Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν πλέον καταλάβει ότι οι απειλές του Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με τη Γροιλανδία δεν ήταν απλώς ρητορικές εξάρσεις. Η αυξανόμενη ένταση στη στάση του Αμερικανού προέδρου έχει προκαλέσει σοβαρή ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και έχει οδηγήσει διπλωμάτες και αξιωματούχους σε επείγουσα αναζήτηση τρόπων αποτροπής ενός ακραίου σεναρίου, ακόμη και στρατιωτικής φύσης.

Σύμφωνα με Ευρωπαίους διπλωμάτες, ο Τραμπ βρίσκεται σε ξεκάθαρα επιθετική φάση. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ανακοίνωσε ότι θα συζητήσει με τη Δανία το ενδεχόμενο αμερικανικής απόκτησης της Γροιλανδίας, ενώ ο Λευκός Οίκος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο τόσο διαπραγμάτευσης όσο και στρατιωτικής κατάληψης. Η εξέλιξη αυτή ενεργοποίησε την ευρωπαϊκή διπλωματία, με υπουργούς Εξωτερικών βασικών κρατών να συζητούν κοινή στάση και να υπογραμμίζουν ότι η Γροιλανδία δεν είναι ούτε προς πώληση ούτε προς κατάληψη.

Παρά τις δηλώσεις αυτές, πολλοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι παραδέχονται ότι επικρατεί σύγχυση. Δεν υπάρχει σαφές σχέδιο για το πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί μια τέτοια πίεση από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Όπως σημειώνεται, οι απαντήσεις πρέπει να δοθούν άμεσα και όχι σε βάθος χρόνου, καθώς οι εξελίξεις ενδέχεται να είναι ταχείες.

Το POLITICO παρουσιάζει τέσσερις βασικές επιλογές που έχει στη διάθεσή της η Ευρώπη.

Επιλογή 1: Εύρεση συμβιβασμού

Η πρώτη και λιγότερο επικίνδυνη επιλογή είναι η αναζήτηση ενός πολιτικού συμβιβασμού. Ο Τραμπ υποστηρίζει ότι η Γροιλανδία είναι κρίσιμη για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ λόγω της αυξανόμενης παρουσίας Κίνας και Ρωσίας στην Αρκτική και κατηγορεί τη Δανία ότι δεν κάνει αρκετά για την προστασία της περιοχής.

Μια διαπραγματευμένη λύση που θα επιτρέψει στον Τραμπ να παρουσιάσει το αποτέλεσμα ως επιτυχία, ενώ ταυτόχρονα θα διαφυλάξει το κύρος της Δανίας και της Γροιλανδίας, θεωρείται ο ταχύτερος δρόμος αποκλιμάκωσης. Σε αυτό το πλαίσιο, έχει προταθεί το ΝΑΤΟ να αναλάβει ρόλο μεσολαβητή, όπως έχει κάνει και σε άλλες ενδοσυμμαχικές διαφορές.

Παράλληλα, συζητούνται μέτρα ενίσχυσης της ασφάλειας στην Αρκτική, όπως αυξημένες αμυντικές δαπάνες, περισσότερες στρατιωτικές ασκήσεις και ενδεχόμενη ανάπτυξη στρατευμάτων στη Γροιλανδία. Έχει επίσης τεθεί η ιδέα δημιουργίας ενός μηχανισμού τύπου «Arctic Sentry», με στόχο να καθησυχαστούν οι αμερικανικές ανησυχίες, οι οποίες από αρκετούς θεωρούνται υπερβολικές.

Επιλογή 2: Ρίξτε πολλά χρήματα στη Γροιλανδία

Η δεύτερη επιλογή αφορά την οικονομική διάσταση. Η κυβέρνηση Τραμπ στηρίζει το κίνημα ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας, προβάλλοντας το επιχείρημα ότι μια ανεξάρτητη Γροιλανδία, σε στενή συνεργασία με τις ΗΠΑ, θα επωφεληθεί από γενναία αμερικανική χρηματοδότηση.

