Σε κατάσταση αναμονής βρίσκονται χιλιάδες δικαιούχοι συντάξεων χηρείας του ιδιωτικού τομέα, καθώς το Υπουργείο Εργασίας φαίνεται να επιλέγει την οδό της άτυπης αναστολής των περικοπών που προβλέπει ο νόμος (μείωση από το 70% στο 35% μετά την τριετία, εφόσον ο δικαιούχος εργάζεται ή συνταξιοδοτείται εξ ιδίου δικαιώματος).

Η άτυπη οδηγία και το πολιτικό ρίσκο

Παρότι η νομοθεσία επιβάλλει τις μειώσεις εδώ και χρόνια, ο ΕΦΚΑ έχει λάβει «σήμα» να μην προχωρήσει σε μαζικές περικοπές μέχρι να βρεθεί μια οριστική, πολιτικά βιώσιμη λύση. Η καθυστέρηση στην εφαρμογή του λογισμικού λειτούργησε ως πρόσχημα, όμως η ουσία κρύβεται στον κίνδυνο να κληθούν οι συνταξιούχοι να επιστρέψουν αναδρομικά ποσά ετών, κάτι που θα προκαλούσε κοινωνική έκρηξη.

Ωστόσο εδώ πλέον υπάρχει το δικαστικό ανάχωμα: Η αρχή της προστατευόμενης εμπιστοσύνης.

Ο συλλογισμός ότι «επιστροφές δεν θα γίνουν» ενισχύεται σημαντικά από την πρόσφατη νομολογία (όπως αποφάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου και του Συμβουλίου της Επικρατείας). Σε περιπτώσεις όπου ο ΕΦΚΑ κατέβαλε παραπάνω χρήματα χωρίς δόλο ή υπαιτιότητα του συνταξιούχου, τα δικαστήρια κρίνουν όλο και συχνότερα ότι:

1. Καλή Πίστη: Αν ο πολίτης εισέπραττε το ποσό θεωρώντας ότι το δικαιούται και έχει ήδη αναλώσει τα χρήματα για τις βιοτικές του ανάγκες, η αναζήτησή τους είναι παράνομη.

2. Κλονισμός διαβίωσης: Η επιστροφή μεγάλων ποσών (π.χ. μέσω κρατήσεων) επιφέρει βίαιη μεταβολή στις συνθήκες διαβίωσης, θέτοντας σε κίνδυνο την αξιοπρεπή διαβίωση του ατόμου.

Η σύνδεση με τις συντάξεις χηρείας

Στην περίπτωση των συντάξεων χηρείας, η ευθύνη για τη μη εφαρμογή της περικοπής βαραίνει αποκλειστικά τον κρατικό μηχανισμό και όχι τους δικαιούχους. Συνεπώς, οποιαδήποτε προσπάθεια του ΕΦΚΑ να ζητήσει πίσω «αχρεωστήτως καταβληθέντα» ποσά μετά από χρόνια αδράνειας, προσκρούει απευθείας στο επιχείρημα ότι ο συνταξιούχος δεν μπορεί να επωμιστεί το κόστος της διοικητικής δυσλειτουργίας.

Έτσι η κυβέρνηση, αντιλαμβανόμενη ότι μια δικαστική μάχη για αναδρομικές επιστροφές θα ήταν χαμένη λόγω της αρχής της αναλογικότητας, φαίνεται να οδηγείται σε μια λύση «παραγραφής» των παλαιών οφειλών και εφαρμογής των μειώσεων μόνο για το μέλλον. Για τους συνταξιούχους, αυτό σημαίνει ότι το σενάριο των μαζικών επιστροφών απομακρύνεται, καθώς η δικαιοσύνη έχει ήδη δείξει ότι η κοινωνική ασφάλεια υπερέχει των λογιστικών σφαλμάτων του κράτους.

Ο συλλογισμός από το Ελεγκτικό Συνέδριο για το θέμα είναι ο εξής:

1. Έλλειψη Υπαιτιότητας: Αν ο συνταξιούχος εισέπραττε τη σύνταξη χηρείας στο 70% επειδή ο ΕΦΚΑ δεν εφάρμοσε το λογισμικό του, δεν φταίει ο πολίτης. Δεν υπήρξε δόλος ή απόκρυψη στοιχείων.

2. Καλοπιστία: Ο συνταξιούχος εισέπραττε τα χρήματα «καλή τη πίστει», θεωρώντας ότι το κράτος υπολογίζει σωστά τα ποσά.

3. Κλονισμός βιοτικού επιπέδου: Τα δικαστήρια έχουν κρίνει ότι αν το κράτος ζητήσει πίσω μεγάλα ποσά μετά από καιρό, προκαλεί βίαιη ανατροπή των οικονομικών δεδομένων του συνταξιούχου. Ο άνθρωπος αυτός έχει προγραμματίσει τη ζωή του (νοίκια, φάρμακα, δάνεια) με βάση αυτά τα χρήματα. Η αναγκαστική επιστροφή τους θα τον οδηγούσε σε εξαθλίωση.

Διαβάστε επίσης:

Αμετάβλητα διατήρησε η Fed τα επιτόκια

Η Ευρώπη σε ενεργειακό συναγερμό: Αδειάζουν οι δεξαμενές φυσικού αερίου, φόβοι για κινήσεις πανικού και κερδοσκοπία

Σχέδιο-ασπίδα για την πρώτη κατοικία: Τι προβλέπει η ρύθμιση στον εξωδικαστικό που εξήγγειλε ο Πιερρακάκης

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.