Η κρίση και ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δεν επηρεάζει μόνο τις αγορές ενέργειας και τη ναυτιλία. Στην Ελλάδα, η επίδρασή της γίνεται ήδη αισθητή σε έναν από τους πιο κρίσιμους τομείς της οικονομίας: Την αγορά ακινήτων και τις κατασκευές. Μέσα σε λίγες εβδομάδες, το κόστος έχει αυξηθεί έως και 20%, δημιουργώντας ένα ντόμινο επιπτώσεων που μπορεί να οδηγήσει σε νέο κύμα ανατιμήσεων σε κατοικίες, έργα υποδομών και επενδύσεις.

Η αβεβαιότητα στις πρώτες ύλες μεταφέρονται με ταχύτητα στον κατασκευαστικό κλάδο. Όπως επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς, από τα τέλη Φεβρουαρίου το συνολικό κόστος κατασκευής – από την εκσκαφή μέχρι την παράδοση, έχει αυξηθεί κατά 20%, αλλά πιθανότατα θα αυξηθεί περισσότερο.

Δεν πρόκειται για μια μεμονωμένη αύξηση. Είναι μια συστημική μετατόπιση κόστους. Σίδηρος, τσιμέντο, αλουμίνιο, μονωτικά υλικά, καύσιμα και μεταφορικά – όλα κινούνται ανοδικά. Παράλληλα, η ενέργεια, που αποτελεί βασικό συντελεστή παραγωγής, επιβαρύνει κάθε στάδιο της κατασκευής. Το αποτέλεσμα είναι ένα εκρηκτικό μείγμα που πιέζει τόσο τους εργολάβους όσο και τους επενδυτές.

Το timing δεν θα μπορούσε να είναι χειρότερο. Ο ελληνικός κατασκευαστικός κλάδος βρίσκεται στο απόγειο της δραστηριότητάς του, με ανεκτέλεστο έργων που ξεπερνά τα 17 δισ. ευρώ – το υψηλότερο στην ιστορία του. Μεγάλα projects βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη: Ο ΒΟΑΚ, το αεροδρόμιο στο Καστέλι, το Flyover της Θεσσαλονίκης, ο Ε65, το Μετρό Θεσσαλονίκης, αλλά και το εμβληματικό project στο Ελληνικό.

Το πρόβλημα, ωστόσο, είναι ότι τα περισσότερα από αυτά τα έργα σχεδιάστηκαν και συμβασιοποιήθηκαν σε ένα εντελώς διαφορετικό οικονομικό περιβάλλον. Οι προϋπολογισμοί τους δεν ενσωματώνουν τις σημερινές αυξήσεις. Αυτό δημιουργεί μια κρίσιμη ανισορροπία: Το κόστος υλοποίησης αποκλίνει πλέον σημαντικά από το κόστος που είχε συμφωνηθεί.

Ποιος θα πληρώσει τη διαφορά;

Οι ανάδοχοι έχουν τη δυνατότητα να διεκδικήσουν αποζημιώσεις μέσω διαιτησίας, ενώ το Δημόσιο καλείται να αποφασίσει εάν και σε ποιο βαθμό θα απορροφήσει τις αυξήσεις. Ωστόσο, η επίδραση δεν περιορίζεται μόνο στα δημόσια έργα. Η αγορά ακινήτων, που τα τελευταία χρόνια έχει γνωρίσει έντονη άνοδο, βρίσκεται πλέον μπροστά σε ένα νέο κύμα ανατιμήσεων. Ο μηχανισμός είναι απλός αλλά αμείλικτος: Όταν το κόστος κατασκευής αυξάνεται, οι τιμές πώλησης ακολουθούν.

Με δεδομένη την (αισιόδοξη) αύξηση κατά 20% στο κόστος, οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι τελικές τιμές των νεόδμητων ακινήτων θα μπορούσαν να αυξηθούν επιπλέον κατά 8% έως 15% μέσα στους επόμενους 12 έως 18 μήνες, ανάλογα με την περιοχή και το είδος του έργου. Σε περιοχές υψηλής ζήτησης, όπως το παραλιακό μέτωπο της Αττικής ή τα νότια προάστια, η αύξηση μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερη.

Το φαινόμενο αυτό ενισχύεται από έναν ακόμη παράγοντα: Τη μειωμένη προσφορά. Καθώς το κόστος ανεβαίνει, αρκετοί κατασκευαστές ενδέχεται να καθυστερήσουν ή να «παγώσουν» νέα έργα, περιμένοντας μεγαλύτερη ορατότητα στην αγορά. Αυτό περιορίζει την προσφορά νέων κατοικιών, εντείνοντας τις πιέσεις στις τιμές.

Παράλληλα, οι διεθνείς επενδυτές, που τα τελευταία χρόνια είχαν στραφεί δυναμικά στην ελληνική αγορά, επανεξετάζουν τις αποδόσεις τους. Η αύξηση του κόστους μειώνει τα περιθώρια κέρδους, ενώ η γεωπολιτική αβεβαιότητα αυξάνει το ρίσκο. Κατά τους αισιόδοξους, η Ελλάδα εξακολουθεί να θεωρείται ελκυστικός προορισμός, γεγονός που σημαίνει ότι η ζήτηση δεν αναμένεται να καταρρεύσει – απλώς να γίνει πιο επιλεκτική.

Η μεγάλη εικόνα είναι σαφής: Η κρίση στο Ιράν δεν είναι ένα απομακρυσμένο γεγονός, αλλά ένας παράγοντας που επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα της ελληνικής οικονομίας. Από το κόστος των υλικών μέχρι την τελική τιμή ενός διαμερίσματος, η αλυσίδα είναι πλέον άρρηκτα συνδεδεμένη. Η εποχή της «φθηνής κατασκευής» φαίνεται να κλείνει, δίνοντας τη θέση της σε μια πιο απαιτητική πραγματικότητα, όπου η αποδοτικότητα, η τεχνολογία και η διαχείριση ρίσκου θα καθορίσουν τους νικητές.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν αυτή η μετάβαση θα γίνει ομαλά ή αν θα συνοδευτεί από νέες αναταράξεις. Γιατί, όπως δείχνει η εμπειρία, όταν η γεωπολιτική αστάθεια συναντά έναν κλάδο σε φάση έντονης ανάπτυξης, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι είτε μια νέα ισορροπία, είτε μια απότομη διόρθωση. Και αυτή τη φορά, το διακύβευμα δεν είναι μόνο τα έργα ή οι επενδύσεις. Είναι το ίδιο το κόστος στέγασης – ένας από τους πιο ευαίσθητους δείκτες για την κοινωνία και την οικονομία.

Διαβάστε επίσης:

Quest: Αύξηση πωλήσεων και κερδοφορίας το 2025 με ισχυρή ρευστότητα και επενδυτική ευελιξία

Άνοδος ζήτησης φυσικού αερίου στην Ελλάδα το πρώτο τρίμηνο με ώθηση από εξαγωγές

Κρι Κρι: Μπόνους και αυξήσεις 3 εκατ. στους εργαζομένους

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.