09.01.2026
16:30
Tι είναι η εμπορική συμφωνία ΕΕ – Mercosur: Γιατί αντιδρούν οι αγρότες, πώς θα επηρεάσει την Ελλάδα
09.01.2026
16:30
Παρά το πράσινο φως που πήρε η εμπορική συμφωνία ΕΕ – Mercosur, ο διχασμός και οι διαφωνίες εντός του ευρωπαϊκού μπλοκ παραμένουν, καθώς οι αγρότες βλέπουν τρομακτικές συνέπειες από την εφαρμογή της.
Καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εντείνει την επιβολή δασμών σε παγκόσμιο επίπεδο, η συνθήκη έρχεται επίσης σε μια εποχή που τόσο η Ευρώπη όσο και χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Βραζιλίας, αναζητούν μεγαλύτερη σταθερότητα, γράφει το Politico.Οι ευρωπαϊκοί τομείς που αναμένεται να επωφεληθούν από τη μείωση των δασμών περιλαμβάνουν την αυτοκινητοβιομηχανία, την αεροπορία, την κατασκευή μηχανημάτων και τις εξαγωγές γεωργικών προϊόντων όπως το κρασί και το τυρί.
Τι προβλέπει η εμπορική συμφωνία EE – Μercosur
Η Συμφωνία Σύνδεσης ΕΕ–Mercosur είναι μια εκτεταμένη εμπορική συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του νοτιοαμερικανικού εμπορικού μπλοκ Mercosur, τα ιδρυτικά μέλη του οποίου είναι η Αργεντινή, η Βραζιλία, η Παραγουάη και η Ουρουγουάη. Ύστερα από 25 χρόνια συνομιλιών – και παλινωδιών – η τελική εκδοχή της συμφωνίας επετεύχθη τον Δεκέμβριο του 2024. Η εφαρμογή της συμφωνίας δημιουργεί μια ζώνη ελεύθερου εμπορίου που θα καλύπτει σχεδόν το 25% του παγκόσμιου ΑΕΠ, καθιστώντας την τη μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία που έχει συνάψει ποτέ η ΕΕ, αλλά και τη μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία στον κόσμο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που προώθησε με θέρμη τη συμφωνία, υποστηρίζει πως θα ενισχύσει σημαντικά το εμπόριο και την ανάπτυξη της ΕΕ, σε μια περίοδο αστάθειας και αυξανόμενου προστατευτισμού, με τον νέο παγκόσμιο πόλεμο δασμών που κήρυξε ο Ντόναλντ Τραμπ.
Βασικός στόχος της συμφωνίας είναι ο περιορισμός των δασμών και άλλων εμποδίων στο εμπόριο και τις επενδύσεις μεταξύ των δύο μπλοκ, της ΕΕ και της Mercosur, της νοτιοαμερικανικής εμπορικής ένωσης, τα πλήρη μέλη της οποίας είναι η Αργεντινή, η Βολιβία, η Βραζιλία, η Παραγουάη και η Ουρουγουάη. Η Βενεζουέλα – αν και πλήρες μέλος – έχει τεθεί σε αναστολή από την 1η Δεκεμβρίου 2016. Η Χιλή, η Κολομβία, ο Ισημερινός, η Γουιάνα , ο Παναμάς, το Περού και το Σουρινάμ είναι συνδεδεμένες χώρες.
Βάσει της συμφωνίας, η Mercosur θα καταργήσει σταδιακά τους εισαγωγικούς δασμούς στο 91% των προϊόντων της ΕΕ, ενώ η ΕΕ θα καταργήσει τους δασμούς στο 92% των εισαγωγών από τη Mercosur.
Για την ΕΕ, οι βασικοί ωφελημένοι θα είναι οι εξαγωγείς αυτοκινήτων, μηχανημάτων, χημικών, φαρμάκων, κρασιών και αλκοολούχων ποτών, με τις εξαγωγές της ΕΕ προς τη Mercosur να εκτιμάται ότι θα αυξηθούν έως και 39%, αξίας περίπου 49 δισ. ευρώ για την ευρωπαϊκή οικονομία. Για τις χώρες της Mercosur, τα κύρια οφέλη είναι η αυξημένη πρόσβαση στις αγορές της ΕΕ για αγροτικά προϊόντα, όπως το βοδινό κρέας, τα πουλερικά, η ζάχαρη, το ρύζι, το μέλι και η αιθανόλη.
Στα κάγκελα οι ευρωπαίοι αγρότες
Για ορισμένα προϊόντα, όπως τα τρόφιμα και τα αγροτικά αγαθά, θα εφαρμοστεί πλήρως ελεύθερο εμπόριο. Σε άλλα προϊόντα προβλέπονται ποσοστώσεις με χαμηλότερους δασμούς, τα αποκαλούμενα «tariff-rate quotas – TRQ».
