Τίτλος ταινίας: «Οι δοκιμάστριες»

Σύνοψη: Το φιλμ βασίζεται στην πραγματική ιστορία της Μαργκότ Βολκ, μιας Γερμανίδας η οποία λίγο πριν το τέλος της ζωής της εξομολογήθηκε την εμπειρία της:  μαζί με άλλες έξι γυναίκες απασχολήθηκε ως δοκιμάστρια των γευμάτων του Χίτλερ, στο «Λημέρι του λύκου», στην Πρωσία. Συγχρόνως, αναπτύχθηκαν προσωπικές σχέσεις, οι οποίες σημάδεψαν τις ζωές των γυναικών.

Σκηνοθεσία: Σίλβιο Σολντίνι

Παίζουν: Ελίσε Σλοτ, Άλμα Χασούν, Μαξ Ρίμελτ

Στο έργο του Σίλβιο Σολντίνι, ένα πρωτότυπο σενάριο, βασισμένο στην αφήγηση μιας ενενηντατετράχρονης, της Μαργκότ Βολκ, γίνεται  η αφορμή να γνωρίσουμε την άλλη πλευρά του πολέμου. Μια πολεμική σύγκρουση αποτελεί υπόθεση των ανδρών, παρά ταύτα οι γυναίκες, σε διάφορους ρόλους, διατρέχουν άλλου τύπου κινδύνους και με τον έναν ή τον άλλον τρόπο δεν μένουν αμέτοχες. Εκτός αυτού, με δεδομένο ότι η ιστορία εκτυλίσσεται στη ναζιστική Γερμανία, μετά το 1943, μας δίνει μια εικόνα της κατάστασης στο «Λημέρι του λύκου», λίγο πριν τους τίτλους τέλους του Χίτλερ.

Τον Φύρερ τον ζώνουν όχι μόνον οι επελαύνουσες ρωσικές και συμμαχικές δυνάμεις, αλλά και η αμφισβήτηση από τους ανθρώπους που τον περιστοιχίζουν, με τον διαρκή φόβο μιας απόπειρας δολοφονίας.Είναι άλλωστε οι μέρες, που την τελευταία στιγμή διασώζεται από την ανατίναξη των εκρηκτικών στη βαλίτσα του συνταγματάρχη Στάουφενμπεργκ, στο καταφύγιο του, στην Πρωσία. Εκεί όπου ένα ενδιαφέρον λογοτεχνικό έργο του Φίλιπ Κερ, το «Πρωσικό μπλε», μας περιγράφει με ακρίβεια την κατάσταση που επικρατούσε με τον Χίτλερ και τους στενούς του συνεργάτες, έστω και με τη μορφή ιστορικού, αστυνομικού μυθιστορήματος.

Στην ίδια περιοχή καταφθάνει από το Βερολίνο η Ρόζα, ενώ ο σύζυγός της βρίσκεται στο πολεμικό πεδίο. Αντιμέτωπη με την καχυποψία των πεθερικών της, βρίσκεται αναπάντεχα  -και υποχρεωτικά – στη θέση της δοκιμάστριας των εδεσμάτων τα οποία προορίζονταν για τον Αδόλφο, μαζί με άλλες έξι γυναίκες. Το φαγητό ανακουφίζει τα στομάχια των νεαρών κοριτσιών από το γουργούρισμα της ακραίας πείνας, παίρνοντας συγχρόνως τον ρόλο του επικίνδυνου «αντίπαλου»: ό,τι τις θρέφει, θα μπορούσε να τις εξοντώσει. Σχεδόν όπως συμβαίνει με κάθε δραστηριότητα, από ζωογόνα μπορεί να καταλήξει απειλητική. Το βλέπουμε και με την ερωτική σχέση, η οποία δημιουργείται ανάμεσα στη Ρόζα και σ’ έναν Γερμανό αξιωματικό.

Από τη μια ανακουφίζει τις νεανικές σαρκικές επιθυμίες της πρωταγωνίστριας ( καθώς ο άντρας της έχει χαθεί στο μέτωπο), από την άλλη εξελίσσεται σε δοκιμασία για την ύπαρξή της. Ο πόλεμος, όντας καταλύτης των πάντων, επιταχύνει και φέρνει στην επιφάνεια τις αντιφάσεις της ανθρώπινης ύπαρξης. Καθώς όλα βρίσκονται αντιμέτωπα με τα όρια τους, από την αντοχή στην κακουχία ως την επαφή με τον θάνατο, οι γυναίκες δεν δοκιμάζουν μόνον το φαγητό, αλλά και τους εαυτούς τους. Την αντιμετώπιση της βίας, τον συμβιβασμό ή την αντίσταση, τις μεταξύ τους σχέσεις. Η Ρόζα είναι η «ξένη» της ιστορίας, αντιμετωπίζοντας την υποτίμηση των συγγενών της και των άτυπων συνεργατριών της, την απόρριψη ως πρωτευουσιάνα, «Βερολινέζα», όπως την αποκαλούν.

Η προδοσία και η ρουφιανιά επικρέμονται σ’ ένα τέτοιο περιβάλλον,  κανείς δε μοιάζει να είναι φίλος, αλλά η ανάγκη για αλληλοϋποστήριξη δίνει τη δική της παρουσία. Και ίσως είναι αυτή που επιβιώνει, τελικά, κόντρα στις δυσκολίες. Η ταινία με κλειδί φωτισμού ένα διάχυτο, ήπιο πράσινο και εξαιρετική δουλειά στη διεύθυνση φωτογραφίας, ιδίως στα νυχτερινά πλάνα, κινείται ανάμεσα  στο κλίμα του πολέμου και του γαλήνιου καταφύγιου των ατόμων στις διαπροσωπικές σχέσεις. Κινηματογραφεί τα μετόπισθεν -μια πρώτη αιρετική επιλογή-, αλλά κυρίως στην αντανάκλαση μιας ανδρικής υπόθεσης, του πολέμου, στα μάτια και στα πρόσωπα των γυναικών. Επάνω σε αυτά αφήνει τις πινελιές του φωτός ο Ιταλός σκηνοθέτης Σίλβιο Σολντίνι, με δάνεια από μια καθαρά γερμανική ιστορία. Πάνω τους αντανακλώνται όλα τα συναισθήματα, τα οποία γεννά η αγωνία της επιβίωσης, όπως και οι αντίστοιχες επιθυμίες. Πατώντας στο βιβλίο της επιζήσασας από τη δοκιμασία Βολκ, ο σκηνοθέτης αντιμετωπίζει την εξιστόρησή της όχι απλώς σαν μια χρονικά περιορισμένη υπόθεση, την ώρα που το φασιστικό θηρίο αφήνει τις τελευταίες του αναπνοές. Αφορά σε κάθε δύσκολη στιγμή της ανθρώπινης ύπαρξης, σε κάθε ευαίσθητη πτυχή του γυναικείου ψυχισμού, σε όλες τις δοκιμασίες και δοκιμές του βίου.

Αξιολόγηση: ***

Διαβάστε επίσης:

Φεστιβάλ Καννών: Τιμητικός Χρυσός Φοίνικας στη θρυλική Barbara Streisand

Γιώργος Πανουσόπουλος, ένας πολυτεχνίτης της εικόνας

«In the Grey»: Jake Gyllenhaal και Henry Cavill πρωταγωνιστούν στο πολυαναμενόμενο θρίλερ δράσης του Guy Ritchie (photos/video)

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.