Χωρίς κανένα σημάδι συμβιβασμού οι συνομιλίες για την Ουκρανία - Γιατί δεν μπορούν να συμφωνήσουν για την τύχη του Ντονέτσκ
Οι Ουκρανοί και οι Ρώσοι διαπραγματευτές συζητούν το εδαφικό ζήτημα κατά τη διάρκεια των διήμερων συνομιλιών στο Άμπου Ντάμπι, με τη συμμετοχή και των Αμερικανών, που ξεκίνησαν την Παρασκευή, χωρίς να υπάρχει ένδειξη άμβλυνσης των θέσεών τους για τον τερματισμό του τετραετούς πολέμου.
Την ίδια ώρα, το Κρεμλίνο αποφεύγει να επιβεβαιώσει ότι οι επαφές αυτές βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, με τον εκπρόσωπο του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ να λέει πως «δεν διαθέτω τέτοιες πληροφορίες, δεν γνωρίζω κάτι σχετικό».
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι η εδαφική διαμάχη θα αποτελέσει κορυφαία προτεραιότητα του γύρου συνομιλιών στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
«Το ζήτημα του Ντονμπάς είναι κλειδί. Θα συζητηθεί πώς οι τρεις πλευρές…, το βλέπουν αυτό στο Άμπου Ντάμπι σήμερα και αύριο», είπε, απαντώντας σε ερωτήσεις σε μια συνομιλία μέσω WhatsApp μια ημέρα μετά τις συνομιλίες με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, τις οποίες και οι δύο ηγέτες χαρακτήρισαν θετικές.
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε την Παρασκευή ότι η επιμονή της Ρωσίας να παραδώσει η Ουκρανία το Ντονμπάς ήταν «μια πολύ σημαντική προϋπόθεση».
Μια πηγή κοντά στο Κρεμλίνο δήλωσε στο Reuters ότι η Μόσχα θεωρεί μια λεγόμενη «φόρμουλα αγκύρωσης», η οποία, σύμφωνα με τη Μόσχα, συμφωνήθηκε μεταξύ Τραμπ και Πούτιν σε σύνοδο κορυφής τον περασμένο Αύγουστο, ότι σημαίνει ότι η Ρωσία ελέγχει ολόκληρο το Ντονμπάς και παγώνει τις τρέχουσες γραμμές του μετώπου αλλού στην ανατολική και νότια Ουκρανία.
Συμφωνήθηκαν εγγυήσεις ασφαλείας λέει ο Ζελένσκι
Ο Ζελένσκι δήλωσε την Πέμπτη στο Νταβός ότι οι συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι θα είναι οι πρώτες τριμερείς συναντήσεις με τη συμμετοχή Ουκρανών και Ρώσων απεσταλμένων και Αμερικανών μεσολαβητών από την έναρξη του πολέμου.
Πέρυσι, οι ρωσικές και ουκρανικές αντιπροσωπείες είχαν την πρώτη τους πρόσωπο με πρόσωπο συνάντηση από το 2022, όταν συναντήθηκαν στην Κωνσταντινούπολη. Ένας κορυφαίος αξιωματικός των ουκρανικών στρατιωτικών πληροφοριών είχε επίσης συνομιλίες με αμερικανικές και ρωσικές αντιπροσωπείες στο Άμπου Ντάμπι τον Νοέμβριο.
Ο Ρώσος ναύαρχος Ιγκόρ Κοστιούκοφ, επικεφαλής της ρωσικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών, ηγήθηκε της ομάδας της Μόσχας στο Άμπου Ντάμπι. Η αντιπροσωπεία της Ουκρανίας θα ηγούνταν ο Ρουστέμ Ούμεροφ, γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας του Κιέβου. Ο Ζελένσκι δήλωσε επίσης στους δημοσιογράφους ότι μια συμφωνία για τις εγγυήσεις ασφαλείας των ΗΠΑ για το Κίεβο ήταν έτοιμη και ότι περίμενε μόνο από τον Τραμπ μια συγκεκριμένη ημερομηνία και τόπο για να την υπογράψει.
