Το σενάριο κυκλοφορεί εδώ και μερικές εβδομάδες, πιθανότατα ως απειλή των ΗΠΑ (ή μάλλον του Τραμπ συγκεκριμένα) και παραπέμπει στα σενάρια της σειράς ταινιών του Mission Impossible. Εκεί όπου το ακατόρθωτο γινόταν δυνατό χάρη σε δυνατότητες που στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν, αλλά εξυπηρετούν μια Χολιγουντιανή παραγωγή.

Στην περίπτωση των αποθεμάτων ουρανίου του Ιράν, βέβαια δεν υπάρχει σκηνοθέτης, ούτε ο Τομ Κρουζ, οπότε οι «παραγωγοί» έχουν αναθέσει στους στρατιωτικούς να εξετάσουν εάν κάτι τέτοιο είναι εφικτό, μια και ο Πρόεδρος το επαναφέρει επίμονα στη δημοσιότητα. Οπότε και το ερώτημα παραμένει εάν κάτι τέτοιο γίνεται, μια και αφορά μια επιχείρηση που, αν ποτέ επιχειρηθεί, δεν θα θυμίζει κανέναν πόλεμο του παρελθόντος.

Η ιδέα μιας στρατιωτικής επιχείρησης για την κατάσχεση του εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν ανήκει σε εκείνη τη σπάνια κατηγορία σεναρίων που κινούνται στα όρια μεταξύ στρατηγικής αναγκαιότητας και επιχειρησιακής ουτοπίας. Δεν πρόκειται για έναν κλασικό στόχο, όπως η καταστροφή μιας βάσης ή η εξουδετέρωση ενός συστήματος. Αντίθετα, αφορά την κατάληψη, ασφαλή διαχείριση και απομάκρυνση ενός από τα πιο επικίνδυνα υλικά στον κόσμο – μέσα από το έδαφος ενός κράτους που παρά τα ισχυρά πλήγματα που έχει δεχθεί, διαθέτει ισχυρές στρατιωτικές δυνατότητες και βαθιά αμυντική οργάνωση.

Σε αντίθεση με προηγούμενες στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ, εδώ το ζητούμενο δεν είναι η καταστροφή αλλά η «αρπαγή». Και αυτή η διαφορά αλλάζει τα πάντα. Οι βασικές πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν – όπως η Νατάνζ και το Φορντό – είναι σχεδιασμένες όχι μόνο για να λειτουργούν, αλλά και για να επιβιώνουν. Βρίσκονται σε μεγάλο βάθος, ενσωματωμένες σε ορεινούς όγκους, προστατευμένες από προηγμένα αντιαεροπορικά συστήματα και φυλασσόμενες από επίλεκτες μονάδες των Φρουρών της Επανάστασης.

Μια συμβατική αεροπορική επίθεση δεν αρκεί. Μπορεί να προκαλέσει ζημιές, αλλά ενέχει έναν κρίσιμο κίνδυνο: να καταστρέψει ή να διασπείρει το πυρηνικό υλικό, καθιστώντας το είτε μη αξιοποιήσιμο είτε επικίνδυνο για την ευρύτερη περιοχή. Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε σοβαρή προσπάθεια κατάληψης του αποθέματος απαιτεί μια πολύπλοκη παρουσία στο έδαφος – μια εξέλιξη που μετατρέπει την επιχείρηση από «χειρουργικό πλήγμα» σε μια μορφή περιορισμένης εισβολής, αλλά και διαχείρισης του υλικού.

Τα 3 σενάρια…

• Το πρώτο αφορά μια ταχεία επιχείρηση ειδικών δυνάμεων, με στόχο τον αιφνιδιασμό και την άμεση απομάκρυνση του υλικού. Πρόκειται για το πιο «καθαρό» σενάριο, αλλά και το πιο εξαρτημένο από την τέλεια πληροφόρηση. Αν η θέση του ουρανίου δεν είναι απολύτως γνωστή ή αν έχει μετακινηθεί, η αποστολή κινδυνεύει να αποτύχει πριν καν ολοκληρωθεί.

• Το δεύτερο σενάριο περιλαμβάνει έναν συνδυασμό αεροπορικών πληγμάτων και επίγειας επέμβασης. Σε αυτή την περίπτωση, οι ΗΠΑ θα επιχειρούσαν πρώτα να αποδυναμώσουν την ιρανική άμυνα στην περιοχή και στη συνέχεια να εισέλθουν στις εγκαταστάσεις για να εξασφαλίσουν το υλικό. Ωστόσο, αυτή η προσέγγιση αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο ακούσιας καταστροφής του στόχου — δηλαδή ακριβώς αυτού που επιχειρείται να προστατευθεί.
• Το τρίτο, και πιο ριψοκίνδυνο, σενάριο αφορά την προσωρινή κατάληψη μιας ευρύτερης περιοχής γύρω από τις πυρηνικές εγκαταστάσεις. Σε αυτή την περίπτωση, η επιχείρηση θα αποκτούσε χαρακτηριστικά περιορισμένης στρατιωτικής εκστρατείας, με ανάπτυξη μεγαλύτερων δυνάμεων, δημιουργία περιμέτρου ασφαλείας και χρόνο για την ασφαλή διαχείριση του υλικού. Όμως, ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε εύκολα να εξελιχθεί σε ευρύτερη σύγκρουση.