Παρότι ο Τραμπ δεν αποκλείει τη χρήση στρατιωτικής βίας, επιμένει ότι προτιμά μια λύση που θα προκύψει οικειοθελώς. Η ΕΕ και η Δανία προσπαθούν να απαντήσουν με μια ελκυστικότερη πρόταση. Σύμφωνα με σχέδια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση προς τη Γροιλανδία αναμένεται να σχεδόν διπλασιαστεί από το 2028, φτάνοντας τα 530 εκατομμύρια ευρώ σε επταετή βάση, με επιπλέον κονδύλια για απομακρυσμένες περιοχές.

Μέχρι σήμερα, η στήριξη επικεντρώνεται κυρίως στην κοινωνική πρόνοια, την υγεία, την εκπαίδευση και την πράσινη μετάβαση. Στο μέλλον, το βάρος θα δοθεί και στην ανάπτυξη της εξορυκτικής δραστηριότητας. Σύμφωνα με Γροιλανδό βουλευτή, μεγάλο μέρος του πληθυσμού ζει κάτω από το όριο της φτώχειας, ενώ οι φυσικοί πόροι του νησιού αποφέρουν περιορισμένο όφελος στους ίδιους τους κατοίκους.

Επιλογή 3: Οικονομικά αντίποινα

Η τρίτη επιλογή αφορά την άσκηση οικονομικής πίεσης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει το Μέσο Αντι-Εξαναγκασμού, ένα εργαλείο που της επιτρέπει να απαντά σε εμπορικές πιέσεις και διακρίσεις. Αν και στο παρελθόν δεν χρησιμοποιήθηκε αποφασιστικά απέναντι στους αμερικανικούς δασμούς, παραμένει ένα ισχυρό χαρτί.

Οι ευρωπαϊκές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ ξεπερνούν τα 600 δισεκατομμύρια ευρώ και σε μεγάλο μέρος αυτών η ΕΕ κατέχει κυρίαρχη θέση στην αγορά. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα αυτής της επιλογής εξαρτάται από το αν ο Τραμπ θα πιστέψει ότι η Ευρώπη είναι πραγματικά διατεθειμένη να προχωρήσει σε αντίποινα και όχι μόνο σε δηλώσεις.

Επιλογή 4: Στρατεύματα στο έδαφος

Η τέταρτη και πιο επικίνδυνη επιλογή αφορά το στρατιωτικό σκέλος. Αν οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρήσουν να καταλάβουν τη Γροιλανδία με τη βία, οι δυνατότητες της Ευρώπης να το αποτρέψει είναι περιορισμένες. Νομικά, η Δανία θα μπορούσε να υποχρεωθεί να απαντήσει στρατιωτικά σε περίπτωση επίθεσης σε έδαφός της.

Συζητείται το ενδεχόμενο ανάπτυξης ευρωπαϊκών δυνάμεων στη Γροιλανδία, εφόσον το ζητήσει η Κοπεγχάγη, ώστε να αυξηθεί το πολιτικό και ανθρώπινο κόστος μιας αμερικανικής επέμβασης. Αν και τέτοιες δυνάμεις δεν θα μπορούσαν να αναχαιτίσουν μια αμερικανική εισβολή, θα λειτουργούσαν αποτρεπτικά, δημιουργώντας ένα επικίνδυνο «σύρμα ενεργοποίησης».

Ειδικοί προειδοποιούν ότι πρόκειται για εντελώς αχαρτογράφητο έδαφος και ότι μια τέτοια σύγκρουση, χωρίς προηγούμενο μεταξύ συμμάχων, θα μπορούσε να οδηγήσει σε απώλεια ανθρώπινων ζωών.

(Με στοιχεία από το Politico)

Διαβάστε επίσης

Renee Nicole Good: Ποιά ήταν η γυναίκα που σκότωσε πράκτορας της ICE στη Μινεάπολη

O Tραμπ αποσύρει τις ΗΠΑ από 66 διεθνείς οργανισμούς και συνθήκες για το κλίμα – UNESCO και Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανάμεσά τους

Συμβαίνουν και εις Παρισίους: Στην Αψίδα του Θριάμβου τα τρακτέρ των Γάλλων αγροτών (Photos/Videos)