Μια σπουδαία ανακάλυψη έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη στο Ιράκ.

Συγκεκριμένα, αρχαιολόγοι επιβεβαίωσαν την τοποθεσία μιας χαμένης για αιώνες πόλης που είχε ιδρυθεί από τον Μέγα Αλέξανδρο — ένα άλλοτε ακμάζον εμπορικό κέντρο που παρέμενε κρυμμένο για εκατοντάδες χρόνια.

Η αρχαία πόλη, γνωστή ως Αλεξάνδρεια στον Τίγρη ποταμό, βρίσκεται στο νότιο Ιράκ, κοντά στον Περσικό Κόλπο.

Ιδρύθηκε τον 4ο αιώνα π.Χ. ως λιμενική πόλη που συνέδεε το εμπόριο από την Ινδία με τη Μεσοποταμία και τον κόσμο της Μεσογείου. Μετά τον 3ο αιώνα μ.Χ., όμως, η πόλη πέρασε στη λήθη, όταν η κοίτη του Τίγρη άλλαξε πορεία.

Τα τελευταία χρόνια, οι ερευνητές κατάφεραν να χαρτογραφήσουν τα τείχη οχύρωσης, το οδικό δίκτυο και τα οικοδομικά τετράγωνα της πόλης, αξιοποιώντας εναέριες εικόνες από drones και γεωφυσικές σαρώσεις υψηλής ανάλυσης.

Οι αρχαιολόγοι εργάζονται στον χώρο ήδη από τη δεκαετία του 2010, σε μια περίοδο κατά την οποία ο ISIS είχε τον έλεγχο σε τμήματα του Ιράκ. Ωστόσο, μόλις πρόσφατα αποκαλύφθηκε το πραγματικό μέγεθος της χαμένης μητρόπολης.

Σε ανακοίνωση της 28ης Ιανουαρίου, το University of Konstanz στη Γερμανία ανέφερε ότι οι ερευνητές «επιτρεπόταν να πραγματοποιούν μόνο επιφανειακές έρευνες, υπό τη στενή επιτήρηση στρατιωτών ή αστυνομικών».

Κατά τη διάρκεια των ερευνών εντοπίστηκαν συγκροτήματα ναών, εργαστήρια με καμίνια και φούρνους, καθώς και τα κατάλοιπα του λιμανιού και του καναλικού συστήματος της πόλης.

Η πόλη είχε «πλημμυρίσει επανειλημμένα», αλλά παρ’ όλα αυτά διατηρήθηκε σε εξαιρετικά καλή κατάσταση, σύμφωνα με τον Stefan R. Hauser, καθηγητή αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο.

Ο Hauser δήλωσε στο Fox News ότι, όπως και η πιο γνωστή ομώνυμη πόλη της Αιγύπτου, η Αλεξάνδρεια στον Τίγρη ιδρύθηκε σε ένα κομβικό σημείο μεταξύ ποταμού και θάλασσας. Η πόλη δημιουργήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία υπήρχε επιτακτική ανάγκη για ένα νέο λιμάνι στη νότια Μεσοποταμία που θα εξυπηρετούσε το εμπόριο με την Ινδία.

Ο Hauser σημείωσε ότι ο Μέγας Αλέξανδρος επέλεξε προσωπικά την τοποθεσία το 324 π.Χ., επικαλούμενος τον Ρωμαίο συγγραφέα Πλίνιο τον Πρεσβύτερο, ο οποίος βασίστηκε σε ακόμη παλαιότερες πηγές. Ο Μακεδόνας στρατηλάτης, που κατέκτησε την Περσική Αυτοκρατορία, φαίνεται πως προσελκύστηκε από τη στρατηγική θέση της περιοχής στον ποταμό.

Ο αρχαιολόγος δήλωσε επίσης ότι εντυπωσιάστηκε από το μέγεθος της πόλης, το οποίο φτάνει τα 2,5 τετραγωνικά μίλια, χαρακτηρίζοντάς το «τεράστιο για αρχαία πόλη».

«Το μέγεθος των οικοδομικών τετραγώνων είναι εξαιρετικό», είπε. «Ξεπερνά ακόμη και εκείνα μεγάλων πρωτευουσών της εποχής, όπως η Σελεύκεια».

Ο Hauser πρόσθεσε: «Η ποιότητα των γεωφυσικών δεδομένων είναι πραγματικά εντυπωσιακή. Η διατήρηση των κτιρίων είναι απροσδόκητα καλή και μπορέσαμε να εντοπίσουμε τα τείχη σχεδόν αμέσως κάτω από την επιφάνεια, κάτι που εξηγεί και τα πολύ καλά αποτελέσματα της γεωφυσικής έρευνας».

Σύμφωνα με τον ίδιο, το ερευνητικό πρόγραμμα ξεκίνησε το 2016 υπό την καθοδήγηση των Βρετανών αρχαιολόγων Τζέιν Μουν, Ρόμπερτ Κίλικ και Στιούαρτ Κάμπελ, στους οποίους απέδωσε τα εύσημα για την έναρξη του εγχειρήματος.