…Και τα πραγματικά εμπόδια

Πέρα από τις επιχειρησιακές επιλογές, τα πραγματικά εμπόδια είναι πιο σύνθετα. Το πρώτο αφορά την ίδια τη φύση του στόχου. Το εμπλουτισμένο ουράνιο δεν είναι ένα αντικείμενο που μπορεί να μεταφερθεί γρήγορα και εύκολα. Απαιτεί εξειδικευμένο εξοπλισμό, αυστηρά πρωτόκολλα ασφαλείας και χρόνο, Έναν παράγοντα που σε συνθήκες μάχης είναι πάντα περιορισμένος.

Το δεύτερο εμπόδιο είναι η γεωγραφία. Το Ιράν είναι μια χώρα με τεράστιο βάθος, ορεινό ανάγλυφο και ισχυρή εσωτερική άμυνα. Οποιαδήποτε επιχείρηση στο εσωτερικό του θα αντιμετώπιζε όχι μόνο στρατιωτική αντίσταση, αλλά και τις φυσικές δυσκολίες του εδάφους. Αυτό άλλωστε έδειχνε και η «προφητική» ταινία Top Gun Maverick που βγήκε στις αίθουσες πριν τρία χρόνια, με ένα σχετικό σενάριο καταστροφής πυρηνικού αποθέματος σε υπόγειες εγκαταστάσεις, που προφανέστατα «φωτογράφιζε» το Ιράν.

Το τρίτο και ίσως σημαντικότερο είναι η αντίδραση της Τεχεράνης. Μια τέτοια επιχείρηση θα θεωρούνταν υπαρξιακή απειλή. Το Ιράν έχει ήδη προχωρήσει σε επιθέσεις εναντίον ενεργειακών υποδομών στον Κόλπο, και πλήγματα σε αμερικανικές βάσεις. Θέτει, όμως και ερωτήματα για την αντοχή των αμερικανικών δυνάμεων σε μία τέτοια επιχείρηση. Την οποία ακόμη και εάν επιτύχουν, μπορεί να προκαλέσουν μια γενικευμένη σύγκρουση με παγκόσμιες οικονομικές επιπτώσεις.

Σε αυτό το σημείο, η γεωπολιτική διάσταση γίνεται καθοριστική. Η εμπλοκή δυνάμεων όπως η Ρωσία και η Κίνα, έστω και σε επίπεδο διπλωματικής ή πληροφοριακής υποστήριξης, θα μπορούσε να περιπλέξει ακόμη περισσότερο την κατάσταση. Η επιχείρηση δεν θα εξελισσόταν σε κενό, αλλά μέσα σε ένα περιβάλλον έντονου ανταγωνισμού μεγάλων δυνάμεων.

Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο αν μια τέτοια αποστολή μπορεί να πραγματοποιηθεί, αλλά αν αξίζει το ρίσκο. Από τη μία πλευρά, η φυσική απομάκρυνση του πυρηνικού αποθέματος θα μπορούσε να αλλάξει δραστικά τους συσχετισμούς ισχύος, στερώντας από το Ιράν ένα κρίσιμο στρατηγικό εργαλείο. Από την άλλη, το κόστος μιας αποτυχίας – ή ακόμη και μιας μερικής επιτυχίας – θα μπορούσε να είναι τεράστιο.

Η ιστορία των σύγχρονων συγκρούσεων δείχνει ότι οι πιο επικίνδυνες επιχειρήσεις δεν είναι αυτές που αποτυγχάνουν πλήρως, αλλά εκείνες που πετυχαίνουν μερικώς, ανοίγοντας τον δρόμο για ανεξέλεγκτη κλιμάκωση. Σε αυτή την περίπτωση, η γραμμή μεταξύ επιτυχίας και αποτυχίας είναι εξαιρετικά λεπτή. Αποκαλύπτει πόσο δύσκολο είναι, ακόμη και για μια υπερδύναμη, να ελέγξει πλήρως ένα τόσο σύνθετο και επικίνδυνο περιβάλλον.

Σε έναν κόσμο όπου οι συγκρούσεις γίνονται ολοένα και πιο περίπλοκες, ίσως το πιο σημαντικό συμπέρασμα είναι αυτό: η απόλυτη στρατιωτική υπεροχή δεν εγγυάται την απόλυτη στρατηγική επιτυχία. Και σε ορισμένες περιπτώσεις, η πιο φιλόδοξη επιχείρηση μπορεί να είναι ταυτόχρονα και η πιο επικίνδυνη. Στοίχημα, που εφόσον επιλέξει ο Ντόναλντ Τράμπ, δεν αφορά μόνο την παρουσίαση μιας νίκης για την έξοδο από τον πόλεμο, αλλά και την δική του επιβίωση, τόσο σε επίπεδο πολιτικής όσο και υστεροφημίας…

Διαβάστε επίσης

Κανονικά θα γίνουν οι λειτουργίες και τελετές του Πάσχα στον Πανάγιο Τάφο, ευχαριστίες Καθολικών στον Ισαάκ Χέρτζογκ

Ιταλία: 17χρονος νεοναζί, «θαυμαστής» της Άριας Φυλής, σχεδίαζε σφαγή σε σχολείο και τρομοκρατικές επιθέσεις

Ισχυρός σεισμός 7,3 Ρίχτερ στο Βανουάτου

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.