Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.
Προσθέστε το topontiki.gr ως προτιμώμενη πηγή στη Google
Add topontiki.gr on GoogleΈνας ολόκληρος φορολογικός κόσμος, αξίας 26,29 δισ. ευρώ, βρίσκεται πίσω από τις 1.339 απαλλαγές, εκπτώσεις και ειδικές ρυθμίσεις που προβλέπει η ελληνική φορολογική νομοθεσία. Και ενώ η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται συνήθως στους φόρους που πληρώνουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις, η ειδική έκθεση που συνοδεύει τον προϋπολογισμό του 2027 αποκαλύπτει την άλλη πλευρά του φορολογικού συστήματος: τα έσοδα που το κράτος επιλέγει να μην εισπράξει, εφαρμόζοντας εξαιρέσεις και ευνοϊκές διατάξεις.
Μέσα σε έναν χρόνο, το καταγεγραμμένο δημοσιονομικό κόστος των φοροαπαλλαγών αυξήθηκε κατά 3,41 δισ. ευρώ, από 22,88 δισ. σε 26,29 δισ. ευρώ, σημειώνοντας άνοδο 14,9%.
Το εντυπωσιακό στοιχείο, ωστόσο, δεν είναι μόνο το μέγεθος της αύξησης. Είναι κυρίως το πού συγκεντρώνεται.
Από τα επιπλέον 3,41 δισ. ευρώ, περίπου 3 δισ. ευρώ προέρχονται από τη φορολογία κεφαλαίου και ιδιαίτερα από τις συναλλαγές ακινήτων.
Η εξέλιξη αυτή επαναφέρει ένα ουσιαστικό ερώτημα: ποιοι αξιοποιούν τις φορολογικές απαλλαγές, πόσο ωφελούνται και κατά πόσο οι ευνοϊκές ρυθμίσεις κατανέμονται με τρόπο που εξυπηρετεί τους κοινωνικούς και αναπτυξιακούς στόχους για τους οποίους θεσπίστηκαν;
Η φορολογία κεφαλαίου συγκεντρώνει απαλλαγές συνολικού κόστους 12,083 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 46% του συνόλου.
Πρακτικά, σχεδόν ένα στα δύο ευρώ του καταγεγραμμένου κόστους των φοροαπαλλαγών αφορά τη συγκεκριμένη κατηγορία.
Το μεγαλύτερο ποσό, 6,850 δισ. ευρώ, συνδέεται με τον Ειδικό Φόρο Ακινήτων. Ακολουθούν οι απαλλαγές στον φόρο μεταβίβασης, ύψους 4,700 δισ. ευρώ, οι οποίες εμφανίζονται σχεδόν διπλάσιες σε σχέση με την προηγούμενη έκθεση.
Μόνο στις μεταβιβάσεις ακινήτων η αύξηση φτάνει τα 2,27 δισ. ευρώ, από 2,43 δισ. ευρώ προηγουμένως.
Πολύ μικρότερα είναι τα αντίστοιχα ποσά για άλλες κατηγορίες: 271,8 εκατ. ευρώ στις κληρονομιές, 136,7 εκατ. ευρώ στον ΕΝΦΙΑ και 124,9 εκατ. ευρώ συνολικά στις δωρεές, τις γονικές παροχές και τα κέρδη από τυχερά παίγνια.
Βεβαίως, τα 12 δισ. ευρώ δεν αποτελούν χρήματα που μοιράστηκαν στους ιδιοκτήτες ακινήτων. Πρόκειται για την αποτίμηση της μη επιβολής ή της μείωσης φόρων, με βάση το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο.
Το μέγεθος, όμως, της συγκεκριμένης κατηγορίας δείχνει πόσο σημαντικό τμήμα των φορολογικών εξαιρέσεων συνδέεται με την ακίνητη περιουσία και τις σχετικές συναλλαγές.
Στη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων, το κόστος των απαλλαγών αυξήθηκε κατά 1,16 δισ. ευρώ, φτάνοντας τα 6,104 δισ. ευρώ.
Συνολικά καταγράφονται 268 διαφορετικές περιπτώσεις, από 252 στην προηγούμενη έκθεση.
Ωστόσο, η συντριπτική πλειονότητα του κόστους συγκεντρώνεται σε λίγες βασικές ρυθμίσεις.
Η σημαντικότερη είναι η μείωση φόρου για μισθωτούς, συνταξιούχους και κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, η οποία αποτιμάται σε 4,159 δισ. ευρώ και εμφανίζεται σε 6,72 εκατομμύρια περιπτώσεις.