Η Ουκρανία έχει ζητήσει ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας από τους Δυτικούς συμμάχους σε περίπτωση ειρηνευτικής συμφωνίας για να αποτρέψει τη Ρωσία, όπως υποστηρίζει, από το να εισβάλει ξανά.
Από την πλευρά της, η Ρωσία έχει προτείνει την ιδέα να χρησιμοποιήσει το μεγαλύτερο μέρος των σχεδόν 5 δισεκατομμυρίων δολαρίων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων που έχουν παγώσει στις Ηνωμένες Πολιτείες για να χρηματοδοτήσει την ανάκτηση των ρωσικά κατεχόμενων εδαφών εντός της Ουκρανίας. Η Ουκρανία, με την υποστήριξη Ευρωπαίων συμμάχων, απαιτεί από τη Ρωσία να της καταβάλει αποζημιώσεις.
Ερωτηθείς για την ιδέα της Ρωσίας, ο Ζελένσκι την απέρριψε ως «ανοησία». Πρόσθεσε: «Φυσικά, θα πολεμήσουμε (για να χρησιμοποιήσουμε αυτά τα περιουσιακά στοιχεία για την Ουκρανία) και είναι απολύτως δίκαιο όσον αφορά τη χρήση όλων των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων (από την Ουκρανία)».
Η Ουκρανία βιώνει τον πιο σκληρό χειμώνα του πολέμου, καθώς η Ρωσία εξαπολύει σφοδρές επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη στις ενεργειακές της υποδομές. Με θερμοκρασίες πολύ κάτω από το μηδέν, εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι στο Κίεβο και σε άλλες πόλεις έχουν υποστεί μεγάλες διακοπές ρεύματος και έχουν μείνει χωρίς θέρμανση. Η Ουκρανία επικαλείται τις κλιμακούμενες επιθέσεις της Ρωσίας στο ενεργειακό της δίκτυο ως απόδειξη ότι ο Πούτιν δεν έχει πραγματικό ενδιαφέρον για την ειρήνη.
Η Ρωσία λέει ότι επιθυμεί μια διπλωματική λύση, αλλά θα συνεχίσει να εργάζεται για την επίτευξη των στόχων της με στρατιωτικά μέσα, εφόσον μια λύση μέσω διαπραγματεύσεων παραμένει άκαρπη.
Δεν υπάρχει ελπίδα;
Ο Πεσκόφ δήλωσε την Παρασκευή, μετά από συνομιλίες μεταξύ του Ρώσου προέδρου και των απεσταλμένων των ΗΠΑ, ότι δεν υπάρχει ελπίδα να επιτευχθεί συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, εκτός εάν επιλυθούν οι διαφωνίες για το έδαφος.
Σύμφωνα με το Reuters, οι δύο πλευρές δεν μπορούν να συμφωνήσουν για το μέλλον του Ντονέτσκ, μιας από τις δύο περιοχές που αποτελούν το Ντονμπάς. Οι ρωσικές δυνάμεις ελέγχουν ήδη σχεδόν όλο το Λουχάνσκ, την άλλη περιοχή.
Ο Πούτιν θέλει η Ουκρανία να αποσυρθεί από το περίπου 20%, ή 5.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα (1.900 τετραγωνικά μίλια) του Ντονέτσκ, το οποίο οι ρωσικές δυνάμεις δεν έχουν μέχρι στιγμής καταφέρει να καταλάβουν στο πεδίο της μάχης.
Ο Ζελένσκι έχει δηλώσει ότι δεν βλέπει κανένα λόγο να χαρίσει στον Πούτιν τη γη, παρά το γεγονός ότι υποχωρεί στο πεδίο του πολέμου.
Το Ντόνετσκ είναι μία από τις τέσσερις ουκρανικές περιοχές που η Μόσχα δήλωσε το 2022 ότι προσαρτά μετά από δημοψηφίσματα που απορρίφθηκαν από το Κίεβο και τα δυτικά έθνη ως απάτη.
