Παραφράζοντας τον αφορισμό του Γκάρι Λίνεκερ για το ποδόσφαιρο, στον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν, αυτός που κερδίζει είναι η… Ρωσία.

Οι υψηλές τιμές του πετρελαίου ενισχύουν τα ταμεία του Κρεμλίνου, συμβάλλοντας στην κάλυψη ενός κενού στον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό και στη στήριξη της πολεμικής προσπάθειας στην Ουκρανία. Πέρα όμως από το πετρέλαιο, η παγκόσμια «μάχη» για προμήθειες φυσικού αερίου και λιπασμάτων – που επίσης έχουν περιοριστεί λόγω της σύγκρουσης στο Ιράν – θα μπορούσε να ενισχύσει περαιτέρω τα οικονομικά οφέλη της Ρωσίας, όπως σημειώνει το CNN.

«Ο μεγαλύτερος κερδισμένος από τη σύγκρουση στο Ιράν είναι η Ρωσία», δήλωσε ο Μπεν Κάχιλ, ανώτερος συνεργάτης στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS), think tank με έδρα την Ουάσιγκτον. Το Κρεμλίνο μπορεί πλέον να πουλά το ρωσικό αργό πετρέλαιο, που προηγουμένως διατίθετο με έκπτωση, «σε κανονικές τιμές αγοράς», κάτι που αποτελεί «μια αρκετά μεγάλη ανατροπή» για την οικονομία, πρόσθεσε.

Απρόσμενο όφελος

Το απρόσμενο αυτό όφελος για τα δημόσια οικονομικά της Ρωσίας έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή. Πριν από τον πόλεμο στο Ιράν, «η Ρωσία κατευθυνόταν προς μια πραγματική δημοσιονομική κρίση», δήλωσε η Αλεξάνδρα Προκοπένκο, ερευνήτρια στο Carnegie Russia Eurasia Center στο Βερολίνο. Αν και η πρόσφατη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δεν έχει αλλάξει θεμελιωδώς τις προοπτικές μιας οικονομίας που έχει υποστεί δομική ζημιά από έναν παρατεταμένο πόλεμο, «έχει κερδίσει χρόνο», είπε.

Το πόσος χρόνος ακριβώς εξαρτάται από τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράν, όμως οι υψηλότερες τιμές πετρελαίου έχουν ήδη προσφέρει κάποια ανακούφιση. Το ρωσικό υπουργείο Οικονομικών υπέδειξε ότι οι περικοπές δαπανών που αναμένονταν για φέτος θα μετατεθούν πλέον για το 2027, πρόσθεσε η Προκοπένκο.

Μέχρι τα μέσα Μαρτίου, η τιμή του ρωσικού αργού Urals είχε φτάσει τα 90 δολάρια το βαρέλι, διπλάσια σε σχέση με τον Φεβρουάριο, σύμφωνα με τον Σεργκέι Βακουλένκο, ερευνητή στο ίδιο κέντρο. Ακόμη και μια μικρότερη αύξηση, της τάξης των 30 δολαρίων ανά βαρέλι, που παρατηρήθηκε νωρίτερα μέσα στον μήνα, σήμαινε επιπλέον έσοδα 8,5 δισ. δολαρίων τον μήνα – «εκ των οποίων τα 5 δισ. καταλήγουν στα κρατικά ταμεία και τα υπόλοιπα στις πετρελαϊκές εταιρείες», έγραψε σε σχετικό σημείωμα.

Τα έσοδα από πετρέλαιο και φυσικό αέριο αντιστοιχούν περίπου στο ένα τέταρτο του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού της Ρωσίας και είναι κρίσιμα για τη χρηματοδότηση της «πολεμικής μηχανής στην Ουκρανία», δήλωσε ο Σιμόνε Ταλιαπιέτρα, ανώτερος συνεργάτης στο think tank Bruegel στις Βρυξέλλες. «Αυτό μεταφράζεται σε άσχημα νέα για την Ουκρανία».

Κυρώσεις

Πριν από τον πόλεμο στο Ιράν, ο κύκλος των αγοραστών ρωσικού πετρελαίου συρρικνωνόταν και οι πελάτες απαιτούσαν μεγάλες εκπτώσεις, λόγω αυστηρότερων κυρώσεων από την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ουάσιγκτον. Ο Λευκός Οίκος είχε επίσης επιβάλει κυρώσεις στην Ινδία, έναν από τους μεγαλύτερους αγοραστές ρωσικού αργού τα τελευταία χρόνια.

Αυτή η πίεση είχε αποτέλεσμα. Οι εξαγωγές ρωσικού αργού και πετρελαιοειδών υποχώρησαν στα 6,6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Φεβρουάριο – το χαμηλότερο επίπεδο από την έναρξη της εισβολής στην Ουκρανία το 2022, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας. Τα έσοδα από εξαγωγές μειώθηκαν κατά περίπου 30% σε σχέση με ένα χρόνο πριν.