Πρόκειται για ρύθμιση με ιδιαίτερα μεγάλη κοινωνική εμβέλεια, καθώς επηρεάζει άμεσα τον φόρο εισοδήματος ευρύτατων κατηγοριών φορολογουμένων.
Στις υπόλοιπες απαλλαγές περιλαμβάνονται τα επιδόματα ανεργίας, οι διευκολύνσεις για άτομα με αναπηρία, τα αφορολόγητα φιλοδωρήματα και ειδικές εξαιρέσεις από τα τεκμήρια των ελεύθερων επαγγελματιών.
Εδώ αναδεικνύεται μια σημαντική διαφορά: άλλο η αξία μιας φορολογικής απαλλαγής και άλλο ο αριθμός των ανθρώπων που ωφελούνται από αυτήν.
Μια ελάφρυνση με μεγάλο αριθμό δικαιούχων μπορεί να έχει σημαντικό συνολικό κόστος, χωρίς το όφελος για κάθε φορολογούμενο να είναι ιδιαίτερα υψηλό.
Αντίθετη είναι η εικόνα στις επιχειρήσεις.
Παρά το γεγονός ότι οι προβλεπόμενες απαλλαγές αυξήθηκαν από 265 σε 297, το δημοσιονομικό κόστος τους μειώθηκε από 5,805 δισ. ευρώ σε 4,908 δισ. ευρώ.
Η μείωση πλησιάζει τα 900 εκατ. ευρώ, με τις περισσότερες ρυθμίσεις να συνδέονται με απαλλαγές επιχειρηματικών εσόδων, επενδυτικά κίνητρα και εκπτώσεις δαπανών.
Η εξέλιξη αποδεικνύει ότι η αύξηση του αριθμού των φορολογικών διατάξεων δεν συνεπάγεται αυτομάτως και μεγαλύτερο δημοσιονομικό κόστος.
Στον ΦΠΑ, οι απαλλαγές αποτιμώνται σε 1,130 δισ. ευρώ, έναντι 1,007 δισ. ευρώ προηγουμένως.
Από αυτά, 438,9 εκατ. ευρώ αφορούν την ιδιωτική εκπαίδευση, 354,6 εκατ. ευρώ τον υπερμειωμένο συντελεστή 6% και 167,1 εκατ. ευρώ τους μειωμένους συντελεστές στα νησιά του Αιγαίου.
Επιπλέον, στους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης καταγράφεται κόστος 1,052 δισ. ευρώ, με 586 εκατ. ευρώ να αφορούν ενεργειακά προϊόντα.
Στον φόρο ασφαλίστρων το κόστος φτάνει τα 594,2 εκατ. ευρώ, ενώ οι απαλλαγές υπέρ των υβριδικών οχημάτων στο τέλος ταξινόμησης αποτιμώνται σε 221,5 εκατ. ευρώ.
Το ύψος των φοροαπαλλαγών δεν αποτελεί από μόνο του ένδειξη υπερβολής ή αδικίας. Πολλές από τις ρυθμίσεις αυτές υπηρετούν κοινωνικούς στόχους, στηρίζουν ευάλωτες ομάδες ή παρέχουν επενδυτικά κίνητρα.
Υπάρχει, όμως, ένα κρίσιμο ζήτημα που δεν απαντάται μόνο με την παράθεση των δισεκατομμυρίων: η πραγματική κατανομή του οφέλους.
Πόσα από τα 26,29 δισ. ευρώ αντιστοιχούν σε ελαφρύνσεις που αξιοποιούνται από χαμηλά και μεσαία εισοδήματα; Πόσα συνδέονται με μεγάλης αξίας περιουσίες και επιχειρηματικές συναλλαγές; Και ποιες από τις 1.339 διατάξεις εξακολουθούν να επιτυγχάνουν τον σκοπό για τον οποίο θεσπίστηκαν;
Αυτά είναι τα ερωτήματα που αποκτούν ιδιαίτερη σημασία όταν το κράτος σχεδιάζει τη φορολογική πολιτική του.
Διότι δεν αρκεί να γνωρίζουμε πόσους φόρους γλιτώνουν συνολικά οι φορολογούμενοι. Χρειάζεται να γνωρίζουμε και ποιοι γλιτώνουν πόσα.
Και αυτό είναι το σημαντικότερο ζήτημα που αναδεικνύει η νέα ακτινογραφία των φοροαπαλλαγών.
Διαβάστε επίσης:
Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.
Το topontiki.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Οι χρήστες που παραβιάζουν τους κανόνες συμπεριφοράς θα αποκλείονται. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.