Οι περισσότερες χώρες αναγνωρίζουν το Ντόνετσκ ως μέρος της Ουκρανίας. Ο Πούτιν λέει ότι το Ντόνετσκ είναι μέρος των «ιστορικών εδαφών» της Ρωσίας.
Ποια είναι η στρατιωτική σημασία του Ντονέτσκ
Το τμήμα του Ντόνετσκ που εξακολουθεί να κατέχει το Κίεβο περιλαμβάνει το Σλαβιάνσκ και το Κραματόρσκ, «πόλεις-φρούρια» που αποτελούν μέρος μιας βαριά οχυρωμένης γραμμής άμυνας, συμπεριλαμβανομένων χαρακωμάτων, αντιαρματικών εμποδίων, καταφυγίων και ναρκοπέδιων που βρίσκονται γύρω τους.
Το Κίεβο θεωρεί τις πόλεις ζωτικής σημασίας για την άμυνά του στην υπόλοιπη Ουκρανία, καθώς η γη δυτικά του Ντόνετσκ είναι πολύ πιο επίπεδη, διευκολύνοντας τη Ρωσία να προχωρήσει και να καταλάβει εδάφη στην ανατολική όχθη του ποταμού Δνίπρο.
Ο Ζελένσκι λέει ότι η παραχώρηση του πλήρους ελέγχου του Ντόνετσκ θα έδινε στη Ρωσία μια πλατφόρμα για να εξαπολύσει επιθέσεις βαθύτερα στην Ουκρανία. Φοβάται ότι η Ρωσία θα επανεξοπλιστεί μετά από οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία και σε κάποιο σημείο θα χρησιμοποιήσει το Ντόνετσκ για να σαρώσει προς τα δυτικά.
Πώς βλέπουν οι Ρώσοι και οι Ουκρανοί το Ντονέτσκ;
Και οι δύο πλευρές έχουν υποστεί βαριές απώλειες και έχουν ξοδέψει τεράστια ποσά χρημάτων και εξοπλισμού πολεμώντας για το Ντόνετσκ.
Αυτές οι απώλειες έχουν δυσκολέψει και για τις δύο πλευρές να συμβιβαστούν.
Δυτικοί στρατιωτικοί αναλυτές λένε ότι η Ρωσία θα μπορούσε να χρειαστεί τουλάχιστον έναν ακόμη χρόνο μάχης για να καταλάβει το υπόλοιπο Ντόνετσκ, με βάση έναν σταθερό ρυθμό προέλασης.
Οι Ρώσοι διοικητές είναι πιο αισιόδοξοι. Ο Βαλέρι Γκερασίμοφ, αρχηγός του Γενικού Επιτελείου, δήλωσε στον Πούτιν τον Δεκέμβριο ότι οι δυνάμεις της Μόσχας προχωρούσαν κατά μήκος ολόκληρης της πρώτης γραμμής και εργάζονταν για την πλήρη ανάληψη του ελέγχου της ευρύτερης περιοχής.
Ποια βιομηχαία διαθέτει το Ντονέτσκ;
Το Ντόνετσκ κάποτε αντιπροσώπευε περισσότερο από το ήμισυ της παραγωγής άνθρακα, τελικού χάλυβα, οπτάνθρακα, χυτοσιδήρου και χάλυβα της Ουκρανίας, αν και πολλά ορυχεία και εγκαταστάσεις έχουν καταστραφεί στον πόλεμο.
Το Ντόνετσκ έχει επίσης σπάνιες γαίες, τιτάνιο και ζιρκόνιο – πηγή εσόδων για όποιον το ελέγχει.
Η μοίρα του Ντόνετσκ θα βοηθήσει στη διαμόρφωση της ιστορικής κληρονομιάς του Πούτιν και του Ζελένσκι.
Ο Πούτιν αυτοαποκαλείται υπερασπιστής των Ρώσων παντού. Η ασφάλεια ολόκληρου του Ντόνετσκ είναι κεντρικής σημασίας στο αφήγημά του.