Ένα από τα βασικότερα ζητήματα είναι το βοδινό κρέας, καθώς, βάσει των ποσοστών που προβλέπονται, επιτρέπεται η είσοδος σημαντικής ποσότητας φθηνότερου νοτιοαμερικανικού βοδινού στην ΕΕ. Η συμφωνία θα επιτρέψει στις χώρες της Mercosur να εξάγουν 99.000 τόνους βοδινού κρέατος στην ΕΕ με μειωμένο δασμό 7,5%, σε σύγκριση με τους κανονικούς δασμούς που κυμαίνονται γύρω στο 40–45%.
Οι επικριτές της συμφωνίας εκφράζουν φόβους ότι θα διαταράξει την ευρωπαϊκή γεωργία με την είσοδο στην ΕΕ φθηνότερων προϊόντων που δεν συμμορφώνονται απαραίτητα με τα περιβαλλοντικά πρότυπα της ΕΕ, λόγω ανεπαρκών ελέγχων.
Τα παραπάνω είναι και οι βασικοί λόγοι αντίδρασης των αγροτών και ιδιαίτερα των κτηνοτρόφων, με τις Γαλλία, Πολωνία, Ουγγαρία, Ιρλανδία και Αυστρία να απορρίπτουν και επίσημα τη συμφωνία. Οι αγρότες τονίζουν ότι η συμφωνία θα πιέσει προς τα κάτω τις τιμές του βοδινού και θα δημιουργήσει αθέμιτο ανταγωνισμό, καθώς οι παραγωγοί της Mercosur λειτουργούν με πιο χαλαρούς κανόνες σε θέματα περιβάλλοντος, καλής διαβίωσης των ζώων και ασφάλειας τροφίμων. Επίσης, υποστηρίζουν ότι η συμφωνία ευνοεί μεγάλους νοτιοαμερικανικούς εξαγωγείς, υπονομεύοντας μικρότερες ευρωπαϊκές εκμεταλλεύσεις.
Πώς θα επηρεάσει την Ελλάδα
Όσον αφορά στους Έλληνες αγρότες, η εμπορική συμφωνία αναμένεται να προκαλέσει αναταράξεις, για τα ελληνικά προϊόντα και την αγροτική παραγωγή.
Για την Ελλάδα ένα από τα βασικά ζητήματα ήταν η προστασία των επεριδοειδών, που όμως προστατεύονται καθώς όσα θα εισάγονται έχουν ενταχθεί στο μηχανισμό της λεγόμενης τιμής εισόδου, θα έχουν δηλαδή, αυξημένους δασμούς, ώστε να προστατεύεται η τιμή και η ανταγωνιστικότητα των εγχώριων και ευρωπαϊκών προϊόντων.
Αυτό που κυρίως επισημαίνεται είναι ότι τα βασικά ελληνικά προϊόντα όπως η φέτα και το ελαιόλαδο προστατεύονται και δημιουργούνται νέοι εξαγωγικοί δρόμοι προς τις χώρες της Λατινικής Αμερικής που υπογράφουν την εμπορική συμφωνία μειωμένων δασμών με την ΕΕ (Αργεντινή, Βραζιλία, Ουρουγουάη, Παραγουάη), ενώ νέοι δρόμοι ανοίγονται και για τα ελληνικά κρασιά. Παράλληλα, στις ρήτρες που έχουν μπει στη συμφωνία προστατεύονται πλήρως τα 21 ελληνικά ΠΟΠ προϊόντα, που είναι:
- Ελιά Καλαμάτας
- Καλαμάτα ελαιόλαδο
- Κεφαλογραβιέρα
- Κολυμβάρι Χανίων Κρήτης ελαιόλαδο
- Κονσερβολιά Αμφίσσης
- Κορινθιακή Σταφίδα Βοστίτσα
- Κρόκος Κοζάνης
- Λυγουριό Ασκληπιείου Ελαιόλαδο
- Μανούρι
- Μαστίχα Χίου
- Σητεία Λασιθίου Κρήτης ελαιόλαδο
- Φέτα
- Αμύνταιο Κρασί
- Μαντινεία Κρασί
- Νάουσα Κρασί
- Νεμέα Κρασί
- Ρετσίνα Αττικής
- Σάμος κρασί
- Σαντορίνη κρασί
- Τσίπουρο
Ωστόσο, αν και προβλέπεται η προστασία ελληνικών προϊόντων από απομιμήσεις στις τοπικές αγορές, ειδικά όσον αφορά στη φέτα (καθώς και για άλλα ευρωπαϊκά προϊόντα, όπως το γαλλικό ροκφόρ και η ιταλική παρμεζάνα) προβλέπεται μεταβατική περίοδος 7 ετών.
Διαβάστε επίσης:
Ο «Άγγελος των Μαχαιριών»: Ένα γλυπτό ενάντια στη βία φτιαγμένο από μαχαίρια (photos/videos)
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
