίκες να αμείβονται χαμηλότερα και να υποεκπροσωπούνται σε θέσεις ευθύνης.

Στην έρευνα τονίζεται πως το γεγονός ότι οι άνδρες δημοσιογράφοι δεν αναγνωρίζουν την ύπαρξη  έμφυλων διακρίσεων, σε αντίθεση με τις γυναίκες συναδέλφους τους που τις βιώνουν, αναδεικνύει την ανάγκη για περαιτέρω διερεύνηση και ανάδειξη των σχετικών ζητημάτων εντός των ειδησεογραφικών οργανισμών.

Η συνολική εικόνα καταδεικνύει ότι, ενώ οι γυναίκες φαίνεται να ενισχύονται σε επίπεδο προσλήψεων, παραμένουν περισσότερο εκτεθειμένες σε όρους επισφαλούς απασχόλησης. Αυτό ενδέχεται να αντανακλά την αστάθεια και την αβεβαιότητα που βιώνουν σε σύγκριση με τους άνδρες, κάτι που επιβεβαιώνεται και από μαρτυρίες που καταγράφηκαν σε ποιοτικές έρευνες δημοσιογράφων στο ευρωπαϊκό χώρο, αναφέρουν οι ερευνητές.

Οι μέσες μεικτές αποδοχές της επαγγελματικής κατηγορίας «Συγγραφείς, δημοσιογράφοι και ασκούντες συναφή επαγγέλματα» εμφανίζουν ονομαστική αύξηση τα τελευταία έτη από 1.516 ευρώ το 2024 σε 1.579 ευρώ το 2025 και 1.786 ευρώ το α΄ τρίμηνο του 2026, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία του πληροφοριακού συστήματος ΕΡΓΑΝΗ. Αλλά, η αποτύπωσή τους σε σταθερές τιμές δείχνει ότι η πραγματική αγοραστική δύναμη παραμένει πιεσμένη, καθώς οι αυξήσεις των ονομαστικών αποδοχών απορροφώνται σε μεγάλο βαθμό από τις πληθωριστικές πιέσεις.

Παράλληλα, τα στοιχεία των ενώσεων αναδεικνύουν έντονες διαφοροποιήσεις ανά μέσο και γεωγραφική περιοχή: οι αμοιβές στην Αττική, ιδίως στην τηλεόραση, εμφανίζονται υψηλότερες, ενώ στη Βόρεια Ελλάδα οι μισθοί στα περιοδικά, στις εφημερίδες και στα διαδικτυακά μέσα κινούνται συχνά γύρω στα 1.000 ευρώ. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι μισθοί στην περιφέρεια προσεγγίζουν τον νομοθετημένο κατώτατο μισθό, αναδεικνύοντας συνθήκες μισθολογικής συμπίεσης και περιορισμένης διαπραγματευτικής ισχύος.

Οι γενικοί δημοσιογράφοι καταγράφουν τη μεγαλύτερη αύξηση προσλήψεων (31%), ενώ ορισμένες  ειδικότητες παρουσιάζουν στασιμότητα ή μείωση. Το ισοζύγιο προσλήψεων και αποχωρήσεων παραμένει θετικό, αλλά περιορίζεται σημαντικά (από +155 το 2019 σε +37 το 2024 στις ίδιες ειδικότητες), καθώς οι αποχωρήσεις αυξάνονται ταχύτερα από τις προσλήψεις. Η εικόνα αυτή υποδηλώνει μετατόπιση προς ευρύτερους ρόλους σε βάρος παραδοσιακών υποστηρικτικών λειτουργιών παραγωγής περιεχομένου.

Αναδεικνύεται, επίσης, μια σχετική έλλειψη συντονισμένης επαγγελματικής κατάρτισης, παρά την αυξανόμενη ανάγκη για πολυδεξιότητες και εξοικείωση με τα ψηφιακά εργαλεία παραγωγής περιεχομένου και την τεχνητή νοημοσύνη. Παράλληλα, ενισχύεται η συσχέτιση μεταξύ επισφάλειας και ψυχοκοινωνικών κινδύνων, με αυξημένα επίπεδα επαγγελματικής εξουθένωσης, άγχους και μειωμένης ψυχικής ανθεκτικότητας.