Ο Ζελένσκι έχει αποκτήσει φήμη από το 2022 ως ο ανυπότακτος υπερασπιστής της χώρας του ενάντια σε έναν πολύ μεγαλύτερο και ισχυρότερο γείτονα.
Η παράδοση του Ντόνετσκ – όπου εξακολουθούν να ζουν τουλάχιστον 250.00 Ουκρανοί – θα μπορούσε να θεωρηθεί προδοσία από τους Ουκρανούς, πολλοί από τους οποίους έχουν χάσει συγγενείς στο πεδίο της μάχης.
Μια δημοσκόπηση αυτόν τον μήνα έδειξε ότι η πλειοψηφία των Ουκρανών αντιτίθεται σθεναρά στην απόσυρση στρατευμάτων από το Ντόνετσκ με αντάλλαγμα τις εγγυήσεις ασφαλείας από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ.
Ποιος συμβιβασμός μπορεί να είναι δυνατός στο Ντονέτσκ
Ο Ζελένσκι λέει ότι η Ουάσινγκτον έχει προτείνει να μην αναπτυχθούν ούτε ρωσικά ούτε ουκρανικά στρατεύματα στο Ντονμπάς και να μετατραπεί σε αποστρατιωτικοποιημένη, ελεύθερη οικονομική ζώνη.
Ο Λευκός Οίκος δεν έχει σχολιάσει τις λεπτομέρειες των συνεχιζόμενων συνομιλιών. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε την Πέμπτη μετά από συνομιλίες με τον Ζελένσκι στο Νταβός της Ελβετίας ότι ο πόλεμος πρέπει να τερματιστεί, αλλά δεν υπήρξε καμία ένδειξη κάποιας σημαντικής εξέλιξης.
Ο σύμβουλος του Κρεμλίνου, Γιούρι Ουσάκοφ, δήλωσε ότι η Μόσχα δεν αποκλείει, βάσει των όρων οποιασδήποτε ειρηνευτικής συμφωνίας, την ανάπτυξη της εθνοφρουράς και της αστυνομίας της στο Ντονμπάς αντί του τακτικού στρατού, κάτι που είναι απίθανο να αποδεχτεί το Κίεβο.
Ο Ουσάκοφ δήλωσε στην εφημερίδα Kommersant τον περασμένο μήνα ότι η γη ήταν ρωσική και θα έπρεπε να διοικείται από τη Μόσχα.
Οι ΗΠΑ δεν έχουν ακόμη αποφασίσει ποιος θα πρέπει να διοικεί το έδαφος, δήλωσε ο Ζελένσκι τον Δεκέμβριο.
Το νομικό πλαίσιο στην Ουκρανία για πιθανή παραχώρηση εδαφών
Ο Ζελένσκι έχει τονίσει ότι δεν έχει την εξουσία να παραχωρήσει εδάφη.
Σύμφωνα με το σύνταγμα της Ουκρανίας, οι εδαφικές αλλαγές πρέπει να αποφασίζονται μέσω δημοψηφίσματος, το οποίο μπορεί να διεξαχθεί εάν συγκεντρωθούν οι υπογραφές 3 εκατ. εγγεγραμμένων ψηφοφόρων σε τουλάχιστον τα 2/3 των περιοχών της Ουκρανίας.
Ο Τραμπ έχει επικρίνει την άποψη ότι η πρόταση για «ανταλλαγή εδαφών», όπως την αποκαλεί, απαιτεί δημοψήφισμα, δηλώνοντας ότι «κάποιες ανταλλαγές εδαφών θα γίνουν».
Διαβάστε επίσης:
Γαλλία: Καταψηφίστηκαν και οι δύο προτάσεις μομφής κατά της κυβέρνησης Λεκορνί
Εκτοξεύεται η περιουσία του Έλον Μασκ: Στα 788 δισ. δολάρια με νέο ιστορικό ρεκόρ