Καρκίνος του Προστάτη: 7.500 νέες περιπτώσεις και 2.000 θάνατοι το χρόνο στην Ελλάδα – Η σημασία της πρόληψης

Ο Νοέμβριος έχει καθιερωθεί διεθνώς ως ο μήνας ευαισθητοποίησης για την ανδρική υγεία (Movember), με σήμα κατατεθέν το μουστάκι. Στόχος της εκστρατείας είναι η ενημέρωση του κοινού και η ανάδειξη της ζωτικής σημασίας  της πρόληψης και της έγκαιρης διάγνωσης του καρκίνου του προστάτη.

Ο καρκίνος του προστάτη αποτελεί μια από τις συχνότερες κακοήθειες στον ανδρικό πληθυσμό. Παρά τη σημαντική επιστημονική πρόοδο, η γήρανση του πληθυσμού δημιουργεί νέες ανησυχητικές προκλήσεις για τα επόμενα χρόνια.

Ο Ιωάννης Κακουλίδης, Ακτινοθεραπευτής Ογκολόγος, MD Διεύθυνση Επιδημιολογικής Επιτήρησης & Πρόληψης Μη Μεταδοτικών Νοσημάτων Γενική Διεύθυνση Επιδημιολογικής Επιτήρησης ΕΟΔΥ, αναφέρει ότι σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του Παγκόσμιου Παρατηρητηρίου Καρκίνου (GLOBOCAN, 2024) του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO), ο καρκίνος του προστάτη είναι ο 4ος συχνότερος τύπος καρκίνου παγκοσμίως (και ο 2ος στους άνδρες), με περίπου 1.500.000 νέες περιπτώσεις και 420.000 θανάτους ετησίως.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αποτελεί τον συχνότερο καρκίνο στους άνδρες με περίπου 320.000 νέες διαγνώσεις και 80.000 θανάτους. Αντίστοιχη είναι η εικόνα στην Ελλάδα, όπου κατατάσσεται επίσης στην 1η θέση με περίπου 7.500 νέες περιπτώσεις και 2.000 θανάτους ετησίως.

Μελέτες του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφοριών για τον Καρκίνο (ECIS) εκτιμούν ότι, λόγω της γήρανσης του πληθυσμού, έως το 2040 οι νέες διαγνώσεις στην Ευρώπη θα αυξηθούν κατά 23%, ενώ οι θάνατοι κατά 43%, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη σχετική αύξηση της θνησιμότητας από καρκίνο λόγω της γήρανσης.

Η δια βίου πιθανότητα εμφάνισης της νόσου στους άνδρες υπολογίζεται στο 12-13%, δηλαδή περίπου ένας στους οκτώ θα νοσήσει κατά τη διάρκεια της ζωής του. Αν και παραμένει κυρίως νόσος της μεγαλύτερης ηλικίας, με συχνότερη εμφάνιση μετά τα 65 έτη, πρόσφατες επιδημιολογικές μελέτες υποδεικνύουν αύξηση των περιστατικών και σε νεότερους άνδρες, ακόμη και κάτω των 56 ετών.

Η μορφή αυτή αναφέρεται ως καρκίνος του προστάτη πρώιμης έναρξης. Ωστόσο, η αυξημένη διενέργεια εξετάσεων, η μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση και οι βελτιωμένες διαγνωστικές πρακτικές ενδέχεται να εξηγούν εν μέρει την τάση αυτή.

Παράγοντες κινδύνου

Η εμφάνιση καρκίνου του προστάτη είναι πολυπαραγοντική και σχετίζεται με έναν συνδυασμό δημογραφικών, κληρονομικών, γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Η ηλικία αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου, καθώς η συχνότητα της νόσου αυξάνεται σημαντικά μετά τα 50 έτη. Σημαντικό ρόλο έχει και το οικογενειακό ιστορικό: άνδρες με πατέρα ή αδελφό που νόσησε διατρέχουν διπλάσιο κίνδυνο, ιδιαίτερα αν η διάγνωση του συγγενούς έγινε σε ηλικία κάτω των 56 ετών.