Συνολικά, η μελέτη δείχνει ότι το επάγγελμα του δημοσιογράφου βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή, ανάμεσα στη ραγδαία ψηφιακή και τεχνολογική εξέλιξη από τη μια πλευρά και στην επισφάλεια από την άλλη.

Νέες και πιο χαλαρές μορφές απασχόλησης- όπως οι ελαστικές σχέσεις εργασίας και η αυτοαπασχόληση, πολλές  φορές αναγκαστική-, έχουν επικρατήσει, γεγονός που έχει οδηγήσει σε απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων και σε μείωση της σταθερότητας στο επάγγελμα. Οι απώλειες θέσεων εργασίας υπήρξαν σημαντικές, ιδιαίτερα στις εφημερίδες.

Περίπου οι μισοί από τους εργαζομένους στα ΜΜΕ έχασαν τη δουλειά τους την περίοδο 2010-2015, σύμφωνα με τα στοιχεία των ταμείων ΕΤΑΠ-ΜΜΕ και ΕΔΟΕΑΠ. Η ανεργία έπληξε  κυρίως τους μεγαλύτερους σε ηλικία επαγγελματίες, πολλοί από τους οποίους δεν κατάφεραν να επιστρέψουν στην αγορά εργασίας ή στράφηκαν στην αυτοαπασχόληση.

Τα παραπάνω ενισχύονται και από άλλες  μελέτες, από τις οποίες προκύπτει ότι οι δημοσιογράφοι δεν χρειαζόταν να αντιμετωπίσουν στο παρελθόν ένα τόσο υψηλό επίπεδο απόδοσης και απαιτήσεων με τις ίδιες ή χαμηλότερες απολαβές, χωρίς συλλογικές συμβάσεις εργασίας, με απώλεια θέσεων εργασίας και με μια εντελώς νέα πραγματικότητα στα ΜΜΕ.

Οι δημοσιογράφοι καλούνται πλέον να αναλάβουν πολλαπλούς ρόλους – από τη σύνταξη και την επεξεργασία κειμένων έως τη χρήση κάμερας, την παραγωγή οπτικοακουστικού υλικού και τη διαχείριση πολυμέσων για διαφορετικές πλατφόρμες.

Παρότι η ενίσχυση των δεξιοτήτων δυνητικά προσφέρει μεγαλύτερο έλεγχο στο τελικό προϊόν, έχει συσχετιστεί με αυξημένο φόρτο εργασίας, την υποβάθμιση της ποιότητας της δημοσιογραφικής ύλης και την εμφάνιση φαινομένων αναπαραγωγής δελτίων Τύπου.  Σε αυτό το πλαίσιο, η έλλειψη επίσημης επαγγελματικής εκπαίδευσης στις νέες τεχνολογίες και η απουσία ανάλογης αμοιβής για την επιπρόσθετη εργασία υπογραμμίζουν τις θεσμικές προκλήσεις  που καλείται να αντιμετωπίσει το επάγγελμα.

Η έρευνα άρχισε πριν από δύο χρόνια, σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο,  και υλοποιήθηκε από το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ σε συνεργασία με την ΠΟΕΣΥ.

Διαβάστε επίσης:

Το χρηματιστήριο του Χόλιγουντ στην τηλεόραση- Ανάμεσα στους πιο  ακριβοπληρωμένους οι Τζένιφερ Άνιστον, Σιλβέστερ Σταλόνε και Σελίνα Γκόμεζ 

Το «Αλ Τσαντίρι νιούζ» κατάφερε την υψηλότερη τηλεθεάση της Τετάρτης (11/11)

Παραλίγο συγκατοίκηση στην κορυφή της τηλεθέασης την Τετάρτη (11/11)

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.