Ο πόλεμος στο Ιράν, ωστόσο, έφερε δραστική αλλαγή, εν μέρει λόγω της απότομης αναστροφής της στάσης της κυβέρνησης Τραμπ απέναντι στο ρωσικό πετρέλαιο. Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, οι Ηνωμένες Πολιτείες χαλάρωσαν προσωρινά τις κυρώσεις στο ρωσικό πετρέλαιο που μεταφέρεται δια θαλάσσης, ώστε «να συνεχίσει να ρέει στην παγκόσμια αγορά».

Οι αποστολές ρωσικού πετρελαίου προς την Ινδία οδεύουν σχεδόν να διπλασιαστούν τον Μάρτιο σε σχέση με τον Φεβρουάριο, καθώς τα ινδικά διυλιστήρια αυξάνουν τις αγορές για να αντισταθμίσουν τη μείωση της προσφοράς από τη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με την Kpler. Τις τελευταίες ημέρες, Ινδοί αγοραστές έχουν πληρώσει υψηλότερες τιμές για το αργό Urals από ό,τι για το Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς, σύμφωνα με αναλυτές.

Λιπάσματα και φυσικό αέριο

Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να αποφέρει και άλλα οικονομικά και στρατηγικά οφέλη στο Κρεμλίνο. Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί κρίσιμη οδό μεταφοράς όχι μόνο για το πετρέλαιο, αλλά και για υγροποιημένο φυσικό αέριο, λιπάσματα, ήλιο και αλουμίνιο – όλα προϊόντα που η Ρωσία παράγει σε μεγάλες ποσότητες.

Ως ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας λιπασμάτων στον κόσμο, η Ρωσία λαμβάνει ήδη «όλο και περισσότερες» παραγγελίες, με εισαγωγείς στη Νιγηρία και τη Γκάνα να προαγοράζουν φορτία για το τρίτο τρίμηνο του έτους, σύμφωνα με την Προκοπένκο. «Μόλις εδραιωθούν, αυτές οι σχέσεις θα μετατραπούν σε εξάρτηση που θα μπορούσε να διαρκέσει πέρα από οποιαδήποτε εκεχειρία», σημείωσε.

Η Ρωσία είναι επίσης ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός φυσικού αερίου στον κόσμο, μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες. Υπάρχουν ήδη εκτιμήσεις ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση ενδέχεται να καθυστερήσει το χρονοδιάγραμμα για την πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Αυτό υποδηλώνει μια ακόμη πιθανή στρατηγική νίκη για τη Ρωσία, σύμφωνα με ειδικούς. Η χαλάρωση των αμερικανικών κυρώσεων λειτουργεί συμβολικά, ανοίγοντας τον δρόμο για διαπραγματεύσεις του Κρεμλίνου με τις ΗΠΑ για πιο μακροπρόθεσμες παραχωρήσεις.

Ο ρόλος Κίνας και Ινδίας

Αν η Ινδία και η Κίνα μειώσουν την εξάρτησή τους από καύσιμα της Μέσης Ανατολής, ενδέχεται να στραφούν περισσότερο προς τη Ρωσία. Αυτό θα μπορούσε να ενισχύσει μεγάλα έργα υποδομών, δίνοντας νέα ώθηση στη ρωσική οικονομία. Για παράδειγμα, η Κίνα εμφανιζόταν διστακτική στο παρελθόν απέναντι στον αγωγό φυσικού αερίου Power of Siberia 2, όμως πλέον ίσως είναι πιο πρόθυμη να προχωρήσει.

Ένας ασφαλής χερσαίος δρόμος για το φυσικό αέριο, ανεπηρέαστος από ναυτικούς αποκλεισμούς, γίνεται πιο ελκυστικός. Ωστόσο, αυτή η αυξημένη ζήτηση ίσως δεν διαρκέσει. Το ενεργειακό σοκ από τον πόλεμο στο Ιράν μπορεί να ωθήσει την Κίνα και την Ινδία να επενδύσουν περισσότερο σε ανανεώσιμες πηγές και εγχώριες λύσεις, μειώνοντας την εξάρτησή τους από εισαγωγές.

Η Ρωσία δεν μένει ανεπηρέαστη από τις ευρύτερες αυξήσεις στο κόστος μεταφορών και εμπορευμάτων. Ο ΟΟΣΑ αύξησε την πρόβλεψή του για τον πληθωρισμό στη Ρωσία στο 6% για φέτος. Παράλληλα, αναμένεται ότι η ρωσική οικονομία θα αναπτυχθεί κατά 0,6% φέτος, έναντι 1% το 2025. Αυτό δείχνει ότι τα βραχυπρόθεσμα κέρδη δεν αποτελούν βιώσιμη λύση για μια οικονομία που επιβαρύνεται από έναν μακροχρόνιο πόλεμο, αυξανόμενο χρέος και μειωμένες επενδύσεις.

Διαβάστε επίσης

Ευθανασία και υποβοηθούμενη αυτοκτονία: Νομικό μωσαϊκό σε Ευρώπη και ΗΠΑ – Τι ισχύει στην Ελλάδα

Αραγτσί: «Αντιμετωπίζουμε έναν παράνομο πόλεμο που επιβλήθηκε από δύο εκφοβιστικά καθεστώτα με πυρηνικά όπλα»

Υπόθεση Έπσταϊν: Αγωγή καταθέτουν τα θύματα κατά της αμερικανικής κυβέρνησης και της Google

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.