Επίσης, παράγοντες όπως η παχυσαρκία, το κάπνισμα και ορισμένες διατροφικές συνήθειες έχουν συσχετιστεί με τον κίνδυνο εμφάνισης ή την εξέλιξη της νόσου, αν και ο βαθμός της επιστημονικής τεκμηρίωσης διαφέρει.

Συμπτώματα

Στα αρχικά στάδια, ο καρκίνος του προστάτη είναι συχνά ασυμπτωματικός, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα σημαντική την έγκαιρη ιατρική αξιολόγηση και την εξατομικευμένη προσυμπτωματική διερεύνηση. Τα συμπτώματα ποικίλλουν και μπορεί να οφείλονται σε άλλες παθήσεις, όπως η καλοήθης υπερπλασία του προστάτη.

Τα πιο πιθανά συμπτώματα που μπορεί να εμφανιστούν και χρήζουν έγκαιρης ιατρικής εκτίμησης είναι:

• Δυσκολία στην έναρξη της ούρησης ή ασθενής και διακεκομμένη ροή των ούρων
• Συχνή ούρηση, ειδικά κατά τη διάρκεια της νύχτας (νυκτουρία)
• Αίσθημα ότι η κύστη δεν έχει αδειάσει πλήρως
• Πόνος ή τσούξιμο κατά την ούρηση ή την εκσπερμάτωση
• Αίμα στα ούρα ή στο σπέρμα
• Επίμονος πόνος στη μέση, τα ισχία ή τη λεκάνη.

Παρά τη συχνότητά του, ο καρκίνος του προστάτη έχει εξαιρετική πρόγνωση όταν ανιχνευθεί νωρίς.  Σύμφωνα με αμερικανικά πληθυσμιακά δεδομένα, η 5ετής επιβίωση όταν η νόσος διαγιγνώσκεται σε εντοπισμένο στάδιο αγγίζει το 100%, γεγονός που αποδεικνύει ότι η έγκαιρη διάγνωση κυριολεκτικά σώζει ζωές.

Η έγκαιρη ανίχνευση βασίζεται στην εξέταση PSA, μια απλή εξέταση αίματος που μετρά τα επίπεδα του ειδικού προστατικού αντιγόνου, μιας πρωτεΐνης που παράγεται από τον προστάτη.

Σε συνεννόηση με τον ιατρό, ο έλεγχος αυτός ενδείκνυται να ξεκινά στα 50 έτη ή και νωρίτερα εάν υπάρχουν επιβαρυντικοί παράγοντες, όπως το οικογενειακό ιστορικό. Αξίζει να τονισθεί ότι μια αυξημένη τιμή PSA δεν υποδηλώνει απαραίτητα καρκίνο, καθώς μπορεί να οφείλεται σε απλή φλεγμονή (προστατίτιδα) ή στην καλοήθη (ηλικιακή) διόγκωση του αδένα.

Εφόσον προκύψουν ύποπτα ευρήματα, ο ουρολόγος μπορεί να συστήσει τη διενέργεια δακτυλικής εξέτασης, καθώς και περαιτέρω διερεύνηση με πολυπαραμετρική μαγνητική τομογραφία. Εάν κριθεί απαραίτητο για την επιβεβαίωση της διάγνωσης, το επόμενο βήμα είναι η στοχευμένη βιοψία.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής μελέτης PRAISE-U (PRAISE-U – Uroweb) το φθινόπωρο του 2026 και η μετάβαση στο πρόγραμμα PRAISE-U+ θέτουν τις βάσεις για οργανωμένα, εξατομικευμένα προγράμματα ελέγχου βάσει κινδύνου (risk-based screening). Τα αποτελέσματα αναμένεται να συμβάλουν στη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών οδηγιών πρόληψης στα κράτη μέλη.

Διαβάστε επίσης

Τέλος και στα… φίλτρα των τσιγάρων; Στο τραπέζι η πλήρης απαγόρευση στην ΕΕ

Έρευνα EUDA για τα ναρκωτικά: Υπέρ της θεραπείας και της πρόληψης για τις εξαρτήσεις δηλώνουν οι Έλληνες

Διήμερη αιμοδοσία στην Ιατρική Σχολή με τη συμμετοχή εκατοντάδων φοιτητών

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.