Οι ανασκαφές παρουσιάζουν σημαντικές δυσκολίες, καθώς το καλοκαίρι οι θερμοκρασίες στην περιοχή ξεπερνούν τους 120 βαθμούς Φαρενάιτ (περίπου 49°C). Επιπλέον, η ευρύτερη περιοχή αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

Η ερευνητική ομάδα σχεδιάζει να μελετήσει στο μέλλον τις συνοικίες της πόλης καθώς και τα εργαστήρια και τις εγκαταστάσεις καμίνων, εφόσον εξασφαλιστεί η απαραίτητη χρηματοδότηση.

Ο Hauser τόνισε ότι ο χώρος θα μπορούσε να προσφέρει νέα στοιχεία για την Περσική Αυτοκρατορία, που έλεγχε την πόλη αιώνες μετά τις κατακτήσεις του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Όπως σημείωσε, πρόκειται για μία από τις λιγότερο μελετημένες μεγάλες δυνάμεις της αρχαιότητας.

«Δεν υπάρχει ούτε μία ολοκληρωμένη και χρήσιμη σύνοψη για την ιστορία, τη δομή και τον πολιτισμό της», είπε.

Ο ίδιος πρόσθεσε ότι ο αρχαιολογικός χώρος είναι «ιδιαίτερα κατάλληλος για τέτοιου είδους έρευνα, επειδή δεν υπήρξε καμία μεταγενέστερη οικοδομική δραστηριότητα από την αρχαιότητα».

«Έχουμε μια σχεδόν μοναδική ευκαιρία να ανασυνθέσουμε ολόκληρο το πολεοδομικό σχέδιο μιας πόλης μέσω γεωφυσικής έρευνας και ελπίζουμε να ολοκληρώσουμε τη χαρτογράφηση μέσα στη φετινή χρονιά».

Η κατάκτηση της Περσικής Αυτοκρατορίας και η ίδρυση

Τον 4ο αιώνα π.Χ., ο Μέγας Αλέξανδρος κατέκτησε την Περσική Αυτοκρατορία των Αχαιμενιδών. «Μερικοί από τους συμμετέχοντες σε αυτές τις εκστρατείες άφησαν γραπτές αναφορές που μας παρέχουν αρκετά καλές, και μερικές φορές ακόμη και πολύ λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τις στρατιωτικές εκστρατείες του Αλεξάνδρου», είπε ο Στέφαν Χάουζερ.

Κατά την επιστροφή του από την περιοχή του Ινδού ποταμού στη Μεσοποταμία, ο Μέγας Αλέξανδρος αποφάσισε να χρησιμοποιήσει το ποτάμιο σύστημα για να συνεχίσει από τη Σούσα, την πρωτεύουσα των Αχαιμενιδών που βρίσκεται στο σημερινό Ιράν, προς τη Βαβυλώνα.

Τότε διαπίστωσε ότι η νότια Μεσοποταμία είχε πληγεί σοβαρά από την ιζηματογένεση, τη συσσώρευση λεπτόκοκκου λάσπης που μεταφερόταν κατά μήκος του βαβυλωνιακού αλλουβίου τόσο από τον Τίγρη όσο και κυρίως, από τα διάφορα κανάλια των παραπόταμων του Ευφράτη.

Ως αποτέλεσμα, η ακτογραμμή του Περσικού Κόλπου επεκτεινόταν συνεχώς προς τη θάλασσα, σχηματίζονταν έλη, ενώ τα παραδοσιακά λιμάνια γίνονταν πιο δυσπρόσιτα ή ακόμα έχαναν τη σύνδεσή τους με τους ποταμούς λόγω αλλαγών στην πορεία τους.

Σύμφωνα με τους αρχαίους συγγραφείς, ο Μέγας Αλέξανδρος αποφάσισε να ιδρύσει ένα νέο λιμάνι σε μια τοποθεσία περίπου δύο χιλιόμετρα από την ακτή του Κόλπου, στη συμβολή των ποταμών Καρούν και Τίγρη. Η νέα πόλη, που ονομάστηκε Αλεξάνδρεια του Τίγρη, συνέδεε έτσι την ανοιχτή θάλασσα με τις εσωτερικές πλωτές οδούς προς τα βόρεια και τα ανατολικά.

Διαβάστε επίσης:

Ισχυρός σεισμός 6,3 Ρίχτερ στη Χιλή

Ιρανική πυραυλική επίθεση στο Τελ Αβίβ σε συντονισμό με τη Χεζμπολάχ – Πεζοναύτες και επιπλέον πλοία στέλνουν οι ΗΠΑ – Live οι εξελίξεις

Νέα φωτογραφία από το αρχείο Έπσταϊν: O Άντριου και Μάντελσον με μπουρνούζια

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.